Japonya’da üretici enflasyonu yüzde 7,6: BOJ’da faiz artışı beklentisi güçlendi

Japonya’da şirketlerin karşı karşıya olduğu maliyet baskısı ağustosta yeniden yükseldi. Üretici fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,6 arttı. Yen bazında ithalat fiyatlarındaki yıllık yükseliş ise yüzde 24,8’e ulaştı. Yeni veri, Japonya Merkez Bankası’nın gelecek haftaki toplantısında faiz artırımına gitmesi yönündeki beklentiyi güçlendirdi.

BOJ’un politika faizi şu anda yüzde 1 seviyesinde. Reuters’a konuşan konuya yakın kaynaklar, 17-18 Eylül toplantısında en olası adımın 25 baz puanlık artış olduğunu belirtiyor. Böyle bir karar faizi yüzde 1,25’e taşıyacak; Japonya’da borçlanma maliyetleri 1990’ların ortasından bu yana görülmeyen bir seviyeye çıkacak.

İthalat maliyetindeki artış BOJ’un işini zorlaştırıyor

Ağustos verisinin en dikkat çekici bölümlerinden biri ithalat fiyatlarında. Zayıf yenin önceki aylardan kalan etkisi ve enerji maliyetlerindeki yükseliş, Japon şirketlerinin dışarıdan aldığı ürünleri belirgin biçimde pahalılaştırdı.

Üretici fiyat endeksi aylık bazda yüzde 0,2 geriledi. Yıllık oran ise yüzde 7,6 gibi yüksek bir seviyede kaldı. Bu ayrım önemli; bir aylık sınırlı geri çekilme, şirketlerin geçen yıla kıyasla karşı karşıya olduğu maliyet artışını henüz ortadan kaldırmış değil.

Japonya enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor. Brent petrolün yeniden 100 doların üzerine çıkması, yen son haftalarda değer kazansa bile enerji faturasındaki baskının kısa sürede kaybolmasını zorlaştırıyor.

BOJ’da 25 baz puanlık artış öne çıkıyor

Merkez bankası haziran ayında politika faizini yüzde 0,75’ten yüzde 1’e yükseltmiş, temmuz toplantısında ise değişikliğe gitmemişti. O toplantının ardından verilen mesajlar, enflasyonda yukarı yönlü risk devam ederse yeni bir artışın uzun süre bekletilmeyebileceğine işaret etmişti.

Bugünkü fiyat verisi o tartışmaya yeni bir dayanak ekledi. Reuters’ın BOJ’un değerlendirmelerine yakın dört kaynağa dayandırdığı habere göre bankada 25 baz puanlık artış en güçlü seçenek olarak görülüyor. Daha sert, 50 baz puanlık bir adım için ise fiyat ve ücretlerde ani bir sıçrama olmadığı görüşü ağır basıyor.

PiyasaDetay’da temmuz ayında yayımladığımız Reuters anketinde ekonomistlerin yüzde 86’sı BOJ faizinin yıl sonuna kadar yüzde 1,25’e çıkmasını bekliyordu. O dönemde artış için ekim ve aralık toplantıları daha fazla öne çıkıyordu. Eylül toplantısının artık ana senaryo haline gelmesi, sıkılaşma takviminin öne çekildiğini gösteriyor.

Japon yeni son haftalarda güçlendi

BOJ beklentilerindeki değişim döviz piyasasında da karşılık buldu. Japon yeni geçen hafta dolar karşısında hızlı değer kazanarak şubat ayından bu yana en güçlü seviyelerini test etti.

Kur hareketinin bir kısmı, daha önce düşük faizli yenle borçlanıp yüksek getirili varlıklara yatırım yapan carry trade pozisyonlarının kapatılmasından kaynaklandı. BOJ faizinin yükselmesi, yenle fonlanmanın maliyetini artırdığı için bu işlemlerin cazibesini azaltıyor.

Japon yeni bir haftada yüzde 4,5 değer kazanmıştı · Döviz Haberleri Japon Yeni Bir Haftada Yüzde 4,5 Değer Kazandı Japon yeni, dolar karşısında bir haftada yüzde 4,5 değer kazanarak 152,89'a kadar yükseldi. Kur şubat ayından beri en... →

Temmuz sonundaki Japonya-ABD ortak döviz müdahalesi de kurdaki düşüşü tersine çevirmişti. Yen o tarihten bu yana dolar karşısında yüzde 6’dan fazla değer kazandı. Kurun güçlenmesi ithalat fiyatlarında ilerleyen aylarda bir miktar rahatlama sağlayabilir; petrol fiyatlarının sert yükselişi ise bu etkinin bir bölümünü geri alıyor.

Piyasa yalnız faiz kararına değil Ueda’nın mesajına da bakacak

17-18 Eylül toplantısında 25 baz puanlık artış büyük ölçüde fiyatlandığı için asıl sürpriz, BOJ Başkanı Kazuo Ueda’nın bundan sonrası için vereceği mesajdan gelebilir.

Merkez bankası içinde faizlerin hangi hızla yükseltilmesi gerektiği konusunda farklı görüşler bulunuyor. Daha şahin üyeler enflasyonun yüzde 2 hedefi çevresinde kalıcı hale geldiğini düşünürken, daha temkinli kanat geçmiş faiz artışlarının ekonomi üzerindeki etkisini görmek istiyor.

Reuters anketindeki ekonomistler faizin Mart 2027 sonunda yüzde 1,50’ye, 2027’nin ikinci çeyreğinde yüzde 1,75’e ulaşabileceğini öngörüyor. BOJ cephesinde ise nihai faiz seviyesine ilişkin önceden belirlenmiş bir hedef bulunmadığı aktarılıyor.

Gelecek haftaki karar bu yüzden yalnız yüzde 1,25 seviyesi açısından değil, Japonya’nın yıllardır alışılmadık derecede düşük faizlerle yürüttüğü para politikasından ne hızla uzaklaşacağı açısından da önemli olacak. Ağustostaki yüzde 7,6’lık üretici enflasyonu, BOJ’un beklemek için sahip olduğu alanı bir kez daha daraltmış durumda.