Ekimde brüt mevduat faizi, TÜİK’in izlediği altı yatırım aracı arasında yüzde 0,39 ile en yüksek aylık reel getiriyi sağladı. 9 Kasım’da yayımlanan TÜİK bültenindeki bu oran, tüketici enflasyonu düşüldükten sonra ve stopaj kesilmeden önce kalan kazancı gösteriyor. Aynı brüt getiriyi elde eden 100 bin liralık bir hesapta, alım gücünü korumak için faiz üzerinden yapılabilecek kesinti yaklaşık 400 lirayla sınırlıydı.
100 bin lirada reel kazancı sıfırlayan eşik
Ekimde tüketici fiyatları yüzde 2,58 arttı. Ay başında 100 bin liraya alınabilen ortalama tüketim sepeti, bu orana göre ay sonunda 102.580 liraya mal oluyordu. TÜİK’in yayımladığı reel getiri katsayısını (1,0039) enflasyon katsayısıyla (1,0258) çarptığımızda, aynı anaparanın stopaj öncesi yaklaşık 102.980 liraya ulaştığı hesaplanıyor. Yuvarlanmış bülten verilerinden türetilen bu örnekte 2.980 liralık brüt faizin yaklaşık yüzde 13,4’ü kesildiğinde, hesabın ay sonu alım gücü başladığı seviyeye dönüyor.
Yüzde 13,4, vergi tarifesindeki bir oran yerine örneğin başabaş eşiğini gösteriyor. Gerçek sonuç, hesabın vade boyunca kazandığı faiz ve bankanın o hesaba uyguladığı stopajla değişir. TÜİK, mevduat serisinde bankalarda fiilen açılan tasarruf hesaplarının ağırlıklı ortalama faizini kullanıyor. Hesabınızın vade sonundaki net getirisini aynı dönemin enflasyonuyla reel getiri hesaplayıcısında karşılaştırabilirsiniz.
Üç ayda mevduat, altı ayda devlet tahvilleri önde
Mevduat, TÜFE’ye göre üç aylık dönemde de yüzde 2,92 reel getiriyle ilk sıradaydı. Altı aylık tabloda liderlik yüzde 5,59 ile Devlet İç Borçlanma Senetlerine (DİBS) geçti. Ekimde sona eren 12 ayda DİBS’in reel getirisi yüzde 4,04, brüt mevduatınki yüzde 0,29 oldu. Eşit 100 bin liralık başlangıç tutarlarına bu oranlar uygulandığında, iki seri arasında başlangıç döneminin alım gücüyle 3.750 lira fark oluşuyor. TÜİK’in DİBS hesabı, farklı vadelerdeki iskontolu ve sabit faizli devlet kâğıtlarını kapsayan BIST-KYD DİBS Tüm Endeksi’ne dayanıyor.
BIST 100’de ekim ayının reel kaybı yüzde 15,31, son 12 ayın kaybı yüzde 15,09 olarak ölçüldü. TÜİK borsa hesabında aylık ortalama endeks düzeylerini esas alıyor. Bu nedenle bültendeki aylık kayıp, borsanın ekim ayı son işlem günü kapanışının eylül kapanışına göre değişiminden farklı olabilir.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.