Ana içeriğe geç
Gram Altın 5.731,95 -3,48% USD/TRY 50,5752 +0,22% EUR/TRY 55,6072 -0,03% Sterlin 66,3417 -0,08% Bitcoin 60.202,83 +1,63% BIST 100 11.131,32 -2,36%
PiyasaDetay

Alüminyumda arz sıkışıklığı! Spot fiyat farkı 312 dolara çıktı

Londra Metal Borsasında alüminyumun hemen teslim fiyatı, 16 Kasım'da üç ay vadeli fiyatının 312 dolar üzerine çıktı. Borsa stokları 1990'dan beri en düşük seviyelere gerilerken kısa vadeli kontratlarda teslimat baskısı artıyor. 2027 için konuşulan arz fazlası ise bugünkü sıkışıklığı hemen gidermeyebilir.

Yayınlandı 4 dk
Yayınlanma
Okuma Süresi 4 Dakika
Londra Metal Borsasındaki alüminyum arz sıkışıklığını anlatan külçe alüminyum ve metal bobinlerin bulunduğu endüstriyel depo
LME'de spot alüminyum, 16 Kasım'da üç ay vadeli gösterge fiyatın 312 dolar üzerine çıktı; borsa stokları gerilemeye devam ediyor.
PiyasaDetay’ı Google’da tercih edilen kaynaklara ekle Google’da tercih edilen kaynaklara ekle
Okuma ayarı

Küresel alüminyum piyasasında hemen teslim edilebilen metale talep artarken Londra Metal Borsasında (LME) kısa vadeli fiyat farkı dikkat çekici seviyelere çıktı. LME’nin 16 Kasım 2026 tarihli resmî fiyat tablosunda spot alüminyumun satış fiyatı ton başına 3.332 dolar, üç ay vadeli fiyatı ise 3.020 dolar oldu. Aradaki 312 dolarlık fark, metalin bugün teslim edilmesine biçilen primin ne kadar yükseldiğini gösteriyor. LME depolarındaki stokların 1990’dan bu yana en düşük seviyelere inmesi, kasım vadeli kontratlarda teslimat baskısını artırdı.

Piyasadaki sıkışıklık, bütün alüminyum üretiminin durduğu anlamına gelmiyor. Sorun, özellikle LME sözleşmelerine karşılık teslim edilebilecek nitelikte ve konumda metalin azalması. Yatırımcıların yakın vadeli sözleşmeleri kapatmaya veya ileri tarihe taşımaya çalışması da mevcut kıtlığın fiyatlara yansımasını güçlendiriyor.

Alüminyumda 312 dolarlık fiyat farkı ne anlama geliyor?

Normal koşullarda bir metalin ileri tarihli fiyatı, depolama ve finansman maliyetleri nedeniyle spot fiyatına yakın veya üzerinde olabilir. Şimdi alüminyumda bunun tersi yaşanıyor: Hemen teslim alınabilecek metal, üç ay sonra teslim edilecek metalden çok daha pahalı. Piyasalarda bu yapıya backwardation deniyor.

16 Kasım için LME’nin resmî gösterge fiyatlarında spot satış fiyatı 3.332 dolar, üç ay vadeli satış fiyatı 3.020 dolar olarak yer aldı. 312 dolar, bir ton alüminyumun günlük fiyat artışı değil; aynı gün iki farklı teslim tarihi arasındaki fiyat farkı. Vadeler arasında oluşan bu prim, yakın tarihte teslim alması gereken alıcıların daha yüksek fiyatla karşı karşıya kalabildiğini gösteriyor.

Kasım kontratının vadesi yaklaşırken kısa pozisyon taşıyan yatırımcılar da baskı altında. Fiziksel teslimata uygun metal sağlayamayan taraflar, pozisyonlarını sonraki vadeye taşıyabiliyor. Tom/Next adı verilen, pozisyonu bir işlem gününden sonraki güne taşımanın maliyetini yansıtan farkın 15 doların üzerine çıkması bu baskının başka bir göstergesi. Farklı saatlerde ve fiyatlama yöntemlerinde Tom/Next ile spot–üç ay vadeli primin farklı tutarlarda olması normal; bunlar aynı sözleşme aralığını ölçmüyor.

Stoklar neden 1990 seviyelerine geriledi?

LME depolarında kayıtlı alüminyum miktarı yıl başından bu yana yarıdan fazla azaldı. 12 Kasım’da toplam stok yaklaşık 224 bin tona, 16 Kasım itibarıyla ise yaklaşık 222 bin tona indi. Bu seviye, borsa açısından onlarca yılın en düşük stok düzeylerinden biri.

Arz tarafında Orta Doğu’daki üretim ve sevkiyat kesintileri önemli rol oynadı. Bölgeden metal akışının aksaması, alıcıların LME depolarındaki mevcut stoklara yönelmesine neden oldu. Bir diğer sınırlama, depolardaki alüminyumun menşei: Kullanıma uygun stokların çok büyük bölümü Rusya menşeli ve bazı alıcılar yaptırım veya şirket politikaları nedeniyle bu metali tercih etmiyor. Dolayısıyla depoda metal bulunması, her alıcının ona aynı kolaylıkla erişebildiği anlamına gelmiyor.

LME’de belirli teslimat belgelerinin birkaç büyük piyasa katılımcısında yoğunlaşması da stokların fiilen ne kadarının serbestçe ulaşılabilir olduğu sorusunu büyütüyor. Ancak yoğunlaşma verisi tek başına usulsüz işlem yapıldığına veya fiyatların kasıtlı olarak yönlendirildiğine dair kanıt oluşturmaz.

2027’de arz fazlası beklenirken neden bugün metal sıkıntısı yaşanıyor?

Alüminyum piyasasının dikkat çekici çelişkisi burada. Endonezya’da devreye girmesi beklenen yeni izabe tesisleri ve Orta Doğu’da üretimin toparlanması, 2027’de küresel arzın talebin üzerine çıkabileceği beklentisini güçlendiriyor. Ancak daha fazla metal üretilmesi, o metalin LME sözleşmelerinde hemen teslim edilebilir olduğu anlamına gelmiyor.

LME’de teslimata uygun marka, üretici onayı, metalin fiziksel biçimi ve depolama koşulları gibi şartlar bulunuyor. Endonezya’daki yeni üretimlerin önemli bölümü henüz borsanın teslimat sistemine kabul edilmiş değil. Çin’in ihraç ettiği bazı yarı mamul ürünler de birincil alüminyum kontratlarında doğrudan teslimat için kullanılamıyor. Bu yüzden önümüzdeki yıl küresel alüminyum arzı artsa bile yakın vadeli LME stoklarının hemen rahatlaması garanti değil.

Mercuria Energy Group’un metal ve madencilik araştırmalarından sorumlu yöneticisi Nicholas Snowdon da Şanghay’daki sektör toplantısında yakın vadeli arz sıkışıklığının yeni dalgalar hâlinde sürebileceği uyarısını yaptı. Snowdon’a göre önümüzdeki haftalarda stokların piyasaya güvenli bir tampon oluşturma kapasitesi sınırlı kalabilir. Bu değerlendirme gerçekleşmiş bir gelecek fiyat tahmini değil; mevcut stok ve teslimat koşullarına ilişkin risk görüşü.

Alüminyum sıkışıklığı hangi sektörleri etkileyebilir?

Alüminyum; otomotiv, elektrik iletim hatları, ambalaj, beyaz eşya ve yapı malzemelerinde kullanılıyor. Hemen teslim metal için ödenen primin uzun süre yüksek kalması, özellikle kısa vadeli hammadde ihtiyacını spot piyasadan karşılayan üreticilerin maliyetini artırabilir. Buna karşılık uzun süreli tedarik sözleşmesi bulunan şirketler aynı fiyat hareketinden farklı ölçüde etkilenebilir.

İnşaat ve sanayi maliyetlerini izleyenler açısından alüminyumla çeliği birbirinden ayırmak önemli. Alüminyumun LME fiyatı, Türkiye’deki inşaat demirinin ton fiyatıyla aynı ürün veya aynı piyasa ölçütü değil. Çelik maliyetinin farklı şehirlerdeki son kayıtlı seviyelerini karşılaştırmak isteyenler PiyasaDetay demir fiyatları sayfasını inceleyebilir. Söz konusu sayfa 8, 10 ve 12 mm inşaat demirinin bölgesel fiyatlarını gösteriyor; bu fiyatlar alüminyumun LME priminden doğrudan türetilemez.

Alüminyumda önümüzdeki günlerin kritik göstergeleri LME depo stokları, vadesi yaklaşan kontratlarda spot fiyat primi ve yeni üretimin borsada teslimata kabul edilip edilmeyeceği olacak. Bugünkü tablo, küresel üretim beklentisinden çok hemen teslim edilebilir metalin kıtlığı üzerinden fiyatlanıyor.

16 Kasım fiyat karşılaştırması Londra Metal Borsasının resmî fiyat verilerine dayanıyor. Stok ve vade piyasasındaki gelişmeler aynı tarihlerde açıklanan piyasa verileriyle karşılaştırıldı. Fiyatlar gün içinde ve kullanılan göstergeye göre değişebilir.

Yorumlar

Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz. Spam ve reklam içerikli yorumlar onaylanmaz.