Japonya’nın Bütçe Talepleri 143,1 Trilyon Yene Çıktı

Japonya’da bakanlıklar ve kamu kurumlarının 2027 mali yılı için sunduğu bütçe talepleri 143,1 trilyon yene ulaştı. Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan toplam, Başbakan Sanae Takaichi’nin ilk yılında hazırlanan 140,61 trilyon yenlik birleşik harcama paketini aştı. Borçlanma maliyetindeki artışın bütçeye yansıması, Japon devlet tahvilleri ile yen üzerinde oluşan hassasiyeti büyütüyor.

Yeni toplam, yaklaşık 918 milyar dolara karşılık geliyor. Hükümetin kısa süre önce benimsediği yöntem, başlangıç bütçesi ile ek bütçe harcamalarını birlikte değerlendiriyor. Bazı kalemlerde henüz tutar belirtilmediği için nihai talep seviyesi daha da yükselebilir. Savunma stratejisindeki gözden geçirme kapsamında planlanabilecek ek alımlar bunların arasında yer alıyor.

Karşılaştırma için Takaichi yönetiminin ilk yılında hazırlanan birleşik paket, 2025 mali yılına ait 18,3 trilyon yenlik ek bütçe ile 2026 mali yılına ait 122,3 trilyon yenlik başlangıç bütçesinden oluşuyordu. Yeni talep toplamı, aynı yöntemle hesaplanan önceki paketin şimdiden 2,49 trilyon yen üzerinde bulunuyor. Tutarı açık bırakılan kalemler nihai farkı genişletebilir.

Stratejik sektörlere 12,2 trilyon yen ayrıldı

Toplamdaki artışın bir bölümü yapay zekâ, yarı iletkenler ve ekonomik güvenlik gibi alanlara yönlendirilen yeni yatırım programından kaynaklandı. Kurumların program kapsamındaki talepleri 12,2 trilyon yen oldu. Takaichi yönetimi, kamu kaynaklı yatırımlarla uzun vadeli büyüme kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Harcama planının yatırımcılar açısından diğer yüzünde finansman ihtiyacı bulunuyor. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi 1996’dan bu yana ilk kez yüzde 3 seviyesini gördü. Maliye Bakanlığı da borç servisi hesabında kullanılan varsayımsal faiz oranını yüzde 3’ten yüzde 3,8’e çıkardı. Faiz varsayımındaki yükseliş, bütçe içindeki zorunlu ödemelerin payını belirgin biçimde artırdı.

Borç servisi 36,64 trilyon yenle rekor kırdı

Faiz ödemeleri ile anapara itfalarını kapsayan borç servisi talepleri 36,64 trilyon yene çıktı. Rakam, mevcut mali yıla göre 5,36 trilyon yenlik artışa ve yeni bir rekora karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle, toplam bütçe taleplerinin yaklaşık dörtte biri mevcut borcun çevrilmesi ve faizinin ödenmesi için ayrılıyor.

Japonya’nın genişlemeci maliye politikası ile para politikasındaki normalleşme aynı döneme denk geliyor. Faizlerin yükselmesi yeni tahvil ihracının maliyetini artırırken, büyümeyi desteklemek için ayrılan kaynakların bütçeye katkısını daha sıkı bir piyasa sınavına tabi tutuyor. Tahvil arzındaki büyüme uzun vadeli faizleri yukarı çekebilir. Daha yüksek Japon faizleri ise ülke içindeki fonların dış piyasalara yönelme isteğini azaltarak yen ve küresel tahvil akımları üzerinde etkili olabilir.

Bütçe talepleri doğrudan onaylanmış harcama anlamına gelmiyor. Maliye Bakanlığı incelemesi sırasında kurumların istediği tutarlar aşağı çekilebilir veya farklı yıllara yayılabilir. Savunma gibi açık uçlu başlıklar ise toplamın yukarı yönlü riskini koruyor. Tahvil piyasası açısından esas karşılaştırma, kesinleşen harcama ile vergi gelirleri arasındaki fark ve farkın ne kadarının yeni borçlanmayla karşılanacağı üzerinden yapılacak.

Yıl sonundaki bütçe tahvil arzını şekillendirecek

Maliye Bakanlığı talepleri inceleyerek bütçeyi yıl sonuna kadar son hâline getirecek. Takaichi yönetimi yeni tahvil ihracını yaklaşık 40 trilyon yen düzeyinde tutmak istiyor. Henüz tutarı yazılmamış harcamaların büyüklüğü ve bakanlıklarla yapılacak kesintiler, hedefin ne ölçüde korunabileceğini gösterecek. Vergi geliri tahminleri de yeni borçlanma gereksiniminin kesin hesabında doğrudan yer alacak.

Piyasanın önündeki somut takvim bütçe görüşmeleriyle sınırlı değil. Japonya Merkez Bankası’nın 17-18 Eylül toplantısı, faiz patikası ve devletin borçlanma maliyeti arasındaki bağlantıyı yeniden fiyatlamaya açacak. Nihai bütçe büyüklüğü ile 2027 mali yılı tahvil ihraç planı ise hükümetin yıl sonundaki kararlarıyla netleşecek.