TCMB, NXT Elektronik Para’ya faaliyet izni verdi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 29 Eylül 2026 tarihli ve 12097/21696 sayılı kararı, 3 Ekim tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Karar, NXT Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri AŞ’ye 6493 sayılı Kanun’un belirli bentlerindeki ödeme hizmetlerinin yanı sıra elektronik para ihraç etme yetkisi tanıyor.

İznin kapsamı, tek bir “dijital cüzdan” işlevinden daha geniş; ancak sınırsız da değil. Kararda Kanun’un 12’nci maddesinin birinci fıkrasındaki (a), (b), (c), (ç) ve (e) bentleri tek tek sayıldı. Böylece şirketin hangi ödeme faaliyetlerini sunabileceği, kapsam dışındaki hizmetlerden ayrılmış oldu.

İzin hangi işlemleri kapsıyor?

Karardaki (a) bendi, ödeme hesabına para yatırılması ve hesaptan para çekilmesi dâhil hesabın işletilmesi için gerekli işlemleri kapsıyor. (b) bendi ise doğrudan borçlandırma, ödeme kartı veya benzer bir araçla yapılan ödeme, düzenli ödeme emri ve para transferi gibi fon aktarımı işlemlerini içeriyor.

(c) bendi ödeme aracının ihraç veya kabulünü, (ç) bendi para havalesini, (e) bendi de fatura ödemelerine aracılık hizmetini düzenliyor. Bunlara ek olarak NXT, Kanun’un 18’inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında elektronik para ihraç edebilecek. Başka bir ifadeyle kuruluş, müşteriden aldığı fon karşılığında elektronik ortamda saklanan ve ödeme işlemlerinde kullanılabilen parasal değer oluşturabilecek.

Buradaki önemli sınır, kararda yalnızca sayılan bentlerin bulunması. Örneğin elektronik haberleşme işletmecisi üzerinden yapılan mobil ödeme işlemlerini düzenleyen (d) bendi ile ödeme emri başlatma ve hesap bilgisi hizmetlerine ilişkin (f) ve (g) bentleri izin metninde yer almıyor. Faaliyet kapsamı değerlendirilirken şirketin “e-para lisansı aldığı” bilgisi kadar bu bent ayrımı da önem taşıyor.

Faaliyet izni banka lisansı anlamına gelmiyor

NXT’nin yetkisi bir banka kurma ya da mevduat toplama izni değil. Elektronik para kuruluşları 6493 sayılı Kanun çerçevesinde TCMB tarafından düzenlenip denetleniyor. TCMB’nin açıklamasına göre ödeme hizmeti kullanıcılarının bu kuruluşlardaki fonları, bankalar nezdindeki koruma hesaplarında güvence altında tutuluyor.

Bu ayrım kullanıcı açısından iki nedenle önemli. İlki, elektronik para bakiyesinin klasik banka mevduatıyla aynı hukuki ürün olmaması. İkincisi, kuruluşun müşteri fonlarını kendi işletme nakdi gibi serbestçe kullanamaması; koruma hesabı mekanizmasının kullanıcı fonunu kuruluşun diğer varlıklarından ayırmayı amaçlaması.

TCMB, faaliyette bulunan elektronik para kuruluşlarını ve her kuruluşun yetkili olduğu hizmetleri güncel listesinde yayımlıyor. Kullanıcıların bir kuruluşun güncel durumunu yalnız marka adı veya mobil uygulamadaki ifadelerle değil, bu resmî listedeki unvan ve izin kapsamıyla karşılaştırması mümkün.

Bu kontrol özellikle marka adı ile şirket unvanının farklı olduğu ödeme uygulamalarında işe yarıyor. Kullanıcı, uygulamada gördüğü ticari adın sözleşme ve aydınlatma metinlerinde hangi tüzel kişiliğe bağlandığını kontrol ederek TCMB listesindeki kayıtla karşılaştırabilir. İzin kapsamı da kuruluşun hangi hizmeti sunabileceğini gösterir; listedeki her elektronik para kuruluşunun bütün ödeme hizmetlerinde yetkili olduğu varsayılmamalı.

TCMB’nin 2026’da e-Devlet üzerinden devreye aldığı hesap sahipliği sorgulaması da gerçek kişilerin hangi ödeme ve elektronik para kuruluşlarında hesabı bulunduğunu göstermeye başladı. Sorgu, bakiye tutarını veya işlem geçmişini vermiyor; hesabın bulunduğu kuruluşu gösteriyor ve kuruluşlardan gelen veriler açılış ya da kapanıştan sonra en geç 24 saat içinde güncelleniyor. Bu araç, unutulan veya izinsiz açıldığı düşünülen hesapların tespitinde ayrı bir kontrol kanalı sağlıyor.

Lisans kararı ile ürünlerin açılması aynı aşama değil

Resmî Gazete’deki karar, NXT’nin belirtilen faaliyetleri yürütmesi için düzenleyici iznin verildiğini gösteriyor. Buna karşılık hangi ürünlerin hangi tarihte kullanıma açılacağı, ücretlerin ne olacağı veya müşteri kabulünün ne zaman başlayacağı karar metninde açıklanmadı. Bu ticari ve operasyonel ayrıntıların şirket tarafından ayrıca duyurulması gerekiyor.

Kararın somut sonucu, NXT’nin başvuru sürecinden yetkilendirilmiş kuruluş aşamasına geçmesi. Okur açısından kritik kontrol noktası ise ürün lansmanından önce şirket unvanının TCMB listesindeki kaydıyla eşleşmesi ve kullanılacak hizmetin ilgili bentler arasında bulunması.