Türkiye’de yatırım fonları ve bazı hisse senetlerine ilişkin soruşturmalar sürerken dünyanın en büyük devlet varlık fonundan da açıklama geldi. Norveç Varlık Fonu’nun yönetimini yürüten Norges Bank Investment Management’ın (NBIM) CEO Yardımcısı Trond Grande, Türkiye’deki gelişmelerden etkilenen yatırımcılar arasında olduklarını belirtti. Fonun, Türk hisselerindeki yatırımlarını ve Türkiye’deki dış portföy yöneticileriyle ilişkilerini gözden geçirdiği açıklandı.
Norveç fonunun 30 Haziran 2026 tarihli portföy bildiriminde Türkiye’deki hisse senedi yatırımlarının değeri 20,4 milyar Norveç kronu, yaklaşık 2,2 milyar dolar olarak yer alıyordu. Bu tutar fonun bugünkü zararını göstermiyor. İncelemenin sonucunda ne kadar hisse satılacağı veya herhangi bir satış yapılıp yapılmayacağı da açıklanmış değil.
İçindekiler
Norveç Varlık Fonu Türkiye’deki fon krizi için ne dedi?
Grande, 22 Ekim’de basına yaptığı değerlendirmede manipülasyon iddialarına konu olan fiyat hareketlerinden yalnızca küçük yatırımcıların değil, bu hisselere yatırım yapan büyük kurumların da olumsuz etkilenebileceğini anlattı. Fonun yaşanan olaylardaki konumunu, fail olmaktan çok mağdur tarafta bulunduklarını belirterek açıkladı.
Grande’nin mesajı iki konuyu ayırıyor: Birincisi, piyasa manipülasyonuna ilişkin iddiaların adli ve idari makamlar tarafından incelenmesi. İkincisi ise bu süreçte ilgili hisselere yatırım yapan kurumların uğramış olabileceği kayıplar. Norveç fonu, kendisinin manipülasyonun tarafı olduğu iddialarını kabul etmiyor; zarar görebilecek yatırımcılar arasında olduğunu savunuyor.
2,2 milyar dolarlık Türkiye portföyünde ne inceleniyor?
NBIM’in yürüttüğü değerlendirme yalnızca tek bir şirketin hissesiyle sınırlı değil. Grande’nin açıklamasına göre fon, Türk şirketlerindeki hisse senedi pozisyonlarını ve bu yatırımların yönetiminde çalıştığı dış portföy yöneticilerini birlikte gözden geçiriyor.
Fonun kamuya açık son dönemsel bildirimine göre 30 Haziran sonunda Türkiye’deki toplam hisse yatırımı 20,4 milyar Norveç kronuydu. Bunun dolar karşılığı yaklaşık 2,2 milyar. Ancak raporlama tarihinden sonraki fiyat değişiklikleri ve olası işlemler nedeniyle bugünkü portföy değerinin aynı kaldığını söylemek mümkün değil.
| Norveç fonunun Türkiye açıklaması | Bilinen durum |
|---|---|
| Portföyün referans tarihi | 30 Haziran 2026 |
| Türkiye hisse portföyü | 20,4 milyar Norveç kronu |
| Yaklaşık dolar karşılığı | 2,2 milyar dolar |
| İncelenen başlıklar | Hisse pozisyonları ve dış yöneticiler |
| Kesin zarar tutarı | Açıklanmadı |
| Türkiye’den çıkış kararı | Açıklanmadı |
Bu ayrım önemli: Portföyün 2,2 milyar dolar olması, bu tutarın tamamının fon krizine konu hisselerde bulunduğu veya tamamının kaybedildiği anlamına gelmiyor.
Soruşturma konusu şirketlerde ne kadar yatırımı bulunuyordu?
Eylül sonunda yayımlanan portföy incelemelerinde Norveç fonunun, soruşturmalarda adı geçen 10 Türk şirketindeki pozisyonlarının 30 Haziran itibarıyla yaklaşık 2 milyar Norveç kronu düzeyinde bulunduğu aktarılmıştı. Bu, aynı tarihteki toplam Türkiye hisse portföyünün yaklaşık yüzde 9,8’ine karşılık geliyor.
Burada söz konusu şirketlerin tamamı hakkında aynı nitelikte kesinleşmiş bir yargı kararı bulunduğu sonucu çıkarılmamalı. Soruşturma kapsamına girmek, manipülasyon suçu işlendiğinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Ayrıca haziran sonundaki pozisyon listesi, fonun ekim ayındaki güncel hisselerini tek başına göstermiyor.
Norveç fonunun geçmişte Türkiye’deki dış yatırım yöneticilerinden biriyle ilişkisini sonlandırmış olması da dikkat çekiyor. NBIM’in İstanbul Portföy Yönetimi ile çalışmayı bırakması daha önce kamuoyuna yansımıştı. Son açıklamada ise mevcut dış yöneticilerin değerlendirmeye alındığı belirtilirken yeni bir sözleşme feshi duyurulmadı.
Norveç fonu Borsa İstanbul’dan çıkacak mı?
Şimdilik böyle bir karar açıklanmadı. Fon yönetimi yatırımlarını değerlendirdiğini bildiriyor; fakat hangi paylarda satış yapacağı, hangi yöneticilerle devam edeceği veya Türkiye portföyünü küçültüp küçültmeyeceği konusunda takvim vermiyor.
Bu nedenle incelemenin başlamasını Borsa İstanbul’da 2,2 milyar dolarlık bir satış emri verilmiş gibi yorumlamak yanlış. Fon, portföyünün güncel dağılımını dönemsel olarak açıklıyor ve iki raporlama dönemi arasında pozisyon değişikliklerini ayrıntılı duyurmayabiliyor.
Türkiye piyasası açısından asıl izlenecek konu, yabancı kurumsal yatırımcıların soruşturmaların ardından yerel yöneticilerle çalışma yöntemlerini, risk sınırlarını veya hisse tercihlerini değiştirip değiştirmeyeceği. Bu yöndeki somut gelişmeler ancak yeni açıklamalar ve portföy verileriyle değerlendirilebilir.
Fon krizinde son durum
Türkiye’de yatırım fonlarının tasfiyesi ve bazı hisselerdeki işlemlere ilişkin incelemeler sürüyor. SPK, blokeli fon satış talimatlarının tasfiye kapsamındaki durumuna ilişkin yeni açıklamalar yaparken adli makamlar da piyasa manipülasyonu şüphelerine yönelik soruşturmalarını genişletti.
Norveç fonunun açıklaması, yaşananların yalnızca bireysel yatırımcıları ilgilendirmediğini gösteriyor. Ancak fonun açıklamasından hareketle PBLK kapsamındaki tasfiye fonlarında doğrudan pay sahibi olduğunu veya aynı ödeme mekanizmasına tabi olacağını söylemek için yeterli veri bulunmuyor.
Yatırımcılar bundan sonra neyi izleyecek?
NBIM’in Türkiye portföyüyle ilgili yeni dönemde yayımlayacağı hisse listeleri, fonun hangi şirketlerde pozisyonunu koruduğunu gösterecek. Mevcut açıklamada ise zarar miktarı, satılan hisse sayısı veya Türkiye’den çekilme yönünde verilmiş bir karar yok.
Norveç fonunun açıklaması yabancı yatırımcı güveni açısından önem taşısa da piyasadaki gelecekteki yabancı para hareketini tek başına belirlemiyor. Bu konuda MKK’nın yabancı saklama oranı ve TCMB’nin haftalık hisse senedi portföy akımları gibi veriler ayrı ayrı takip edilmeli. Bugün için doğrulanmış gelişme, büyük bir uluslararası yatırımcının Türkiye’deki hisse yatırımlarını ve bunları yöneten kurumları yeniden incelemeye almış olması.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.