Dünya deniz taşımacılığının temel girdilerinden fuel oil için arz açığı üçüncü çeyrekte sert biçimde büyümeye hazırlanıyor. Energy Aspects, gemilerde ve bazı elektrik santrallerinde kullanılan yakıtta küresel açığın günlük 218 bin varile ulaşacağını hesapladı. Geçen yılın aynı dönemindeki açık yalnızca 6 bin varildi.
Sıkışmanın ilk fiyat sinyali Singapur’dan geldi. Uluslararası denizcilikte yaygın kullanılan yüzde 0,5 kükürtlü VLSFO, ZeroNorth verilerine göre İran savaşı başladığından 1 Eylül’e kadar yüzde 76 yükselerek ton başına 825 doların hemen altına çıktı. Ship & Bunker’ın 7 Eylül sabahındaki referans fiyatı ise aynı ürün için 848 dolar oldu.
İçindekiler
Açık geçen yılki seviyenin 36 katını aşabilir
Rafineriler ham petrolü işlerken benzin, motorin, jet yakıtı ve fuel oil arasında ürün tercihlerini değiştirebiliyor. Motorin ile benzindeki düşük stoklar ve yüksek kâr marjları, işletmeleri daha fazla hafif ürün üretmeye yöneltti. Fuel oil ayrıca ikincil rafineri ünitelerinde başka yakıtlara dönüştürülebildiği için doğrudan denizcilik pazarına kalan miktar azaldı.
Energy Aspects’in günlük 218 bin varillik tahmini, geçen yılın aynı dönemindeki seviyenin 36 katını aşıyor. Danışmanlık şirketi 2025’in üçüncü çeyreğinde günlük 6 bin varillik sınırlı bir açık hesaplamıştı. Singapur, Amsterdam-Rotterdam-Antwerp ve Fujairah’daki stoklar halen üç yıllık mevsimsel ortalamaların yaklaşık yüzde 30 altında bulunuyor.
Singapur’da VLSFO 848 dolara ulaştı
Singapur dünyanın en büyük gemi yakıtı ikmal merkezi konumunda. Liman, günlük yaklaşık 1 milyon varillik talebinin yarısından fazlasını ithalatla karşılıyor. Körfez kaynaklı akıştaki kayıp Asya’da alternatif tedarik arayışını büyütürken teslimat maliyetleri de yükseliyor.
ZeroNorth’un 1 Eylül için verdiği 825 doların altındaki fiyat ile Ship & Bunker’ın 7 Eylül’de gösterdiği 848 dolar farklı gözlem anlarını temsil ediyor. İki veri de ton başına dolar cinsinden VLSFO fiyatını ölçüyor. Brent petrol aynı savaş döneminde yaklaşık yüzde 40 arttı. Gemi yakıtındaki artış oranı Brent’in 36 puan üzerinde kaldı.
Gemi yakıtı pahalandığında etki önce armatörlerin sefer maliyetine giriyor. Navlun sözleşmesinin yapısına göre yakıt farkı yük sahibine yansıtılabiliyor. Konteyner taşımacılığı, kuru yük ve enerji sevkiyatlarında tek tip ya da anlık bir fiyat artışı beklemek doğru değil. Rota, gemi verimliliği, ikmal limanı ve sözleşme koşulları sonucu değiştiriyor.
Rusya ve Körfez kaynakları daraldı
Rusya’nın fuel oil ihracatı ağustosta günlük 591 bin varile gerileyerek 2017’de başlayan veri serisinin en düşük seviyesine indi. Ülke 2025 boyunca günde ortalama 860 bin varilin üzerinde ihracat yapmıştı. Ukrayna’nın rafinerilere yönelik saldırıları üretimi sınırlarken bazı tesisler daha yüksek marjlı ürünlere ağırlık verdi.
Orta Doğu’nun mart-ağustos dönemindeki ihracatı da yıllık yüzde 45 düşüşle günlük ortalama 447 bin varile indi. Kızıldeniz ve Babülmendep çevresindeki güvenlik riski gemileri daha uzun rotalara yöneltiyor. Uzayan seferler yakıt tüketimini artırdığı için arz kaybı ile talep baskısı aynı anda çalışıyor.
Fiyat farkı taşımacılık maliyetine girebilir
Deniz taşımacılığı şirketleri için en somut gösterge VLSFO ile Brent arasındaki fiyat farkı olacak. Singapur, Fujairah ve Rotterdam stoklarının mevsimsel ortalamalara dönmemesi halinde bunker primleri yüksek kalabilir. PiyasaDetay’ın dizel ve jet yakıtındaki küresel arz riskini ele alan haberinde de rafinerilerin ürün tercihlerinin ham petrol fiyatından ayrı sonuçlar doğurabileceği anlatılmıştı.
Energy Aspects’in tahmini üçüncü çeyrekle sınırlı. Rus rafinerilerinin çalışma oranı, Körfez’den çıkan fuel oil kargoları ve Singapur’daki haftalık stok verileri açığın ne kadar süreceğine dair en erken fiziksel işaretleri verecek. Singapur’un ithal ettiği miktar, bölgenin günlük 1 milyon varile yaklaşan bunker talebini karşılayıp karşılamadığını da netleştirecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.