Merkez bankaları, altın fiyatlarının rekor seviyelerden geri çekildiği 2026’nın ikinci çeyreğinde alımlarını sert biçimde artırdı. Dünya Altın Konseyi verilerine göre resmi kurumların net altın talebi 289 tona ulaşarak ikinci çeyrekler açısından şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıktı.
Alımlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62 artarken, ilk çeyreğin düzeltilmiş 57 tonluk rakamının yaklaşık beş katına ulaştı. Ons altının çeyreklik ortalamasının yüzde 8 gerilediği bir dönemde gelen bu talep, merkez bankalarının fiyat düşüşünü rezervlerini büyütmek için kullandığını gösteriyor.
İçindekiler
Ancak tablo yalnızca rekor alımdan ibaret değil. Yılın ilk yarısındaki toplam merkez bankası talebi 345 tonla 2022’den bu yana görülen en düşük ilk yarı seviyesinde kaldı. İkinci çeyrekteki güçlü dönüş, ilk üç aydaki yavaşlamayı tamamen telafi edemedi.
289 ton ve ikinci çeyrek rekoru
Yüzde 62 artış
345 tonla 2022’den beri en düşük
Merkez bankaları neden altın alımını artırdı?
Dünya Altın Konseyi, ikinci çeyrekteki hızlanmada daha düşük altın fiyatlarının ve devam eden jeopolitik belirsizliğin etkili olduğunu değerlendiriyor. Rezervlerin tek bir para birimine bağımlılığını azaltma isteği de uzun vadeli alımların temel gerekçeleri arasında yer alıyor.
LBMA altın fiyatının çeyreklik ortalaması 4 bin 506 dolar oldu. Bu seviye yılın ilk çeyreğindeki rekor ortalamanın yüzde 8 altında, geçen yılın aynı döneminin ise yüzde 37 üzerinde bulunuyor. Başka bir ifadeyle merkez bankaları önceki çeyreğe göre daha düşük, tarihsel açıdan ise hâlâ oldukça yüksek fiyatlardan alım yaptı.
Bu ayrıntı, resmi talebin yalnızca kısa vadeli fiyat beklentisine dayanmadığını düşündürüyor. Merkez bankaları altını günlük getiri sağlamaktan çok rezerv çeşitlendirmesi, finansal şoklara karşı koruma ve uzun vadeli değer saklama amacıyla tutuyor.
Güncel ons altın fiyatı ve grafiği, ikinci çeyrekteki geri çekilmenin ardından piyasanın 4 bin dolar çevresinde nasıl denge aradığını gösteriyor.
En fazla altını hangi ülkeler aldı?
İkinci çeyreğin en büyük alıcısı Polonya Merkez Bankası oldu. Polonya üç ayda rezervlerine 51 ton ekleyerek toplam altın varlığını 632 tona çıkardı. Yılın ilk yarısındaki alım 82 tona ulaşırken banka, açıkladığı 700 tonluk hedefe biraz daha yaklaştı.
Çin Merkez Bankası ikinci çeyrekte 33 ton altın aldı. Bu, Çin’in 2023’ün son çeyreğinden bu yana gerçekleştirdiği en yüksek çeyreklik artış oldu. İlk altı aydaki 40 tonluk alımla ülkenin açıklanan altın rezervi 2 bin 346 tona yükseldi.
Özbekistan 16 ton, Kazakistan 15 ton, Ürdün ve Çekya ise altışar tonla öne çıkan diğer alıcılar oldu. Gana, Singapur, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kırgızistan’dan gelen daha küçük alımlar, talebin yalnızca birkaç büyük merkez bankasında yoğunlaşmadığını ortaya koydu.
Türkiye ikinci çeyrekte altın sattı mı?
Rapora göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ikinci çeyrekte net 4 tonluk sınırlı satış gerçekleştirdi. Türkiye ilk çeyreğin en büyük satıcısı konumundayken satışların ikinci çeyrekte belirgin biçimde yavaşlaması dikkat çekti.
Dünya Altın Konseyi ayrıca TCMB’nin açık altın swap pozisyonlarının 80 tonun üzerindeki en yüksek seviyeden haziran sonunda yaklaşık 60 tona indiğini belirtti. Bu nedenle Türkiye verisini yalnızca 4 tonluk doğrudan değişim üzerinden okumak, rezerv hareketlerinin bütününü açıklamaya yetmiyor.
Rusya ise 22 tonla ikinci çeyreğin en büyük altın satıcısı oldu. Böylece resmi kurumlar tarafındaki toplam 289 tonluk net alım, bazı ülkelerin satışlarına rağmen gerçekleşti.
Altın talebinin diğer tarafında ne oldu?
Merkez bankaları güçlü alım yaparken altına dayalı borsa yatırım fonlarından 45 tona yakın çıkış gerçekleşti. Özellikle ABD’de yükselen enflasyon ve faiz beklentileri ile güçlenen dolar, ETF yatırımcısının altına olan ilgisini zayıflattı.
Külçe ve sikke talebi geçen yılın aynı dönemine yakın kalarak 307 ton oldu. Mücevher tüketimi ise yüksek fiyatların alım gücünü zorlamasıyla yüzde 17 düşerek 278 tona geriledi ve pandemi döneminden bu yana en düşük çeyreklik hacmi gördü. Buna karşılık mücevher harcamalarının parasal değeri yüzde 14 artarak 40 milyar dolara çıktı.
Tezgâh üstü işlemler dahil toplam küresel altın talebi ikinci çeyrekte 1.269 tonla geçen yıla göre değişmedi. İlk yarı talebi yüzde 2 artışla 2 bin 522 tona, talebin parasal değeri ise 380 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı.
289 tonluk alım altın fiyatını yükseltir mi?
Merkez bankası talebi altın için güçlü bir yapısal destek olsa da fiyatın kısa vadede hemen yükselmesini garanti etmiyor. İkinci çeyrekte resmi alımlar rekor kırarken ETF’lerden çıkış yaşanması ve tahvil faizlerinin yükselmesi, ons altının aynı dönemde gerilemesine engel olamadı.
Kısa vadeli fiyatlamada doların yönü, ABD tahvil faizleri, Fed beklentileri ve yatırım fonlarının hareketi daha hızlı etkili oluyor. Merkez bankalarının düzenli alımları ise satış dönemlerinde piyasaya taban oluşturabilecek daha uzun vadeli bir talep kaynağı olarak önem taşıyor.
Dünya Altın Konseyi, yılın ikinci yarısında talep büyümesinin ana kaynağının yatırım tarafı olmasını bekliyor. Merkez bankalarının güçlü alımlarını sürdürmesi öngörülse de yıllık toplamın 2025 seviyesinin altında kalabileceği değerlendiriliyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.