ABD’de yapay zeka yatırımlarının büyümesi enerji sektöründe yeni bir finansman dalgası yaratıyor. Washington yönetimi, Vistra’nın nükleer santrallerindeki üretimi artırmak için şirkete yaklaşık 4,2 milyar dolarlık kredi vermeye hazırlanıyor.
Reuters’ın aktardığı plana göre para yeni bir nükleer santral kurmaktan çok mevcut tesislerden daha fazla elektrik alınmasını sağlayacak kapasite artışlarında kullanılacak. Bunun arkasındaki temel nedenlerden biri ise yapay zeka enerji talebi. Veri merkezleri büyüdükçe teknoloji şirketlerinin kesintisiz ve yüksek miktarda elektriğe ihtiyacı da hızla artıyor.
4,2 milyar dolarlık kredi yeni santralden çok kapasite artışına gidecek
Vistra ABD’de 4 nükleer tesiste toplam 6 reaktör işletiyor. Bu santrallerin toplam kurulu gücü 6,5 GW’ın üzerinde. Reuters’a göre planlanan finansman en az 3 tesiste üretim artışı sağlayacak yatırımlara yöneltilecek.
Bu tür çalışmalar sektörde “uprate” olarak adlandırılıyor. Reaktör ekipmanlarının yenilenmesi, yakıt kullanımının optimize edilmesi ve bazı teknik sistemlerin güçlendirilmesiyle mevcut santralden daha fazla elektrik üretilebiliyor. Böylece uzun süren yeni santral inşası beklenmeden şebekeye ek kapasite kazandırılabiliyor.
Vistra’nın nükleer filosunun mevcut büyüklüğü düşünüldüğünde küçük görünen kapasite artışları bile yüzlerce megavatlık ek üretim anlamına gelebiliyor. Şirketin Meta ile yaptığı ayrı anlaşma bunun somut örneğini veriyor.
Meta 3 nükleer santralden 20 yıl boyunca elektrik alacak
Vistra ile Meta arasında ocak ayında imzalanan 20 yıllık elektrik alım anlaşması Perry, Davis-Besse ve Beaver Valley nükleer santrallerini kapsıyor. Anlaşmaya göre Meta mevcut üretimin 2.176 MW’lık bölümünü satın alacak, tesislerde yapılacak yatırımlarla ayrıca 433 MW yeni kapasite oluşturulacak.
Bu 433 MW’lık ek üretim, şirketin açıkladığına göre ABD’de bir kurumsal müşterinin desteklediği en büyük nükleer kapasite artışı olacak. Ek kapasitenin 2034’e kadar kademeli olarak devreye alınması planlanıyor.
Benzer model Avrupa’da da görülüyor. Google’ın Finlandiya’da açıkladığı 13 milyar euroluk yapay zeka ve veri merkezi yatırımı, Fortum ile yapılan 22 yıllık nükleer elektrik alım anlaşmasıyla destekleniyor. Teknoloji şirketleri böylece veri merkezi yatırımıyla enerji tedarikini artık aynı paketin parçaları olarak planlıyor.
AI yatırımlarında darboğaz çipten elektriğe kayıyor
Yapay zeka yarışının ilk aşamasında en büyük sorun gelişmiş GPU bulmaktı. Bugün ise elektrik üretimi, şebeke bağlantısı, gaz türbinleri, transformatörler ve soğutma kapasitesi de yatırım hızını belirleyen unsurlar arasına girdi.
PiyasaDetay’ın daha önce incelediği GE Vernova örneğinde şirketin gaz ekipmanlarında sözleşme ve rezervasyon hacmi 116 GW’a ulaşmıştı. Aynı haberde Goldman Sachs’ın ABD veri merkezi güç talebinin 2025’te yaklaşık 31 GW seviyesinden 2027’de 66 GW’a çıkabileceği tahmini yer alıyordu.
PwC’nin daha uzun vadeli hesabı da ölçeğin neden enerji tarafına kaydığını gösteriyor. Kurum, 2026-2050 döneminde küresel veri merkezi yatırımlarının 31,6 trilyon dolara ulaşabileceğini öngörüyor. Bu yatırımın yalnız sunucu ve GPU’lardan oluşmayacağı, elektrik üretimi ve şebeke altyapısının da önemli pay alacağı tahmin ediliyor.
Nükleer enerji teknoloji şirketleri için neden yeniden öne çıktı?
Veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı klasik sanayi tesislerinden farklı. Büyük AI kampüsleri yılın büyük bölümünde kesintisiz çalışıyor ve birkaç yüz megavatı aşabilen sabit yük oluşturuyor. Bu yapı, günün 24 saati üretim yapabilen nükleer santralleri teknoloji şirketleri açısından daha değerli hale getiriyor.
ABD yönetiminin Vistra için hazırladığı 4,2 milyar dolarlık finansman gerçekleşirse, yapay zeka yatırımlarının enerji sektörüne nasıl yayıldığını gösteren en büyük örneklerden biri olacak. Asıl dikkat çekici nokta ise kredinin sıfırdan reaktör kurmaya değil, mevcut nükleer filodan daha fazla elektrik çıkarmaya yönelmesi.
Reuters’ın haberine göre planın Enerji Bakanı Chris Wright tarafından Vistra’nın Ohio’daki tesisinde açıklanması bekleniyor. Kredi henüz tamamlanmış bir işlem olmadığı için finansmanın büyüklüğü ve uygulama takvimi resmi duyuruyla netleşecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.