Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde sandıkların kapanmasının ardından yayımlanan ilk projeksiyonlar, Almanya için Alternatif partisinin açık ara birinci olduğunu gösterdi. ZDF’nin yerel saatle 19.38’deki hesaplamasında AfD yüzde 44,4, Başbakan Friedrich Merz’in Hristiyan Demokrat Birliği ise yüzde 18,2 oy aldı. AfD böylece 2021’deki oranını iki katın üzerine çıkardı.
Zaferin eyalet yönetimine dönüşüp dönüşmeyeceği henüz kesin değil. Diğer partiler AfD ile koalisyon kurmayı reddediyor. Partinin tek başına iktidarı için oy oranından çok, yüzde 5 barajını aşan partilerin sayısı ve nihai sandalye dağılımı etkili olacak.
İçindekiler
CDU 2021’deki üstünlüğünü kaybetti
Beş yıl önce CDU yüzde 37,1 ile seçimi kazanmış, AfD yüzde 20,8’de kalmıştı. İlk projeksiyonda iki partinin sıralaması tersine döndü. CDU’nun yaklaşık 19 puanlık kaybı, eyaleti 2002’den beri yöneten merkez sağ için ağır bir siyasi yenilgi anlamına geliyor.
Seçim öncesindeki son anketler AfD’yi yüzde 40’ın üzerinde gösteriyordu. Sandık sonrası hesaplama yüzde 44 seviyesini aşarken CDU, anketlerde görülen yüzde 22–23 bandının da altında kaldı. Sabahki beklenti haberinden ayrılan yeni unsur, oy verme işleminin ardından gerçek sayımla beslenen projeksiyonun açıklanması oldu.
BSW’nin baraj sonucu çoğunluğu değiştirebilir
ZDF projeksiyonunda Sol Parti yüzde 9,2, SPD yüzde 8,6 ve Yeşiller yüzde 8,7 ile parlamentoya giriyor. FDP yüzde 2,4’te kalırken Sahra Wagenknecht İttifakı yüzde 4,8 ile barajın hemen altında görünüyor. BSW’nin nihai oranında oluşabilecek küçük bir değişim, geçerli oyların sandalyelere dağılımını ve AfD’nin mutlak çoğunluğa ulaşıp ulaşamayacağını değiştirebilir.
AfD tek başına hükümet kuramasa bile parlamentoda üçte birin üzerinde sandalye kazanabilir. Üçte birlik blok, eyalet anayasasında değişiklik yapılması veya anayasa mahkemesi üyelerinin seçilmesi gibi nitelikli çoğunluk gerektiren kararlarda partiye engelleme gücü verebilir. Sandalye hesabı kesin oy oranlarıyla birlikte yeniden yapılacak.
ARD’nin ilk sandık çıkışı tahmini AfD için yüzde 44,5, CDU için yüzde 18,5 açıklamıştı. İki yayıncının birbirine yakın rakamları AfD’nin birinciliğini teyit ederken hükümet formülünü kesinleştirmiyor. Oy sayımı ilerledikçe tahminlerin resmî kısmi sonuçlarla güncellenmesi bekleniyor.
Sonuç Merz’in partisinde baskıyı artırdı
Eyalet seçimi Almanya’daki federal hükümeti doğrudan değiştirmiyor. Yine de CDU’nun tarihî ölçekte oy kaybetmesi, Merz’in göç, güvenlik ve ekonomik reform politikaları üzerindeki parti içi tartışmayı büyütebilir. Saksonya-Anhalt CDU gençlik örgütü, ilk rakamların ardından eyalet yönetiminin istifasını talep etti.
CDU için ikinci sırada kalmak kadar oy oranının yüzde 20’nin altına inmesi de siyasi ağırlık taşıyor. Parti, AfD ile iş birliğini reddederken Sol Partiyle resmî koalisyona da mesafeli duruyor. Meclis aritmetiği mevcut çizgilerle çoğunluk üretmezse daha geniş bir anlaşma veya azınlık hükümeti seçeneği masaya gelebilir.
Yeni eyalet hükümeti sanayi teşvikleri, altyapı harcamaları, eğitim ve yerel enerji politikalarında yetki kullanacak. Federal vergi düzeni, Avrupa Birliği politikası ve Almanya’nın genel bütçe yönü ise Berlin’in kontrolünde kalıyor. Avrupa piyasaları pazar günü kapalı olduğundan seçim sonucuna bağlı doğrulanmış bir euro, tahvil veya hisse hareketi henüz oluşmadı.
Resmî sonuç oy sayımı tamamlanınca açıklanacak
Saksonya-Anhalt seçim makamı, ilk gece yayımlanan projeksiyonların sayılmış seçim bölgelerinden gelen verilerle güncellendiğini belirtiyor. Geçici resmî sonuç bütün sandıklar tamamlandıktan sonra, kesin sonuç ise eyalet seçim kurulunun incelemesinin ardından ilan edilecek. Hükümet görüşmelerinin başlangıç tablosunu AfD’nin sandalye sayısı ile BSW’nin yüzde 5 barajındaki nihai konumu belirleyecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.