Ana içeriğe geç
Gram Altın 5.731,95 -3,48% USD/TRY 50,5752 +0,22% EUR/TRY 55,6072 -0,03% Sterlin 66,3417 -0,08% Bitcoin 59.816,00 +0,40% BIST 100 11.131,32 -2,36%
PiyasaDetay

Trump’tan yurt dışında veri merkezi kuranlara vergi tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan şirketlerinin başka ülkelerde veri merkezi kurmasını istemediğini belirterek bu yatırımlara çok yüksek vergi uygulama tehdidinde bulundu. Henüz oranı ve hukuki çerçevesi açıklanmayan öneri, yapay zekâ yatırımları ve küresel bulut altyapısı için yeni belirsizlik yarattı.

Yayınlandı 4 dk
Yayınlanma
Okuma Süresi 4 Dakika
Trump ABD dışında veri merkezi kuran şirketlere yüksek vergi uygulayabileceğini açıkladı
Trump, yapay zekâ veri merkezi yatırımlarını ABD'de tutmak için yeni vergi tehdidinde bulundu.
PiyasaDetay’ı Google’da tercih edilen kaynaklara ekle Google’da tercih edilen kaynaklara ekle
Okuma ayarı

ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımlarını ülke dışına taşımasına karşı yeni bir vergi tehdidinde bulundu. 20 Kasım 2026 Cuma günü Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, ABD şirketlerinin başka ülkelerde veri merkezi kurmasını istemediğini belirten Trump, bu yönde yatırım yapan şirketlere “çok büyük vergi” uygulanabileceğini söyledi. Açıklama, yapay zekâ altyapısına milyarlarca dolar ayıran teknoloji gruplarının uluslararası yatırım planlarına ilişkin yeni bir belirsizlik yarattı.

Trump’ın açıklamasının arkasında yalnızca vergi politikası bulunmuyor. Washington, ileri yapay zekâ çipleri, veri merkezleri ve bu merkezlerden sağlanan işlem gücü üzerinde daha sıkı kontrol kurarak Çin’le teknoloji rekabetinde avantajını korumaya çalışıyor. Ancak açıklanan bir vergi oranı, uygulama tarihi ya da şirketleri doğrudan bağlayan yeni bir genel yasak henüz bulunmuyor.

Trump veri merkezlerinin neden ABD’de kurulmasını istiyor?

Asya ziyaretinin ardından basın toplantısı düzenleyen Trump, ABD’nin yapay zekâ kapasitesini kendi sınırları içinde büyütmek istediğini vurguladı. Veri merkezleri, gelişmiş yapay zekâ modellerinin eğitimi ve kullanımında gereken yüksek işlem gücünü barındırıyor. Bu nedenle yatırımın yapıldığı ülke; elektrik talebi, inşaat harcamaları, teknoloji istihdamı ve veri üzerindeki denetim açısından ekonomik ve stratejik önem taşıyor.

ABD yönetimi açısından temel kaygılardan biri, Amerikan şirketlerinin geliştirdiği işlem gücünün yabancı ülkelerde kurulacak altyapılar üzerinden rakip ülkelere erişim sağlaması. Bununla birlikte, veri merkezinin ABD dışında bulunması tek başına teknolojinin Çin’e aktarıldığı anlamına gelmiyor. Hukuki ve ticari risk, yatırımın nerede yapıldığı kadar kime ve hangi koşullarda hizmet verildiğine de bağlı.

Vergi kararı çıktı mı, hangi şirketleri etkileyecek?

Trump’ın sözleri şu aşamada bir politika niyeti ve yaptırım tehdidi niteliğinde. Hangi yatırım türlerinin vergilendirileceği, yeni kurulacak tesislerle mevcut tesislerin aynı kapsamda olup olmayacağı ve uygulamanın hangi yasal yetkiye dayanacağı açıklanmadı. Dolayısıyla bugün itibarıyla ABD dışındaki bütün veri merkezlerine yeni bir vergi geldiğini söylemek doğru değil.

Olası düzenleme, Microsoft, Amazon ve Google’ın ana şirketi Alphabet gibi küresel veri merkezi ağları işleten ABD merkezli teknoloji grupları için önem taşıyabilir. Bu şirketler bulut hizmetlerini müşterilerine yakın bölgelerde sunmak, veri yerelleştirme kurallarına uymak ve farklı elektrik piyasalarından yararlanmak için dünyanın birçok ülkesinde tesis kuruyor. Yeni bir mali yük, gelecekteki yatırımların yer seçimini ve proje maliyetlerini değiştirebilir; ancak şirketlere uygulanacak somut etki, henüz açıklanmayan düzenleme metnine bağlı olacak.

Trump’ın daha önceki yapay zekâ politikalarına ilişkin değerlendirmemizde de ABD’nin çip, enerji ve veri merkezi kapasitesini aynı ekonomik güvenlik başlığı altında ele aldığını aktarmıştık. Trump’ın yapay zekâ danışmanı ve özel ekip planı, bugünkü açıklamanın arka planını anlamak açısından ilgili bir gelişme.

ABD’nin yurt dışı veri merkezleri için zaten başka kısıtlamaları var

Vergi tehdidiyle karıştırılmaması gereken ayrı bir düzenleyici süreç daha bulunuyor. ABD Ticaret Bakanlığı, 19 Kasım’da yayımlanan yeni kurallarla, Amerikan teknolojisini kullanan bazı yurt dışı veri merkezlerinden yüksek miktarda işlem gücünün Çin ve belirli diğer riskli ülkelere sunulmasına yönelik lisans ve ihracat denetimlerini sıkılaştırdı. Bu, Trump’ın ertesi gün dile getirdiği genel vergi tehdidinden farklı bir mekanizma.

Birinci yaklaşım belirli işlem gücü erişimlerini ihracat kontrolüne bağlarken ikinci yaklaşım, şirketlerin yurt dışındaki yeni tesis yatırımlarını ekonomik açıdan caydırmayı amaçlıyor. İki başlığın aynı yönde ilerlemesi, teknoloji şirketlerinin yatırım kararlarında yalnızca donanım tedarikini değil, tesisin bulunduğu ülkeyi ve müşterilerinin erişim koşullarını da değerlendirmesini gerektirebilir.

ABD içinde veri merkezi yatırımlarının da maliyeti yükseliyor

Yatırımların ABD’de tutulması hedefi, ülke içindeki altyapı tartışmalarını da büyütüyor. Büyük veri merkezleri kesintisiz elektrik, soğutma ve yüksek kapasiteli şebeke bağlantısı gerektiriyor. Yerel topluluklarda elektrik faturaları, su kullanımı ve büyük projelere sağlanan teşvikler konusunda itirazlar artıyor. Bu nedenle yurt dışı yatırımları cezalandırmak, tek başına ABD içindeki bütün yeni projelerin hızla devreye girmesini garanti etmiyor.

Konunun ekonomik boyutunu yapay zekâ altyapısında enerji ve finansman ihtiyacını ele aldığımız analizde de incelemiştik. Şirketler için yalnızca sunucu tedariki değil, uygun elektrik fiyatı, arsa, izin ve finansman koşulları da belirleyici olmaya devam ediyor.

Teknoloji şirketleri ve yatırımcılar neyi izleyecek?

Yeni açıklamanın piyasa açısından en önemli kısmı verginin büyüklüğünden önce nasıl uygulanacağı. Bir vergi tasarısının veya idari düzenlemenin ortaya çıkması, hangi şirketlerin hangi projelerinin etkileneceğini ilk kez ölçülebilir hâle getirecek. Mevcut veri merkezlerinin kapsam dışında bırakılıp bırakılmayacağı da özellikle önemli.

Trump, aynı basın toplantısında Fed’in faiz politikasını da eleştirdi. Bunun ayrıntılarını Trump’ın Fed’e yönelik faiz açıklamalarını incelediğimiz ayrı haberimizde ele aldık. Veri merkezi çıkışında ise belirleyici gelişme, siyasi açıklamanın şirketlerin hesaplayabileceği somut bir vergi veya yatırım kuralına dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.

ABD’nin veri merkezi kapasitesini ülke içinde tutma çabası, yapay zekâ yarışını yalnızca çip üretimi meselesi olmaktan çıkarıp enerji, vergi ve uluslararası sermaye hareketleriyle doğrudan bağlantılı bir alana taşıyor. Ancak henüz ayrıntıları açıklanmamış bir tehdidi yürürlükteki yasak gibi fiyatlamak, şirketler ve yatırımcılar açısından yanlış sonuçlara yol açabilir.

Yorumlar

Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz. Spam ve reklam içerikli yorumlar onaylanmaz.