Mevduat faizi, son 12 ayda TÜİK enflasyonunu brüt hesapta yalnızca %0,29 oranında geçti. Aynı getiri ENAG enflasyonuyla değerlendirildiğinde %10,32 reel kayba dönüşüyor. %17,5 stopaj varsayımıyla yapılan hesapta ise TÜİK’e göre %3,78, ENAG’a göre %13,95 satın alma gücü kaybı ortaya çıkıyor. Vergi sonrası bu oranlar, geçmiş yılın gerçekleşmiş net getirisi değil; stopajın etkisini göstermek için hesaplanan sonuçlar.
Ekim 2026’da TÜİK yıllık tüketici enflasyonunu %29,77, Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise %45,12 olarak açıkladı. Aradaki 15,35 yüzde puanlık fark, aynı mevduat getirisinin enflasyon karşısındaki performansını önemli ölçüde değiştiriyor.
İçindekiler
- Mevduatın son 1 yıllık getirisi ne oldu?
- Stopaj sonrası mevduat enflasyonu yenebildi mi?
- Mevduat stopajı ne kadar?
- 100 bin TL mevduat 30 günde ne kadar kazandırıyor?
- Geçmiş getiri ile güncel faiz neden farklı?
- Faiz kaç olursa enflasyonu geçer?
- TÜİK ile ENAG arasındaki fark neden önemli?
- Mevduat yatırımcısı için sonuç ne?
Mevduatın son 1 yıllık getirisi ne oldu?
TÜİK’in 9 Kasım’da yayımladığı Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları bültenine göre mevduat faizi, Ekim 2026 itibarıyla son 12 ayda tüketici enflasyonuyla indirgendiğinde brüt %0,29 reel kazanç sağladı. Aylık reel getiri %0,39, üç aylık reel getiri ise %2,92 oldu.
Yıllık %0,29 reel getiri ile %29,77 enflasyon birlikte değerlendirildiğinde, geçmiş 12 aylık nominal mevduat getirisi yaklaşık %30,15 olarak hesaplanıyor. Bu oran, TÜİK’in geçmiş dönem brüt getiri serisinden türetiliyor.
ENAG’ın yıllık %45,12 enflasyonunu aynı nominal getiriye uyguladığımızda reel sonuç %10,32 kayba dönüşüyor.
| Son 12 aylık karşılaştırma | TÜİK | ENAG |
|---|---|---|
| Yıllık enflasyon | %29,77 | %45,12 |
| Mevduatın nominal brüt getirisi | %30,15 | %30,15 |
| Brüt reel getiri | +%0,29 | -%10,32 |
| 100.000 TL’nin başlangıç alım gücüyle karşılığı | 100.290 TL | 89.680 TL |
100.000 TL üzerinden verilen tutarlar yuvarlanmış oranlarla hazırlanmış karşılaştırma örnekleri. TÜİK’in %0,29’luk brüt reel getirisi resmî istatistik; ENAG sütunundaki sonuç ise aynı nominal getiriye alternatif enflasyon oranı uygulanarak hesaplandı.
ENAG ölçümünde 100.000 TL’nin nominal karşılığı yaklaşık 130.150 TL’ye yükseliyor. Buna rağmen paranın başlangıç dönemindeki satın alma gücü yaklaşık 89.680 TL’ye geriliyor. Hesaptaki para artıyor ama o parayla alınabilecek mal ve hizmet miktarı azalıyor.
TÜİK’in aylık, üç aylık ve yıllık reel getiri sonuçları Ekim 2026 reel getiri bülteninde yer alıyor.
Stopaj sonrası mevduat enflasyonu yenebildi mi?
Mevduatın brüt getirisi ile yatırımcının hesabına geçen net faiz arasında vergi farkı bulunuyor. Brüt reel kazancın %0,29 gibi sınırlı kaldığı bir dönemde bu kesinti, enflasyona karşı hesaplanan sonucu negatife çevirebiliyor.
Geçmiş 12 aylık yaklaşık %30,15 brüt nominal getirinin tamamına %17,5 stopaj uygulandığını varsayalım. Vergi anaparadan değil faiz gelirinden kesileceği için net nominal getiri yaklaşık %24,87’ye geriliyor.
100.000 TL başlangıç tutarında brüt faiz kazancı yaklaşık 30.150 TL iken, bu varsayımda vergi sonrası kazanç 24.870 TL düzeyinde kalıyor. Hesap bakiyesi 124.870 TL’ye ulaşsa da satın alma gücü her iki enflasyon ölçümünde de başlangıç seviyesinin altında.
| 100.000 TL için yıllık hesap | Brüt | %17,5 stopaj varsayımıyla net |
|---|---|---|
| Nominal getiri | +%30,15 | +%24,87 |
| Yıl sonu bakiye | 130.150 TL | 124.870 TL |
| TÜİK’e göre reel getiri | +%0,29 | -%3,78 |
| ENAG’a göre reel getiri | -%10,32 | -%13,95 |
Bu tablodaki net getiri hesabında yıl boyunca tek bir stopaj oranı kullanıldı. Gerçekte mevduatın açılış ve yenileme tarihi, vadesi ve o tarihte yürürlükte olan vergi koşulları farklı sonuçlar doğurabiliyor. TÜİK’in kullandığı brüt mevduat serisi de tek bir kişinin yıl boyunca aynı hesabı yenileyerek elde ettiği net bileşik getiriyi temsil etmiyor.
Varsayımsal hesabın sonucu net: %0,29’luk brüt reel kazanç, %17,5 stopaj uygulandığında TÜİK enflasyonuna göre %3,78’lik reel kayba dönüşüyor.
Mevduat stopajı ne kadar?
9 Temmuz 2025’ten itibaren açılan veya yenilenen standart TL mevduat hesaplarında, altı aya kadar vadelerde faiz gelirine %17,5 stopaj uygulanıyor. Bir yıla kadar vadelerde oran %15, bir yıldan uzun vadelerde ise %10.
Hesabın açıldığı tarih, ürün türü ve mevzuattaki özel koşullar farklı vergi uygulamalarına yol açabilir. Bankanın ilgili işlemde uyguladığı stopaj oranı esas alınmalı.
Vergi yalnızca faiz kazancından kesiliyor. Örneğin 100.000 TL anapara üzerinden 3.000 TL faiz elde edilirse, %17,5 stopaj 525 TL oluyor. Böylece yatırımcının eline 2.475 TL net faiz geçiyor.
100 bin TL mevduat 30 günde ne kadar kazandırıyor?
6 Kasım 2026 haftasında 1 aya kadar vadeli TL mevduatın ağırlıklı ortalama yıllık brüt faizi %41,87 seviyesindeydi. TCMB’nin haftalık faiz istatistiklerinde yer alan bu oran, ilgili vade grubundaki gerçekleşmiş işlemlerin ağırlıklı ortalamasını yansıtıyor.
100.000 TL’nin 30 gün boyunca yıllık %41,87 basit faizle değerlendirildiği ve faiz gelirinden %17,5 stopaj kesildiği örnekte hesap şu şekilde:
| 30 günlük mevduat hesabı | Tutar |
|---|---|
| Anapara | 100.000 TL |
| Yıllık brüt faiz | %41,87 |
| Vade | 30 gün |
| Brüt faiz geliri | 3.441,37 TL |
| Stopaj (%17,5) | 602,24 TL |
| Net faiz geliri | 2.839,13 TL |
| Vade sonu toplam | 102.839,13 TL |
365 günlük yıl esasıyla yapılan hesapta net dönemsel getiri %2,839 oluyor. Ekim ayındaki enflasyonu örnek bir karşılaştırma için aynı döneme uyguladığımızda, TÜİK’in aylık %2,58 enflasyonuna göre yaklaşık %0,25, ENAG’ın %2,68 enflasyonuna göre %0,15 reel kazanç hesaplanıyor.
Burada 6 Kasım haftasının faiz oranıyla ekim ayının enflasyonunu aynı 30 günlük dönem için varsaydık. Gerçek vade sonu alım gücü, mevduatın açık kaldığı tarihler arasındaki fiyat değişimiyle belirlenecek.
Mevduat faizi hesaplama Bankanızın faiz oranıyla net kazancınızı hesaplayın Anapara, yıllık faiz, vade ve stopaj oranını girerek net faiz gelirinizi ve vade sonunda hesabınıza geçecek tutarı görün. Mevduat getirisini hesaplaGeçmiş getiri ile güncel faiz neden farklı?
Geçmiş 12 aylık nominal getiriyi temsil eden yaklaşık %30,15 ile 6 Kasım haftasındaki %41,87 faiz farklı dönemleri ölçüyor. İlki TÜİK’in reel getiri verilerinden hesaplanan geçmiş yıllık kazanç, ikincisi kısa vadeli TL mevduatın belirli bir haftadaki yıllıklandırılmış ortalama faiz oranı.
Mevduat faizleri yıl boyunca aynı seviyede kalmadı. Parasını kısa vadede değerlendiren bir yatırımcı, her vade yenilemesinde bankanın o gün sunduğu oranla karşılaştı.
Bir aylık mevduatta bugün sunulan faiz, sonraki vade için garanti değil. Hesap yenilendiğinde bankanın o tarihte sunduğu yeni faiz oranı geçerli olacak.
Faiz kaç olursa enflasyonu geçer?
30 günlük mevduatta %17,5 stopaj varsayımıyla, TÜİK’in Ekim ayındaki %2,58 enflasyonunu karşılamak için yıllık basit brüt faizin yaklaşık %38,05 olması gerekiyor. ENAG’ın aylık %2,68 oranı kullanıldığında başabaş eşiği %39,52’ye çıkıyor.
Bu iki eşik, ekimde gerçekleşen fiyat artışları kullanılarak hesaplandı. Önümüzdeki ayın enflasyonu daha yüksek gerçekleşirse mevduatın satın alma gücünü korumak için gereken faiz de yükselir. Daha düşük enflasyon ise aynı net faiz gelirinin reel getirisini artırır.
Reel getiri, ((1 + net dönemsel getiri) / (1 + aynı dönemin enflasyonu) – 1) formülüyle hesaplanır. Örneğin net getiri %30, enflasyon %20 ise satın alma gücündeki artış %10 değil, yaklaşık %8,33 olur. Faiz ve enflasyonun aynı dönemi kapsaması gerekir.
TÜİK ile ENAG arasındaki fark neden önemli?
TÜİK’in TÜFE’si Türkiye’nin resmî tüketici enflasyonu göstergesi. ENAG’ın E-TÜFE’si ise bağımsız araştırma grubunun alternatif fiyat endeksi. Ekim 2026’da yıllık oranlar arasında 15,35 yüzde puan fark oluştu.
Bu ayrışma, özellikle getirisi enflasyona yakın yatırım araçlarında büyük önem taşıyor. Yaklaşık %30,15 nominal kazanç sağlayan bir mevduat, %29,77 enflasyonla değerlendirildiğinde brüt olarak sınırlı bir reel kazanç sunuyor. Enflasyon %45,12 olarak ölçüldüğünde ise aynı getiri satın alma gücünü koruyamıyor.
İki endeksin yöntem ve kapsamı farklı olduğu gibi, her hanenin kişisel harcama dağılımı da genel fiyat endeksleriyle aynı değil. Kira, eğitim, ulaşım ve gıda giderlerinin bütçedeki payı kişiden kişiye değişiyor. Bu nedenle genel enflasyon oranı, herkesin bireysel yaşam maliyetini aynı ölçüde yansıtmayabilir.
Mevduat yatırımcısı için sonuç ne?
Son 12 aylık veride mevduat, TÜİK enflasyonunu brüt olarak yalnızca %0,29 aştı. %17,5 stopaj varsayımıyla bu sonuç yaklaşık -%3,78’e, ENAG enflasyonu kullanıldığında ise -%13,95’e geriliyor. Bu net rakamlar varsayımsal, ancak hesap açık: Enflasyonun hemen üzerinde kalan brüt getiri, vergi kesildikten sonra satın alma gücünü koruyamıyor.
Bugünkü %41,87’lik kısa vadeli faiz, geçmiş dönemin nominal getirisinden yüksek. Yine de karşılaştırılacak ilk rakam bankanın ilan ettiği yıllık faizden çok, vade sonunda hesaba geçecek net tutar. Bu tutarın satın alma gücünü koruyup korumadığını da aynı vadede gerçekleşen enflasyon belirliyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.