Bir aracı kurumun Londra’da kayıtlı olması, Borsa İstanbul’da verdiği emirlerin arkasındaki yatırımcıların kim olduğunun her durumda açıkça görüldüğü anlamına gelmiyor. Fon soruşturmasında Gildencrest Capital üzerinden yürütüldüğü öne sürülen işlemler tam da bu ayrımı gündeme taşıdı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının paylaşılan açıklamasına göre Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) hazırladığı raporda, şirketin Türkiye’deki banka hesaplarından 9 yılda 21 milyar TL geçtiği belirtildi.
Bu tutar bir kazanç, kamu zararı veya yurt dışına çıkarılmış net para miktarı değil; inceleme kapsamında aktarılan hesap hareketlerinin toplamı. Raporda olduğu belirtilen diğer rakamların da aynı kalem gibi toplanmaması gerekiyor. Açıklamada hisse işlemlerinden yaklaşık 7,8 milyar TL kazanç elde edildiği; 6,3 milyar TL’nin ise yurt dışındaki hesaplara gönderildiği ileri sürüldü.
Londra’daki şirket ile İstanbul’daki işlemler arasındaki bağlantı
İngiltere şirket siciline göre 2011’de Tera Europe Limited adıyla kurulan şirket, 31 Ocak 2024’te Gildencrest Capital Limited adını aldı. Başsavcılığın iletilen açıklamasında şirket paylarının %49’unun Emre Tezmen’e, %40’ının Oğuz Tezmen’e ait olduğu, Londra’da yerleşik şirkete ait işlerin fiilen İstanbul’dan ve Tera çalışanları aracılığıyla yürütüldüğü iddia edildi.
İncelemenin kritik yönü, emirlerin takip ettiği yol. Savcılığın aktardığı tespitlere göre emirler Londra’dan İsviçre’deki Century City üzerinden Borsa İstanbul’a iletildi. İşlemlerin yabancı yatırımcı hesabında görünmesi, ekonomik olarak nihai hak sahibinin kim olduğunun saptanmasını önemli kılıyor. Bir hesabın yabancı kurum adına görünmesi tek başına usulsüz işlem yapıldığı anlamına gelmez; belirleyici olan, emirleri kimin verdiği, pozisyonun kimin hesabına taşındığı ve faydanın kime aktarıldığıdır.
Gildencrest daha önce kamuoyuna yansıyan açıklamasında, Türkiye’de soruşturmaya konu fonlarla ticari ilişkisi bulunmadığını; İngiltere’de düzenlenen bir aracı kurum olarak profesyonel müşterilerin emirlerini gerçekleştirdiğini ve kendi hesabına hisse pozisyonu taşımadığını savunmuştu. Bu yanıt, yeni raporda aktarılan iddialarla birlikte değerlendirilmelidir. İddialar hakkında mahkemece verilmiş kesinleşmiş bir suç hükmü bulunmuyor.
6,3 milyar TL yurt dışına çıktı iddiası, 4,1 milyar TL geri dönmedi
Paylaşılan savcılık açıklamasında 21 milyar TL’lik hesap trafiğinin 11,9 milyar TL’sinin Tera Yatırım’dan geldiği, 6,3 milyar TL’sinin ise başta Mehmed Nureddin Çevik olmak üzere 19 kişi tarafından yatırıldığı aktarıldı. Bu iki kaynak toplam hesap hareketlerinin tamamını açıklamıyor; kalan kısmın niteliğini elimizdeki açıklamadan çıkarmak mümkün değil.
| Raporda aktarılan kalem | Tutar |
|---|---|
| 9 yıllık banka hesap hareketleri | 21 milyar TL |
| Hisse işlemlerinden hesaplanan kazanç | Yaklaşık 7,8 milyar TL |
| Çekya ve Londra hesaplarına gönderilen | 6,3 milyar TL |
| Geri döndüğü belirtilen | 2,2 milyar TL |
| Yurt dışında kaldığı belirtilen | 4,1 milyar TL |
| Durdurulan yeni hisse aktarımı | 1,95 milyar TL |
Raporda yurt dışında kaldığı belirtilen 4,1 milyar TL’nin 3,4 milyar TL’sinin Tera Yatırım’a ait olduğu da öne sürüldü. Bunlar ayrı olaylar için bağımsızca toplanabilecek tutarlar değil; aynı para hareketlerinin kaynak, kazanç, transfer ve kalan bakiye olarak farklı açılardan anlatılması söz konusu olabilir.
Bahamalar’a aktarılmak istenen hisselerde ne oldu?
Soruşturmanın yeni bölümünde nakit transferlerinin yanı sıra hisse saklama hesapları da öne çıkıyor. Başsavcılığın paylaşılan açıklamasında Gildencrest’in yeni saklama hesabı açtığı, kasım ayında 504 milyon TL değerindeki hissenin Bahamalar’daki banka hesabına aktarıldığı, 1,95 milyar TL değerindeki başka bir hisse aktarımının ise MASAK tarafından son aşamada durdurulduğu belirtildi.
Açıklamaya göre durdurulan tutarın TMSF nezdindeki gönüllü iade hesabına yatırılması için karar alındı; yurt dışına çıkarıldığı belirtilen varlıkların Türkiye’ye getirilmesi amacıyla da adli istinabe yoluna başvuruldu. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, aktarımın durdurulması ile ilgili varlıkların tasfiye yatırımcılarına fiilen ödenmesinin farklı aşamalar olmasıdır.
Başsavcılık ayrıca 2026’nın ilk aylarında yurt dışındaki hesaptan Enver Çevik’in İsviçre hesabına 4,5 milyar TL, Muhammed Yarız’ın hesabına 500 milyon TL gönderildiğini ve benzer dönemde Burhan Tunç Özkan’a 1 milyar TL ödendiğini bildirdi. Bu para hareketlerinin hukuki niteliği soruşturma kapsamında değerlendirilecek; yalnızca isimlerin bir raporda geçmesi suçluluğun kanıtı değildir.
Yatırımcılara iade süreci açısından neden önemli?
Fon krizinde yatırımcıların asıl sorusu, şüpheli görülen para hareketlerinin ne kadarının geri kazanılıp ödeme havuzuna dönüşebileceği. PiyasaDetay’ın fon iadeleri ve geri kazanım hesapları analizinde gösterdiğimiz üzere hesaplarda biriken tutar ile yatırımcılara fiilen aktarılan para aynı gösterge değil.
Benzer biçimde, gönüllü fon kazancı iadelerine ilişkin SPK ilkeleri de şirketlerin geri ödeme yapması ile haklarında hukuki süreç yürütülmesi arasındaki ayrımı ortaya koyuyor. Gildencrest dosyasında ise işlem kayıtlarının ve nihai hak sahiplerinin tespiti, yurt dışındaki varlıkların iadesi için belirleyici olacak.
Bu dosyanın bundan sonraki sınavı rakamların büyüklüğü değil, hangi tutarın hukuken geri alınabilir olduğunun ve ne kadarının fiilen Türkiye’ye döneceğinin netleşmesi. Yatırımcı açısından anlamlı gelişme, ancak durdurulan işlemlerin tahsilata ve ardından doğrulanabilir ödemelere dönüşmesiyle ortaya çıkacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.