Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, küresel endeks sağlayıcısı MSCI’ın Türkiye borsasına ilişkin uyarılarını değerlendirdi. 20 Ekim’deki açıklamasında kuruluşun taleplerini makul ve yapıcı bulduğunu söyleyen Şimşek, tespit edilen sorunların üzerine gidileceğini belirtti. MSCI’ın iyileştirmelerin değerlendirilmesi için süre tanıması da Bakanın olumlu karşıladığı başlıklar arasında yer aldı.
Bu açıklama, MSCI’ın 15 Ekim’de Türkiye hisse senetlerine ilişkin bazı endeks değişikliklerini dondurmasından beş gün sonra geldi. Karar, Borsa İstanbul’un gelişen piyasalar sınıfından çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Ancak MSCI, Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme görülmezse Türkiye’nin endeks sınıflandırmasına ilişkin daha ileri seçenekleri değerlendirebileceğini duyurmuştu.
Şimşek MSCI’ın Türkiye talepleri için ne söyledi?
Şimşek, MSCI’ın açıklamasını yapıcı bulurken taleplerin makul olduğunu ve kuruluşun süre vermesinin önemli olduğunu vurguladı. Piyasa işleyişine ilişkin sorunların giderilmesi için çalışıldığını anlatan Bakan, Fon Rehberi ile şeffaflığın artırılması yönünde adım atıldığını, ancak mevcut düzenlemelerin tek başına yeterli olmadığını söyledi.
Bakanın açıklamalarına göre yeni düzenlemeler arasında koordineli işlemlere daha ağır yaptırımlar, piyasa denetiminde görevli kurumların güçlendirilmesi ve fiili dolaşım oranlarının bağımsız biçimde doğrulanması bulunuyor. Bu başlıkların bir kısmı hâlâ değerlendirme aşamasında; uygulamaya alınmış kesin kurallar olarak görülmemeli.
Şimşek, Fon Rehberi’nin yürürlüğe girişinin ertelenmeyeceğini de belirtti. Kalıcı reform taslağının hazırlandığını, ancak önceliğin sorunlu fonların tasfiye sürecini tamamlamak olduğunu söyledi. Serbest fonların TEFAS üzerinden yatırımcılara sunulması ve bu fonlara erişim koşulları da gözden geçirilen konular arasında.
MSCI Türkiye’den tam olarak ne istiyor?
MSCI’ın 15 Ekim tarihli resmî duyurusunun merkezinde gerçek fiili dolaşımın doğru hesaplanması bulunuyor. Kuruluş, bazı küçük şirketlerle yakın ilişkili yatırım fonları üzerinden koordineli işlem yapılabildiğine ilişkin uluslararası yatırımcı endişelerini aktardı. Böyle bir yapıda hisseler kağıt üzerinde halka açık görünse bile payların gerçekte bağımsız yatırımcıların elinde olup olmadığı belirsizleşebiliyor.
MSCI üç konuda somut ilerleme bekliyor: Nihai faydalanıcı ve gerçek pay sahipliğinin daha ayrıntılı ve zamanında açıklanması, koordineli işlemlere karşı etkili denetim ve yaptırım uygulanması, fiili dolaşımı yapısal olarak bozulmuş hisselerin açık kurallarla belirlenmesi. SPK’nın bazı fon paylarını fiili dolaşım hesabından çıkaran düzenlemesi ilk adım olarak kabul ediliyor; MSCI bunun piyasa genelinde tutarlı biçimde uygulanmasını görmek istiyor.
PiyasaDetay, yatırım fonu yöneticilerinin olağandışı hisse hareketlerine ilişkin uyarılarını ve MSCI riskini ağustos ayında da haberleştirmişti. Bugünkü değerlendirme, daha önce gündeme gelen şeffaflık ve denetim taleplerinin resmî endeks kararına dönüşmesinin ardından yapıldı.
Türkiye endekslerindeki dondurma kararı hangi işlemleri kapsıyor?
MSCI, Türkiye endekslerinde dört tür yukarı yönlü değişikliği geçici olarak durdurdu: yabancı yatırımcıya açık pay oranı faktörlerindeki artışlar, endeks hesabında kullanılan pay sayısındaki artışlar, MSCI Turkey Investable Market Index’e yeni hisse eklenmesi ve hisselerin daha büyük ölçekli endeks segmentlerine yükseltilmesi.
Bu işlem, mevcut MSCI Türkiye hisselerinin tümünün endeksten çıkarılması veya Borsa İstanbul’daki normal işlemlerin durdurulması değil. Ancak ilgili hisselerin MSCI endekslerinde daha yüksek ağırlığa ulaşmasını ya da yeni hisselerin endekse alınmasını sınırladığı için endeks takip eden yabancı fonlar açısından önem taşıyor.
Haziran 2027’de Türkiye’nin MSCI statüsü değişecek mi?
Haziran 2027 kesin bir not düşürme tarihi değil. MSCI, o tarihe kadar güvenilir ve kalıcı ilerleme görülmezse Türkiye’nin gelişen piyasalar sınıfından sınır piyasası veya bağımsız piyasa sınıfına olası geçişi için istişare açmak dahil başka tedbirleri değerlendirebileceğini açıkladı. Türkiye’nin mevcut gelişen piyasa statüsü şimdilik sürüyor.
Olası sınıflandırma değişikliği, gelişen piyasa endekslerini izleyen yabancı yatırım fonlarının Türkiye hisselerine yönelik kurallarını ve talebini etkileyebilir. Ancak böyle bir sonuç henüz karara bağlanmadı. MSCI’ın asıl görmek istediği, yeni kuralların ilan edilmesinden çok bunların piyasada ölçülebilir sonuç üretmesi.
Şimşek’in bugünkü sözleri bu açıdan yeni bir taahhüt içeriyor: Hükümet MSCI’ın gündeme getirdiği sorunları dikkate alıyor ve düzenleyici kurumların denetim gücünü artırmak istiyor. Endeks dondurma kararının kaldırılıp kaldırılmayacağını ise önümüzdeki aylarda uygulanacak düzenlemeler ve MSCI’ın bunları nasıl değerlendireceği belirleyecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.