Karadeniz ve Azak’taki Rus tahıl kapasitesinin yüzde 80’i ateşkesle dönebilir

Rusya’nın Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki tahıl yükleme kapasitesinin büyük bölümü, karşılıklı saldırılar sona ererse kısa sürede yeniden çalışabilir. Dokuz büyük terminal ile daha küçük tesislere ilişkin inceleme, bölgenin yıllık 67 milyon tonluk toplam kapasitesinin yaklaşık 53 milyon tonunun güvenlik riski nedeniyle şu anda atıl olduğunu hesaplıyor. Ağır hasar alan bölümün onarımı ise aylar alabilir.

Terminal operasyonlarına yakın dört sektör kaynağının aktardığı bilgilerle hazırlanan değerlendirmeye göre saldırılar durduğunda mevcut yükleme altyapısının yüzde 80’e kadarı hızla devreye girebilir. Bu oran tesis sayısını değil, toplam yükleme kapasitesini anlatıyor. Saldırılardan önce Karadeniz ve Azak rotası Rusya’nın tahıl ihracatının yüzde 70’ine kadarını taşıyordu.

53 milyon ton, hazır bekleyen tahıl değil

Bu tonaj, limanların bir yılda yükleyebileceği miktar. Güvenlik koşullarının düzelmesiyle 53 milyon tonluk kapasitenin çalışabilir hale gelmesi, aynı miktarda tahılın hemen piyasaya çıkacağı anlamına gelmiyor. Limanların güvenli olması, gemilerin bölgeye dönmesi, sigorta kapsamının sağlanması ve ürünün demiryoluyla terminallere ulaşması gerekiyor. Ticaret zincirindeki bu halkalar tamamlanmadan terminal kapasitesi ihracat rakamına dönüşmez.

ABD Tarım Bakanlığının 15 Eylül tarihli buğday görünümünde 2026/27 sezonu küresel buğday ihracatı tahmini ağustos öngörüsüne göre 0,9 milyon ton düşürülerek 213,2 milyon tona indirildi. Raporda Rusya ve Ukrayna’nın ihracat beklentilerinin lojistik aksamalar nedeniyle aşağı çekildiği, Rusya’nın ise sezonun en büyük buğday ihracatçısı olmasının beklendiği belirtiliyor. Karadeniz hattının yeniden açılması arz endişesini hafifletebilir. Fiyat etkisinin kalıcı olması için yüklemelerin gerçekten başlaması gerekir.

Hasarlı terminaller için tek bir onarım takvimi yok

Novorossiysk’teki NKHP terminali 12 Ağustos’taki saldırıda ağır hasar aldı. Yıllık 7,1 milyon ton kapasitesi bulunan tesis için terminal operasyonlarını bilen bir kaynak onarımın altı ayı bulabileceğini söyledi. İşletmeci şirketin verdiği süre ise dört aya kadar. Aynı limandaki KSK ve NZT terminallerinde hasarın daha sınırlı olduğu ve yeniden çalışmaya hazır oldukları aktarılıyor.

İnceleme, dokuz büyük terminalin üçünün ağır hasar gördüğünü ve bu bölümün toplam yükleme kapasitesinin yaklaşık beşte birine karşılık geldiğini hesaplıyor. Taman’daki ZTKT ile Taganrog’daki bir başka terminal de çalışmıyor. Hasarın tam kapsamı netleşmediğinden, bu tesisler için kesin bir dönüş tarihi bulunmuyor.

Diplomatik temaslar sürse de ateşkes açıklanmış değil. Dolayısıyla yüzde 80’lik hızlı dönüş, henüz gerçekleşmiş bir liman açılışını değil, saldırılar durursa mümkün olabilecek senaryoyu anlatıyor. Kapasite tahmininin sınanacağı somut aşama, güvenli seyrüseferin ardından terminallerde yüklemelerin yeniden başlaması olacak.

Karadeniz’deki sevkiyat sorunu buğday fiyatlarını nasıl etkiledi? · Piyasalar Karadeniz Arzı Daraldı, Buğday Üç Buçuk Yılın Zirvesinde Rusya ve Ukrayna limanlarından sevkiyatın sert biçimde azalması, buğday fiyatlarını üç buçuk yılın zirvesine taşıdı. İthalatçılar Avustralya ve... →

Buradaki kapasite değerlendirmesi ateşkes koşuluna bağlıdır. İçerik yatırım tavsiyesi değildir.