Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da kredili işlem yapan yatırımcıları doğrudan ilgilendiren geçici özkaynak uygulamasının süresini uzattı. Normal şartlarda asgari yüzde 35 olan özkaynak koruma oranının yüzde 20’ye kadar esnetilebilmesine imkan veren uygulama, 30 Ekim 2026 seans sonuna kadar devam edecek.
3 Ekim tarihli SPK bültenindeki karar yeni bir oran değişikliği getirmiyor. Kurul, 17 Eylül’de başlattığı ve 2 Ekim’de sona ermesi planlanan uygulamanın süresini 4 hafta daha uzatmış oldu.
Yüzde 35 yerine yüzde 20 uygulaması ne anlama geliyor?
Kredili sermaye piyasası işlemlerinde pozisyon açık kaldığı sürece yatırımcının hesabındaki özkaynağın belirli bir seviyenin üzerinde tutulması gerekiyor. Mevzuattaki normal özkaynak koruma oranı asgari yüzde 35 seviyesinde.
SPK’nın 17 Eylül’de aldığı kararla aracı kurumlara bu oranı geçici olarak yüzde 20’ye kadar esnek uygulama imkanı tanındı. Son kararla aynı uygulamanın bitiş tarihi 2 Ekim’den 30 Ekim’e taşındı.
| Uygulama | Özkaynak koruma oranı | Süre |
|---|---|---|
| Normal düzenleme | Asgari %35 | Sürekli |
| SPK’nın geçici esnekliği | %20’ye kadar | 30 Ekim 2026 seans sonuna kadar |
Yüzde 20 bütün yatırımcılara otomatik uygulanmıyor
Kararın ayrıntısındaki kritik nokta, yüzde 20 seviyesinin kredili işlem yapan bütün hesaplar için zorunlu yeni oran olmaması. SPK’nın 17 Eylül tarihli ilk kararında bu imkan, aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun olduğu ölçüde ve müşteri talepleri de gözetilerek kullanılabilecek şekilde tanımlandı.
Dolayısıyla hesabındaki özkaynak oranı yüzde 35’in altına gerileyen bir yatırımcı, yalnızca SPK’nın süreyi uzatmış olmasına dayanarak aracı kurumunun mutlaka yüzde 20 sınırını uygulayacağını varsayamaz. Aracı kurum daha yüksek bir koruma oranı belirleyebilir ve kendi risk yönetimi çerçevesinde teminat talep edebilir.
SPK neden süreyi 30 Ekim’e taşıdı?
Kurul, 3 Ekim tarihli ve 2026/68 sayılı bülteninde kararın Borsa İstanbul piyasalarında gerçekleşen gelişmeler dikkate alınarak verildiğini açıkladı. Tedbirin amacı sermaye piyasalarının güvenilir ve istikrarlı işleyişini desteklemek ve yatırımcıların hak ve yararlarını korumak olarak belirtildi.
Özkaynak sınırının aşağı çekilebilmesi özellikle sert fiyat hareketlerinde önem kazanıyor. Kredili pozisyonda bulunan bir hesabın özkaynak oranı düşerken koruma sınırına ulaşılması, ek teminat ihtiyacına veya pozisyonların azaltılmasına yol açabiliyor. Geçici yüzde 20 esnekliği, aracı kurumun bunu kullanması halinde yüzde 35 eşiğinin altında kalan bazı hesaplarda bu baskının daha erken oluşmasını engelleyebiliyor.
Buradaki piyasa etkisi yeni kredi kullanımını teşvik eden genel bir düzenlemeden çok, mevcut kredili pozisyonların devamında ortaya çıkabilecek zorunlu satış baskısıyla ilgili. SPK kararının kullandığı ifade de doğrudan “kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranı” üzerinde yoğunlaşıyor.
17 Eylül’deki tedbir yaklaşık 6 haftaya uzamış oldu
İlk karar 17 Eylül’de yürürlüğe girmiş ve 2 Ekim seans sonuna kadar geçerli olacak şekilde açıklanmıştı. 3 Ekim’deki uzatmayla birlikte geçici uygulamanın toplam süresi yaklaşık 6 haftaya çıkıyor.
SPK’nın yeni bülteninde oranlarda başka bir değişiklik yapılmadı. Yüzde 35’lik normal koruma oranı mevzuatta yerini korurken, yüzde 20’ye kadar inilebilmesine imkan veren istisna 30 Ekim seans sonuna kadar devam edecek. Bu tarihten sonrası için yeni bir uzatma veya farklı bir karar alınmadığı sürece geçici uygulamanın süresi dolacak.
Kararın resmi metnine SPK’nın 2026/68 sayılı bülteninden ulaşılabiliyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.