Borsa İstanbul’da devre kesici çalıştı: BIST 100 yüzde 6 düştü

Güncelleme – 16.14: Borsa İstanbul’da sabah başlayan satış dalgası öğleden sonra endekse bağlı devre kesiciyi çalıştıracak boyuta ulaştı. BIST 100 saat 16.04’te 13.057 puana gerileyerek yüzde 6,01 kayıp yaşadı ve Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi devreye girdi.

Devre kesici sürecinde alınan 16.14 ekranında piyasanın genişliği de sert satışın boyutunu gösteriyor: 589 hisse eksideyken yalnızca 19 hisse artıda bulunuyor. Gün içi kurum dağılımında ise sabahki görüntü önemli ölçüde değişti. A1 üzerinden görülen net satış 8,87 milyar TL’ye ulaşırken Yapı Kredi, Bank of America, İş Yatırım ve TERA milyarlarca liralık net alımla karşı tarafta yer aldı.

13.059 puanlık eşik aşıldı

BIST 100 önceki seansı 13.892,30 puandan tamamlamıştı. Endekse bağlı devre kesicinin çalışması için gereken yüzde 6’lık düşüş, matematiksel olarak yaklaşık 13.058,8 puana denk geliyordu.

Endeksin 13.057 puana inmesiyle günlük kayıp yüzde 6,01’e ulaştı ve sistem saat 16.04.32 itibarıyla otomatik olarak tetiklendi.

Bu eşik sabah saatlerinden beri yakından izleniyordu. BIST 100 saat 10.35 civarında yüzde 4’ten fazla gerilemiş, 11.13’te kayıp yüzde 5,44’e çıkmış ve gün içi dip 13.095 puana kadar inmişti. Yaklaşık beş saat sonra kalan son 36 puanlık mesafe de kapandı.

Borsa İstanbul'daki satış dalgası sabah nasıl başladı? · Borsa Borsa güne sert düşüşle başladı: Kayıp yüzde 4’ü aştı Güncelleme – 11.13: Borsa İstanbul’daki satış dalgası sabahın ilerleyen bölümünde daha da sertleşti. BIST 100 endeksi saat 11.13... →

Devre kesici sonrası işlemler nasıl devam edecek?

Borsa İstanbul’un yayımladığı duyuruya göre endekse bağlı devre kesiciyle birlikte Pay Piyasası’ndaki işlem sıraları geçici olarak durduruldu. VİOP’ta pay ve pay endekslerine dayalı sözleşmeler ile Borçlanma Araçları Piyasası Pay Repo Pazarı da uygulama kapsamına girdi.

Sürekli işlem yöntemiyle işlem gören paylarda tek fiyat emir toplama sürecinin 16.14.32’de başlaması, eşleştirmenin 16.19.32’den itibaren yapılması ve endekse bağlı devre kesici sürecinin 16.24.32’de tamamlanması planlandı.

Bu yüzden 16.14 ekranındaki hisse fiyatları ve kurum dağılımları yeni işlemler başladıktan sonraki tabloyu değil, devre kesiciye kadar oluşmuş gün içi hareketi gösteriyor. Piyasanın vereceği ilk yeni sinyal, eşleştirme ve normal işlemler yeniden başladığında ortaya çıkacak.

589 hisse düşerken yalnız 19 hisse yükseliyor

Satışın genişliği endeksteki yüzde 6’lık kayıp kadar çarpıcı. Saat 16.14 ekranında 589 pay değer kaybederken yükselen hisse sayısı yalnızca 19.

KERVN, DAPGM, SISE, IZENR, SARAE, SKYL P, KARSN, CATES, DSTKF, SASA, RALYH, KRDMB, GENIL, KARCL, CITAS, INTET, IEYHO, TEHOL, ANELE, BOBET, PEKGY ve TERA dahil çok sayıda hissede yüzde 10 veya buna çok yakın kayıplar görülüyor.

Sabah saatlerinde fon portföylerinde yoğun bulunan hisseler satışın merkezindeydi. Günün ilerleyen bölümünde 589 hissenin eksiye geçmesi ise hareketin artık belli bir fon grubunun veya birkaç tahtanın çok ötesine yayıldığını gösteriyor.

A1 üzerinden 8,87 milyar TL net satış görünüyor

Günün ilk saatlerinde kurum dağılımında satış birkaç farklı aracı kuruma yayılmıştı. Devre kesici öncesine gelindiğinde tablo belirgin biçimde değişti.

16.14 ekranındaki gün içi dağılımda A1 üzerinden yaklaşık 8,87 milyar TL net satış görülüyor. Ekrandaki net satış dağılımının yüzde 48,56’sı tek başına A1 tarafında oluşmuş durumda.

İnfo Yatırım yaklaşık 1,16 milyar TL, Ak Yatırım 1,12 milyar TL, Destek Yatırım 1,01 milyar TL ve OYAK yaklaşık 755,6 milyon TL net satıcı konumunda.

Bu, sabahki dağılımdan önemli bir fark. İlk bölümde tek bir aracı kurum satış tarafında bu ölçüde baskın değildi; devre kesiciye gelindiğinde A1 üzerinden görülen işlemler açık ara ilk sıraya çıktı.

Aracı kurum adı işlemin nihai yatırımcısını göstermiyor. Ekrandaki tutarlar ilgili kurumlar üzerinden geçen müşteri emirlerini de içerdiğinden, 8,87 milyar TL’lik rakamı A1’in kendi portföyünden yaptığı satış olarak yorumlamak doğru olmaz.

12 milyar TL’nin üzerinde net alım ilk beş kurumda

Sert satışa rağmen karşı tarafta da yüksek tutarlı alımlar var. Yapı Kredi yaklaşık 3,46 milyar TL ile gün içi dağılımda ilk sıraya yükseldi.

Bank of America üzerinden 2,75 milyar TL, İş Yatırım üzerinden 2,42 milyar TL, TERA üzerinden 2,20 milyar TL ve Garanti üzerinden yaklaşık 1,46 milyar TL net alım görülüyor. İlk beş kurumun net alımı toplamda yaklaşık 12,29 milyar TL seviyesinde.

Alım rakamlarının yüksek olması endeksteki satışın neden durmadığını da anlatan ilginç bir piyasa detayı oluşturuyor. Bazı büyük kurumlar güçlü biçimde alıcı olsa da satış emirleri yüzlerce hisseye yayılmış durumda. Likiditenin zayıfladığı tahtalarda alış tarafındaki emir miktarı satışları karşılamaya yetmediğinde fiyat çok daha hızlı aşağı taşınabiliyor.

CANTE genele rağmen artıda kaldı

Piyasanın tamamına yakınında satış görülürken şirket özelinde güçlü haber alan birkaç pay ters yönde hareket etmeyi başardı.

Çan2 Termik’in Venezuela’daki CEMA petrol sahasına ilişkin KAP açıklamalarının ardından CANTE gün içinde tavan fiyatı görmüştü. Saat 16.14 ekranında hisse 1,36 TL ile yüzde 7,09 artıda bulunuyor ve piyasanın en çok yükselen ikinci hissesi konumunda.

UNLU yüzde 10 yükselişle ilk sırada yer alırken YAPRK yüzde 5,09, BURVA yüzde 4,62 ve BINBN yüzde 3,52 artıda. Bu hisseler, 589 payın ekside olduğu seansta oldukça dar kalan pozitif grubu oluşturuyor.

Devre kesiciden sonraki ilk fiyat neden önemli?

BIST 100’ün 13.057 puanda durması yalnız teknik bir kesinti noktası. Devre kesici satış emirlerini ortadan kaldırmıyor; piyasanın kısa süreliğine yeniden emir toplamasını sağlıyor.

Bu nedenle 16.19 sonrasındaki ilk eşleşmeler iki soruya cevap verecek: yüzde 6’lık satış seviyesinde yeni alıcılar güçlenecek mi, yoksa devre kesici öncesinde biriken satış emirleri endeksi daha aşağı mı taşıyacak?

Özellikle A1 üzerinden görülen 8,87 milyar TL’lik net satışın büyüyüp büyümemesi ve Yapı Kredi, Bank of America, İş Yatırım ile TERA tarafındaki güçlü net alımların devam edip etmemesi seansın kalan dakikalarında izlenecek en somut kurum verileri olacak.

16 Eylül seansının devre kesiciye kadarki fotoğrafı oldukça net: endeks yüzde 6 düştü, 589 hisse eksiye geçti ve satış tarafında tek bir aracı kurum üzerinden 8,87 milyar TL’lik net işlem oluştu. Şimdi piyasanın vereceği en önemli veri, devre kesici sonrasında oluşacak ilk fiyat ve emir dengesi.