ABD, Çinli yapay zekâ geliştiricisi DeepSeek’in ürün ve hizmetlerini federal sivil kurumların bilişim sistemlerinden çıkarma kararı aldı. İç Güvenlik Bakanlığının (DHS) yayımladığı talimat, kamu kurumlarının DeepSeek çözümlerini satın almasını da engelliyor. Yasak yalnızca şirketin kendi uygulamasını değil, DeepSeek teknolojisiyle geliştirilen bazı üçüncü taraf hizmetleri de kapsıyor.
Kararın tarihi önemli: DHS talimatı 24 Temmuz 2026’da imzaladı. Federal Register’da 19 Ekim’de kamuoyuna açılan metin, 20 Ekim’de resmî olarak yayımlandı. Dolayısıyla bu hafta duyurulan gelişme, temmuzda verilen kararın resmî metninin kamuya açılması; tamamen yeni alınmış bir ekim kararı değil.
ABD’nin DeepSeek yasağı hangi kurumları kapsıyor?
DHS’nin 2026-01 sayılı dışlama ve kaldırma emri, federal yürütmenin sivil kurumlarına ait bilgi teknolojisi sistemleriyle kamu satın almalarını hedefliyor. Bu kurumlar mevcut DeepSeek uygulamalarını ve ilgili hizmetleri kaldırmak, yeni alımlarda da kapsam dahilindeki ürünleri dışlamak zorunda.
Emrin dayanağı, 2018 tarihli Federal Acquisition Supply Chain Security Act. Düzenleme, federal yönetimin tedarik ettiği teknoloji ürünlerinde güvenlik riski tespit edildiğinde bunların satın alınmasını engelleme ve sistemlerden kaldırma yetkisi veriyor. Karar Federal Acquisition Security Council’in değerlendirmesi sonrasında alındı.
Belgede savunma ve istihbarat kurumlarının kendi yetki alanındaki ulusal güvenlik sistemleri, bu özel sivil kurum emrinin kapsamı dışında tutuluyor. Bu istisna, söz konusu sistemlerde DeepSeek’in serbestçe kullanılabildiği anlamına gelmiyor; farklı güvenlik ve tedarik kuralları uygulanıyor.
DeepSeek kullanan başka yazılımlar da yasaktan etkilenebilir
Talimatın şirketler açısından en dikkat çekici bölümü üçüncü taraf uygulamaları ilgilendiriyor. Bir federal kurum doğrudan DeepSeek’in sohbet robotunu kullanmasa bile başka bir tedarikçinin ürününde DeepSeek modeli veya uygulaması bulunabilir.
DHS metni, DeepSeek’in bağlı şirketlerine ait ürünlerin yanı sıra DeepSeek uygulamalarından yararlanılarak geliştirilen üçüncü taraf ürün ve hizmetlerin de federal sivil sistemlerden kaldırılmasını istiyor. Bu nedenle kamuya yazılım sağlayan şirketlerin kullandıkları yapay zekâ modellerini, dış hizmet bağlantılarını ve tedarik zincirlerini gözden geçirmesi gerekebilecek.
Burada uygulamanın sınırları henüz tüm ayrıntılarıyla açık değil. Bir yazılımın DeepSeek modelini doğrudan çalıştırmasıyla geliştirme aşamasında bu modelden yararlanmış olması aynı teknik durum değil. Resmî ifadenin genişliği, yüklenicilerin hangi araçları değiştirmek zorunda kalacağı konusunda uygulama soruları yaratıyor.
ABD DeepSeek’i neden güvenlik riski görüyor?
ABD makamlarının değerlendirmesi, Çin’de bulunan sunucular ve veri işleme altyapısı nedeniyle hassas kamu bilgilerinin erişime açık hale gelebileceği endişesine dayanıyor. DHS, şirketin modellerinin güvenlik açıkları veya kötü amaçlı bileşenler barındırabilme riskine de işaret ediyor.
Bunlar ABD yönetiminin risk değerlendirmeleri; yayımlanan talimat, her DeepSeek kurulumunda veri sızıntısı yaşandığını veya bütün modellerde zararlı yazılım bulunduğunu kanıtlayan bir teknik inceleme raporu değil. Yasağın gerekçesi, olası tehlikenin federal bilgi sistemleri açısından kabul edilemez görülmesi.
DeepSeek, daha düşük maliyetle geliştirildiğini duyurduğu yapay zekâ modelleri sayesinde uluslararası teknoloji rekabetinde dikkat çekmişti. Açık ağırlıklı modellerin farklı uygulamalara entegre edilebilmesi, teknolojinin yaygınlaşmasını kolaylaştırırken federal kurumların tedarik zincirinde hangi modelin kullanıldığını izlemeyi de önemli hale getiriyor.
DeepSeek ABD’de tamamen yasaklandı mı?
Hayır. Yayımlanan emir, ABD’deki bütün bireysel kullanıcıları ve özel işletmeleri kapsayan genel bir DeepSeek kullanım yasağı getirmiyor. Hedef alınan alan federal sivil kurumların bilişim altyapısı ile kamu alımları. Bu ayrım, kararın teknoloji sektörüne etkisini değerlendirirken önemli.
Federal kurumlara yazılım satan yükleniciler için ise etki daha geniş olabilir. Şirketlerin alternatif yapay zekâ modellerine yönelmesi, ürünlerini yeniden yapılandırması veya uyumluluk kontrollerine ek kaynak ayırması gerekebilir. Ancak belgede bu değişikliklerin toplam maliyetini gösteren bir tahmin yer almıyor.
Washington’ın Çin kaynaklı yapay zekâ ve teknoloji ürünlerine yönelik denetimleri son aylarda başka başlıklarda da arttı. PiyasaDetay’ın daha önce ele aldığı ABD’nin Çinli bellek çipleri konusunda Apple’a yaptığı uyarı, teknoloji tedarikinin ticari tercihlerin ötesinde ulusal güvenlik tartışmalarına konu olduğunu gösteren örneklerden biri.
DeepSeek için yayımlanan emir, özellikle kamuya hizmet veren teknoloji tedarikçilerinin model ve veri altyapısını doğrudan ilgilendiriyor. Federal kurumların uyum uygulamalarının kapsamı, üçüncü taraf yazılımların bu süreçten ne ölçüde etkileneceğini belirleyecek.
Kararın resmî metni, ABD Federal Register’ın 20 Ekim 2026 tarihli 2026-21447 sayılı kaydında yayımlandı.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.