Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı’ndaki dört ticaret ortağıyla 2021-2025 döneminde yaptığı ihracat 41,6 milyar dolara çıktı. Aynı dönemde bu ülkelerden 30,6 milyar dolarlık ithalat yapılması, Türkiye lehine 10,9 milyar dolarlık dış ticaret fazlası oluşturdu.
Hesaplamada Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan yer alıyor. Beş yıllık toplam ticaret hacmi 72,2 milyar dolar olurken, ihracat toplam hacmin yaklaşık yüzde 57,6’sını oluşturdu.
İhracatta ilk sırada Azerbaycan var
TÜİK verilerine dayanan sonuçlara göre Türkiye’nin söz konusu dönemde en fazla ihracat yaptığı TDT ülkesi 13,7 milyar dolarla Azerbaycan oldu. Kazakistan’a 12,4 milyar dolar, Özbekistan’a 9,9 milyar dolar ve Kırgızistan’a 5,6 milyar dolarlık mal satıldı.
İthalat tarafında ise Kazakistan 16,7 milyar dolarla açık ara ilk sırada yer aldı. Özbekistan’dan 6,9 milyar dolar, Azerbaycan’dan 6,2 milyar dolar ve Kırgızistan’dan 951,9 milyon dolarlık alım yapıldı.
Bu dağılım, toplam dış ticaret fazlasının her ülkeyle aynı yönde oluşmadığını gösteriyor. Türkiye’nin Kazakistan’dan yaptığı ithalat, bu ülkeye ihracatını yaklaşık 4,3 milyar dolar aşarken; Azerbaycan, Özbekistan ve Kırgızistan ile ticarette ihracat daha yüksek kaldı.
2026’nın dokuz ayında ihracat 4,8 milyar dolar
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre dört ülkeye 2026’nın ilk dokuz ayında yapılan ihracat 4,8 milyar dolar oldu. Bu rakam, 2021-2025 toplamından ayrı bir dönemi ifade ediyor; dolayısıyla beş yıllık 72,2 milyar dolarlık hacme eklenerek yeni bir toplam gibi okunmamalı.
Ticaretin ulaştırma ayağında Orta Koridor öne çıkıyor. Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattı ile Hazar geçişli bağlantılar, Türkiye ile Orta Asya arasındaki yük taşımacılığında süre ve rota çeşitliliği açısından önem taşıyor. TDT’nin uzun vadeli hedefleri arasında mal, hizmet, sermaye ve teknolojinin dolaşımını kolaylaştıracak adımlar da bulunuyor.
72,2 milyar dolar neyi kapsıyor?
Açıklanan tutar tek bir yılın ihracat geliri değil. 2021’den 2025’in sonuna kadar dört ülkeyle yapılan ihracat ve ithalatın toplamını gösteriyor. Benzer şekilde 10,9 milyar dolarlık rakam da bütçe fazlası veya şirket kârı değil; aynı dönemde ihracatın ithalattan yüksek kalan bölümünü ifade ediyor.
Ülke bazındaki tablo, Türkiye’nin Azerbaycan’la ihracat ağırlıklı; Kazakistan’la ise ithalat ağırlıklı bir ticaret yapısına sahip olduğunu ortaya koyuyor. Orta Koridor yatırımlarının ticarete etkisi de bundan sonraki dönemde yalnız toplam hacimle değil, taşıma süresi ve ülke bazındaki ihracat-ithalat dengesiyle ölçülecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.