Almanya’nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaleti 6 Eylül Pazar günü yeni eyalet parlamentosunu seçiyor. Son anketlerde aşırı sağcı Almanya için Alternatif partisinin oy oranı yüzde 40’ın biraz üzerinde ölçülürken Başbakan Friedrich Merz’in Hristiyan Demokrat Birliği yüzde 23’te kalıyor. Sonuç, AfD’nin İkinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya’da ilk kez bir eyalette iktidara gelme ihtimalini ortaya çıkardı.
Sandıklar yerel saatle 08.00 ile 18.00 arasında açık kalacak. İlk sonuçların oy verme işlemi biter bitmez açıklanması bekleniyor. Türkiye saatiyle 19.00 civarında gelecek ilk tahminler, AfD’nin tek başına çoğunluğa ulaşıp ulaşamayacağını ve yeni hükümet seçeneklerini netleştirmeye başlayacak.
İçindekiler
Yüzde 5 barajı çoğunluk hesabını değiştirebilir
Saksonya-Anhalt’ta nispi temsil sistemi uygulanıyor ve eyalet parlamentosuna girmek için yüzde 5 barajını aşmak gerekiyor. Küçük partilerden birkaçının baraj altında kalması, AfD’nin oy oranı yüzde 50’ye ulaşmasa bile sandalyelerin yarısından fazlasını kazanmasına imkân verebilir. Mutlak çoğunluk, diğer partilerin AfD ile koalisyon kurmama politikasını etkisiz bırakacak.
AfD çoğunluğun altında kalırsa mevcut eyalet başbakanı Sven Schulze liderliğinde CDU merkezli bir yönetim en olası seçenek olarak görülüyor. Koalisyonun bileşimi, SPD, Yeşiller, FDP, Sol Parti ve BSW’nin baraj performansına bağlı olacak. FDP’nin baraj altında kalacağı, SPD’nin ise yüzde 10’un altında oy alacağı yönündeki anketler sandalye dağılımını daha da daraltıyor.
AfD’nin 35 yaşındaki başbakan adayı Ulrich Siegmund, cumartesi akşamı Magdeburg’da yapılan son mitingde partisinin eyalette tarih yazdığını savundu. Saksonya-Anhalt iç istihbarat servisi ise AfD’nin eyalet teşkilatını aşırı sağcı bir yapı olarak sınıflandırıyor. Parti çoğunluğu kazanamazsa diğer siyasi oluşumların süregelen dışlama politikası hükümete girişini engelleyebilir.
Beş yıl önceki seçim sonucu, anketlerdeki değişimin büyüklüğünü ortaya çıkarıyor. Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosunun açıkladığı 2021 sonuçlarında CDU yüzde 37,1 ile birinci, AfD yüzde 20,8 ile ikinci olmuştu. Güncel anket ortalaması gerçekleşirse iki parti arasındaki sıralama tersine dönecek ve AfD oyunu yaklaşık iki katına çıkarmış olacak.
Seçim Merz hükümetini de sınayacak
Eyalet seçimi federal hükümeti doğrudan değiştirmeyecek. Yine de CDU’nun AfD karşısındaki farkı kapatamaması, Merz’in göç ve güvenlik politikaları üzerindeki siyasi baskıyı artırabilir. AfD açısından güçlü bir sonuç, partinin 2029’da yapılması planlanan federal seçim öncesinde doğu eyaletlerindeki tabanını ulusal ölçekte kullanma iddiasını güçlendirecek.
Avrupa piyasaları hafta sonu kapalı olduğu için seçim öncesindeki son anketler euro, Alman tahvilleri veya hisse endekslerinde anlık fiyatlamaya dönüşmedi. Pazartesi açılışındaki tepki, salt AfD’nin oy oranından ziyade çoğunluk çıkıp çıkmamasına ve hükümet kurma formülünün ne kadar karmaşık hale gelmesine göre değişebilir.
Yatırımcı açısından eyalet seçimi ile federal ekonomi politikası arasındaki ayrım korunmalı. Vergi, bütçe ve Avrupa Birliği kararları Berlin’deki federal hükümetin yetkisinde kalıyor. Saksonya-Anhalt sonucu yine de Merz’in koalisyon içindeki hareket alanı ve CDU’nun siyasi yönü hakkında yeni bir ölçüm sunacak.
Koalisyon görüşmeleri haftalar sürebilir
CDU, AfD ile hükümet ortaklığını reddediyor. Schulze’nin SPD ve Yeşiller ile kurabileceği bir ittifakın çoğunluğa yetmemesi halinde azınlık hükümeti ya da daha geniş bir uzlaşma gündeme gelebilir. Sandık çıkış tahminleri Türkiye saatiyle 19.00 dolayında yayımlanacak, kesin sandalye dağılımı ise oy sayımı ilerledikçe netleşecek.
Koalisyon aritmetiğinin parçalı kalması halinde görüşmelerin haftalar sürmesi bekleniyor. CDU’nun Sol Parti ile ortaklığı da reddetmesi seçenekleri daraltıyor. Thüringen’de kullanılan, Sol Parti’nin dışarıdan desteklediği CDU öncülüğündeki azınlık hükümeti modeli olası çıkış yollarından biri olarak değerlendiriliyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.