Norveç’in 2,3 trilyon dolarlık devlet varlık fonunu yöneten Norges Bank Investment Management, sabit getirili portföyün ölçüt endeksinde devlet tahvillerine ayrılan payın yüzde 70’ten yüzde 50’ye indirilmesini önerdi. Norges Bank’ın 1 Eylül 2026 tarihli mektubu, fonun daha fazla getiri kaynağına açılmasını amaçlıyor. Tavsiye henüz uygulanmış bir satış kararı değil.
Financial Times, önerilen ağırlıkların mevcut portföy ölçeğine uygulanması halinde ABD Hazine tahvillerinde yaklaşık 80 milyar dolarlık, küresel devlet tahvillerinde ise toplam 106 milyar dolarlık azalma oluşabileceğini hesapladı. Rakamlar NBIM tarafından açıklanmış bir satış takvimi değil, endeks değişikliğinin olası sonucuna ilişkin senaryo tahmini.
İçindekiler
Tahvil endeksi 50-50 yapıya geçecek
Mevcut ölçüt endeksinin yüzde 70’i gelişmiş ülke devlet tahvillerinden ve uluslar üstü kuruluşların borçlanma araçlarından, yüzde 30’u şirket ve teminatlı tahvillerden oluşuyor. Devlet tahvilleri ülke ekonomilerinin büyüklüğüne göre ağırlıklandırılıyor. Öneri, sabit getirili endeksi yüzde 50 devlet tahvili ve yüzde 50 diğer yatırım yapılabilir tahviller biçiminde yeniden kuruyor. Her iki bölümün iç dağılımında piyasa değeri kullanılacak.
Yeni yapı, gelişmekte olan ülkeleri dışarıda bırakarak Bloomberg Global Aggregate endeksindeki gelişmiş piyasa araçlarına yaklaşacak. Enflasyona endeksli devlet tahvilleri korunacak. Mortgage teminatlı menkul kıymetlerin payı sıfırdan yaklaşık yüzde 13’e, kamu bağlantılı kuruluşların tahvilleri ise yüzde 4’ten yüzde 11’e çıkacak. Şirket tahvilleri yeni endekste yer almaya devam edecek.
ABD tahvilleri azalırken dolar ağırlığı korunuyor
NBIM hesabına göre ABD devlet tahvillerinin tahvil endeksindeki ağırlığı yüzde 34,1’den yüzde 21,9’a gerileyecek. Dolar cinsi tüm tahvillerin payı ise yüzde 52,9’dan yüzde 52,5’e sınırlı bir değişim gösterecek. ABD Hazine kâğıtlarından çıkan ağırlığın büyük bölümü, Fannie Mae, Freddie Mac ve Ginnie Mae garantili mortgage tahvilleri ile diğer ABD borçlanma araçlarına kayacak.
Japon devlet tahvillerinin payı yüzde 4,6’dan yüzde 7,4’e yükselirken yenin toplam para birimi ağırlığı yüzde 4,6’dan yüzde 7,8’e çıkacak. İngiltere devlet tahvillerinin yüzde 4,2’lik payı değişmeyecek. Dağılım, ABD dolarından geniş çaplı çıkış yerine aynı para birimi içinde farklı getiri ve risk kaynaklarına geçiş anlamına geliyor.
Fonun ölçeği nedeniyle olası ayarlama küresel tahvil piyasasında yakından ölçülecek. ABD Hazine tahvillerinin şirket ve altyapı yatırımlarıyla sermaye rekabeti zaten uzun vadeli faiz tartışmasının merkezinde. NBIM ise yeni endekse geçişin piyasa etkisini sınırlamak için satışların kademeli yapılmasını öneriyor.
Likidite hesabı yüzde 50 payı yeterli buldu
Norges Bank’ın 1973–2025 dönemini kapsayan simülasyonlarında, hisse senedi ağırlığını yeniden hedefe taşımak için ortalama bir dengelenme sürecinde fon değerinin yaklaşık yüzde 5,5’i kadar tahvil satılması gerekiyor. En zor yüzde 5’lik dönemlerde ihtiyaç fon değerinin yüzde 11’ine, başka bir ifadeyle tahvil portföyünün yüzde 40’ına yaklaşıyor. Banka, yüzde 40’lık devlet tahvili payının stres dönemlerindeki likidite ihtiyacını karşılayabileceğini, yüzde 50’nin ise rahat bir güvenlik marjı sunduğunu belirtiyor.
Fonun değeri 30 Haziran 2026’da 22,683 trilyon Norveç kronuydu ve portföyün yüzde 25,8’i sabit getirili yatırımlardan oluşuyordu. İlk yarıda sabit getirili portföy yüzde 0,9, devlet tahvilleri yüzde 0,5 getiri sağladı. Bankanın tarihsel karşılaştırması, önerilen endeksin beklenen getirisinin mevcut endeksten ortalama 4 baz puan yüksek olduğunu hesaplıyor. Tahmin, gelecekte aynı farkın kesinleşeceği anlamına gelmiyor.
Sonraki adım Maliye Bakanlığında
Daha düşük devlet tahvili payı portföy likiditesini azaltacak. Mortgage teminatlı kıymetler de borçluların kredilerini erken kapatma veya yeniden finansman kararlarından kaynaklanan peşin ödeme riski taşıyor. Norges Bank, daha geniş endeksin beklenen getiri ve toplam oynaklık üzerindeki etkisini küçük bulurken çeşitlendirme avantajının risk değişiminden ağır bastığı görüşünde.
Norveç Maliye Bakanlığı strateji incelemesini 25 Şubat 2026’da başlattı. Ayrı uzman kurulu raporunu 25 Ocak 2027’ye kadar teslim edecek. Öneri kabul edilirse geçişin tek seferlik işlem maliyeti için 750 milyon kronluk üst sınır öngörülüyor. Maliye Bakanlığı tavsiyeye ilişkin tutumunu belirledikten sonra NBIM, yeni endeksin yönetim talimatına nasıl yazılacağını ve kademeli uygulama planını sunacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.