Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) 23 Ekim haftasına ait brüt rezervi 162,19 milyar dolara indi. 16 Ekim’deki 169,10 milyar dolarlık düzeye göre bir haftalık kayıp 6,91 milyar dolar, oransal düşüş yaklaşık yüzde 4,1. Rezervler böylece 17 Temmuz’dan bu yana görülen en düşük haftalık seviyeye gerilemiş oldu. Veriler 30 Ekim’de açıklandı; bugün, 2 Kasım itibarıyla erişilebilen son doğrulanmış haftalık rezerv seti bu döneme ait.
Rezervlerin bileşiminde de kayıp iki ayrı kaleme dağılıyor. Altın varlıklarının dolar karşılığı 106,95 milyar dolardan 103,15 milyar dolara, döviz varlıkları ise 62,15 milyar dolardan 59,04 milyar dolara indi. Toplam gerilemenin yaklaşık yüzde 55’i altın, yüzde 45’i döviz varlıklarının dolar karşılığındaki azalışından oluştu. Altın rezervindeki dolar bazlı düşüşün tamamını fiziki altın satışı sayamayız; piyasa değerindeki hareket de bu kalemi etkiler.
Rezerv kaybının iki aylık bilançosu
21 Ağustos’ta rezervler 188,45 milyar dolardı. 23 Ekim’e gelindiğinde 26,26 milyar dolarlık bir gerileme ortaya çıktı; oran yüzde 13,9. Arada kısa süreli yükseliş haftaları yaşandı, ancak özellikle eylül ayındaki düşüşler ve ekimin son açıklanan haftası toplam rezervleri aşağı çekti. Yalnızca son haftalık değişime bakmak, bu hareketin büyüklüğünü eksik bırakıyor.
| Brüt rezerv kalemi | 16 Ekim | 23 Ekim | Haftalık fark |
|---|---|---|---|
| Toplam | 169,10 milyar $ | 162,19 milyar $ | −6,91 milyar $ |
| Altın | 106,95 milyar $ | 103,15 milyar $ | −3,80 milyar $ |
| Döviz | 62,15 milyar $ | 59,04 milyar $ | −3,10 milyar $ |
Rakamlar TCMB’nin brüt rezerv serisinden yuvarlanmıştır. Alt kalemlerin yuvarlanmış farkları toplamla birkaç milyon dolar ayrışabilir.
Yabancı yatırımcı hisse ve tahvilde ne yaptı?
Rezerv serisinin son haftası 23 Ekim olmasına karşılık, ayrıntısını bağımsız biçimde doğrulayabildiğimiz yabancı menkul kıymet işlemlerinin son haftası 16 Ekim. O haftada yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde yaklaşık 88,75 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) 44,36 milyon dolar net satış yaptı. İki kalemin toplamı yaklaşık 133,11 milyon dolarlık net çıkış. Bu veri 23 Ekim’in fon akışı olarak okunmamalı.
9 Ekim haftasında yabancı yatırımcıların hissede 248,20 milyon dolarlık net satışı, buna karşılık DİBS’te 451,12 milyon dolarlık net alımı vardı. Bir sonraki hafta tahvil tarafı da satışa döndü. Kısa aralıktaki yön değişimi, yabancı yatırımcının hisse ile tahvili aynı risk algısıyla fiyatlamadığını gösteren somut bir örnek.
Merkez Bankasının ekim sonunda yayımladığı Para Politikası Kurulu özetinde de önceki toplantı haftasından 16 Ekim’e kadar DİBS piyasasından yaklaşık 0,5 milyar dolarlık çıkış, hisse tarafında ise yatay hareket kaydedildiği belirtiliyor. Bu, tek bir haftadan daha uzun bir dönem ve farklı kapsam içeriyor; haftalık rakamlarla doğrudan toplanmamalı.
Yabancı satışı rezervi neden birebir açıklamıyor?
Yabancıların hisse ve tahvil satışı döviz talebini etkileyebilir, fakat 133 milyon dolarlık menkul kıymet çıkışı ile 6,91 milyar dolarlık brüt rezerv düşüşünü aynı işlem gibi göstermek yanlış olur. Döviz piyasasına müdahale, bankaların TCMB’deki dövizleri, altının piyasa değeri ve diğer bilanço hareketleri rezerv seviyesini ayrı ayrı etkiliyor. Üstelik burada karşılaştırılan iki hafta aynı değil.
Rezervin kullanılabilir kısmını anlamak için net rezervler ve swap hariç net rezervleri de izlemek gerekir. Brüt toplam yüksek görünürken yükümlülüklerdeki değişim nedeniyle net pozisyon farklı hareket edebilir. Bu ayrım, kur ve tahvil piyasasındaki baskıyı anlamak açısından yalnız brüt stok rakamını takip etmekten daha faydalı.
Dolar/TL’nin seyrinde TCMB rezervlerinin yanı sıra faiz farkı, enflasyon beklentisi ve uluslararası sermaye hareketleri de rol oynuyor. PiyasaDetay’ın döviz piyasası sayfasında canlı kur görünümüyle bu değişkenlerin genel çerçevesini birlikte takip etmek mümkün.
Canlı veri Döviz kurları ve piyasa görünümü Dolar, euro ve diğer döviz kurlarının güncel alış-satış seviyelerini inceleyin. Kurları incele →Yeni veri geldiğinde hangi farkı arayacağız?
30 Ekim haftasının TCMB uluslararası rezervler verisi 5 Kasım’da yayımlanacak. O tarihte 162,19 milyar dolarlık seviyenin üzerine çıkılıp çıkılmadığı ile net rezervlerin yönü birlikte incelenmeli. Yabancı menkul kıymetleri için ise ilgili yeni haftanın doğrulanmış hisse ve DİBS akışı ayrıca ele alınmalı. Bugünkü verilerde kesin olan, brüt rezervlerin 23 Ekim haftasında hızlı gerilediği ve erişilebilen 16 Ekim yabancı portföy verilerinde her iki ana kalemin satış yazdığı.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.