ABD Merkez Bankası (Fed), eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75–4,00 aralığına çıkardı. Piyasanın son günlerde ağırlıklı olarak fiyatladığı karar oybirliğiyle alındı. Böylece Fed, Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırmış oldu.
Kararın kendisi büyük ölçüde fiyatlanmıştı. Asıl yeni bilgi, Fed üyelerinin bundan sonraki faiz patikasına ilişkin tahminlerinde geldi. Eylül projeksiyonlarının medyanı, 2026 bitmeden bir 25 baz puanlık artışa daha kapıyı açık bırakıyor. Bu senaryo gerçekleşirse hedef aralık yıl sonunda yüzde 4,00–4,25 seviyesine çıkacak.
İçindekiler
Politika faizi 25 baz puan artırılarak yüzde 3,75–4,00 aralığına çıkarıldı.
Fed, Temmuz 2023'ten bu yana ilk faiz artırımını gerçekleştirdi.
Medyan projeksiyon 2026 bitmeden bir 25 baz puanlık artışa daha işaret ediyor.
Fed neden şimdi faiz artırdı?
Fed yılın büyük bölümünde faizi yüzde 3,50–3,75 aralığında tutmuştu. Temmuz toplantısında da değişiklik yapılmamış, buna karşılık üç FOMC üyesi 25 baz puanlık artış yönünde oy kullanmıştı. Eylül toplantısına gelindiğinde ekonomik veriler ve piyasa fiyatlaması bu azınlık görüşüne doğru kaydı.
Enflasyonun yüzde 2 hedefinin üzerinde kalması ilk neden. Buna Orta Doğu’daki gelişmelerle 100 doların üzerine çıkan petrolün enerji maliyetleri üzerindeki etkisi eklendi. Fed açısından risk yalnız petrolün bir kez yükselmesi değil; enerji maliyetinin diğer mal ve hizmet fiyatlarına yayılması ve enflasyon beklentilerinin yeniden bozulması.
Ekonominin faiz artışını kaldırabilecek kadar güçlü görünmesi de Fed’e hareket alanı verdi. Ağustos ayında ABD perakende satışları aylık yüzde 1,2 arttı. Tarım dışı istihdam da aynı ay 162 bin kişiyle beklentilerin belirgin üzerinde gerçekleşmişti. Güçlü talep ile yüksek enflasyonun yan yana gelmesi, Fed’in daha fazla bekleme gerekçesini zayıflattı.
Faiz artışı bekleniyordu, önemli olan sonrası
Karardan hemen önce vadeli piyasalarda 25 baz puanlık artış olasılığı yüzde 90’ın üzerine çıkmıştı. Dolayısıyla yüzde 3,75–4,00 aralığı piyasalar açısından sürpriz olmadı.
Bu durum odağı doğrudan yeni faiz tahminlerine taşıdı. Güncellenen projeksiyonlarda medyan politika faizi, Fed üyelerinin bu artışla yetinmek istemediğini gösteriyor. Mevcut patika yılın kalan iki toplantısından birinde 25 baz puanlık yeni artış ihtimalini öne çıkarıyor.
| Dönem | Fed faiz görünümü |
|---|---|
| Temmuz 2026 toplantısı | %3,50–3,75 |
| 16 Eylül 2026 kararı | %3,75–4,00 |
| 2026 yıl sonu medyan patikası | %4,00–4,25 aralığına işaret ediyor |
Dağılımın ayrıntısı da önemli. 19 Fed yetkilisinin 16’sı 2026’daki son artışın ekim veya aralık toplantılarından birinde gelmesini bekliyor. 2027 tarafında ise görüşler daha parçalı: medyan tahmin yeni bir artışı zorunlu kılmıyor, ancak bazı üyeler sıkılaşmanın devam etmesi gerektiğini düşünüyor.
Üç yıl sonra gelen ilk faiz artışı
Bugünkü karar para politikasında önemli bir yön değişikliğini temsil ediyor. Fed, 2023 yazında yüzde 5,25–5,50 aralığına kadar yükselttiği faizleri 2024’ten itibaren indirmeye başlamış, 2025’in sonunda yüzde 3,50–3,75 seviyesine kadar çekmişti.
2026’nın ilk yedi ayında ise değişiklik yapılmadı. İlk aylarda Fed’in bir sonraki adımının hâlâ indirim olabileceği tartışılırken, enerji şoku ve enflasyonun dirençli kalması birkaç ay içinde tabloyu tersine çevirdi.
PiyasaDetay’ın 9 Eylül’de aktardığı ekonomist anketinde çoğunluk henüz eylül toplantısında faiz artışı beklemiyordu. Bir hafta içinde gelen enflasyon, istihdam ve enerji fiyatlaması sonrası beklenti hızla değişti ve karar gününe gelindiğinde artış neredeyse tamamen fiyatlanmıştı.
ABD 10 yıllık faizi neden kritik?
Fed’in politika faizi artarken tahvil piyasası zaten önemli ölçüde sıkılaşmış durumda. ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisi bu hafta yüzde 5’i aşarak 2007’den beri görülmeyen seviyelere çıktı.
Bu hareket Fed için iki yönlü bir mesaj taşıyor. Yüksek uzun vadeli faizler mortgage, şirket kredileri ve hisse değerlemeleri üzerinden ekonomiyi zaten sıkılaştırıyor. Öte yandan tahvil yatırımcılarının daha yüksek getiri talep etmesi, enflasyon ve kamu borcu konusunda güven kaybının sürdüğünü de gösterebiliyor.
Fed’in bugünkü artışının piyasada nasıl okunacağını bu nedenle yalnız kısa vadeli faiz belirlemeyecek. 10 yıllık getirinin karar sonrasında yüzde 5 çevresinde kalıp kalmaması, yatırımcıların Fed’in enflasyonla mücadele mesajını ne kadar ikna edici bulduğuna ilişkin daha güçlü bir gösterge olacak.
Şimdi gözler Kevin Warsh’ın vereceği mesajda
Faiz kararı saat 21.00’de açıklandı. Fed Başkanı Kevin Warsh’ın basın toplantısı Türkiye saatiyle 21.30’da başlayacak.
Piyasanın Warsh’a yönelteceği temel soru net: Bugünkü 25 baz puanlık artış, enflasyona karşı tek seferlik bir ayarlama mı, yoksa yeni bir sıkılaşma döngüsünün başlangıcı mı?
Projeksiyonlar yıl sonuna kadar bir artış daha ihtimalini öne çıkarıyor. Warsh’ın bu patikayı destekleyen veya yumuşatan ifadeleri dolar, altın, ABD tahvil faizleri ve Wall Street’in karar sonrası yönünde faiz artışının kendisinden daha belirleyici olabilir.
Özellikle petrol fiyatlarının kalıcı biçimde yüksek kalması halinde Fed’in enerji kaynaklı enflasyonu ne kadar süre tolere edeceği izlenecek. Brent’in yeniden gerilemesi ve çekirdek fiyat baskısının zayıflaması ise ikinci artışın gerekliliğini azaltabilir.
Piyasaların yeni eşiği yüzde 4,25
Fed bugünkü kararla piyasaya ilk mesajını verdi: yüzde 2 hedefinin üzerinde kalan enflasyon karşısında yeniden faiz artırmaya hazır. Fakat asıl sınav şimdi başlıyor.
2026’nın kalanında takip edilecek somut eşik yüzde 4,25 olacak. Fed bir kez daha 25 baz puan artırırsa mevcut sıkılaşma yeni bir döngü haline gelecek; mevcut seviyede kalırsa bugünkü karar enerji ve enflasyon şokuna karşı tek seferlik bir düzeltme olarak okunacak.
Bu ayrımı ilk kez netleştirecek veri ise yalnız ekim veya aralık toplantısı değil. Warsh’ın bu akşam kullanacağı dil ve önümüzdeki haftalarda açıklanacak PCE enflasyonu, piyasanın ikinci faiz artışını ne kadar güçlü fiyatlayacağını belirleyecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.