Türkiye ekonomisi için 2026 büyüme beklentisi üç ayda yarım puan aşağı geldi. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), haziranda yüzde 3,5 olarak açıkladığı tahmini yüzde 3’e indirirken, 2027 için yüzde 4 büyüme öngördü.
Revizyon ekonomide küçülme beklendiği anlamına gelmiyor. Bankanın yeni tablosu, büyümenin süreceğini ancak daha önce hesaplanandan yavaş olacağını söylüyor. Türkiye ekonomisi 2025’te yüzde 3,6 büyümüştü. 2026’nın ilk yarısında yıllık büyüme yüzde 2,5’e geriledi ve EBRD bu sonucu önceki beklentisinin altında buldu.
Raporda ilk yarıdaki yavaşlamanın önemli işaretlerinden biri olarak reel ihracattaki düşüş gösterildi. Nominal ihracat tutarı fiyat ve kur hareketlerinden etkilenebilir. Reel veri ise bu etkiler arındırıldığında dış satış hacminin ekonomiye sağladığı katkının nasıl değiştiğini göstermesi bakımından daha açıklayıcıdır.
Mal ve hizmet ihracatı ikinci çeyrekte reel olarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,4 azaldı. EBRD, bu kaybı Orta Doğu’daki çatışmanın ticaret üzerindeki etkileri ve Türkiye’nin maliyet rekabetçiliğinde yaşadığı baskıyla ilişkilendirdi. Aynı dönemde ithalatın da reel olarak gerilemesi, dış ticaretteki zayıflığın tek taraflı olmadığını gösterdi.
Tahmin neden 0,5 puan düşürüldü?
EBRD’ye göre kalıcı enflasyon baskısı daha sıkı finansman koşullarını gerekli kılıyor. Bunun işletmeler açısından karşılığı, yatırım ve işletme sermayesi için daha yüksek kredi maliyeti. Hanehalkı tarafında ise pahalı finansman ile yüksek fiyat artışları tüketim hızını sınırlıyor. Böyle bir ortamda iç talep büyümeyi önceki yıllardaki kadar güçlü taşıyamıyor.
Rapordaki fiyat göstergeleri de bu çerçeveyi destekliyor. Yıllık tüketici enflasyonu 2025 sonundaki yüzde 30,9’dan Ağustos 2026’da yüzde 31,5’e çıktı. TCMB’nin yıl sonu enflasyon tahmini de ağustosta yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseldi. EBRD’nin Türkiye tahmininde kullandığı sıkı finansman vurgusu, enflasyondaki bu dirençle doğrudan bağlantılı.
Dış denge tarafında cari açık, haziran itibarıyla son 12 ayda gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,2’sine ulaştı. Bir yıl önce bu oran yüzde 1,6’ydı. Ziyaretçi sayısı yılın ilk yarısında yüzde 2,7 azalırken turizm gelirleri yüzde 0,1 geriledi. Hizmet fazlasındaki sınırlı artış, daha geniş mal ticareti açığını bütünüyle karşılayamadı.
Yarım puanlık kesinti, EBRD bölgesinin Irak hariç 2026 tahmininde yaptığı 0,1 puanlık indirimin üzerinde. Bu karşılaştırma, Türkiye revizyonunun yalnızca genel bölgesel zayıflamadan kaynaklanmadığını gösteriyor. Ülkeye özgü enflasyon ve finansman koşulları da yeni tahminde belirgin ağırlık taşıyor.
Bankanın kapsadığı ekonomilerin tamamı için 2026 büyüme tahmini yüzde 2,5’e indirildi. Bölgesel tahmindeki 0,6 puanlık kesintinin büyük bölümü, petrol ihracatındaki sert düşüş nedeniyle Irak ekonomisinde beklenen daralmadan geliyor. Irak hariç tutulduğunda bölgesel görünümdeki bozulma daha sınırlı kalıyor.
2027’de yüzde 4 büyüme bekleniyor
EBRD, Türkiye’de büyümenin 2027’de yüzde 4’e hızlanabileceğini tahmin ediyor. Bu senaryoda dış talebin toparlanması, ekonomi politikalarında disiplinin sürmesi ve Orta Doğu’da kalıcı bir barış ortamının oluşması yatırımları destekleyebilecek başlıklar arasında sayılıyor.
Aşağı yönlü riskler ise daha somut. Orta Doğu’daki çatışmaların yeniden tırmanması enerji maliyetlerini artırabilir, turizm gelirlerini azaltabilir, sermaye çıkışlarını hızlandırabilir ve ticareti aksatabilir. Raporda şirketlerin artan döviz yükümlülüklerinin, Türk lirasındaki değer kayıplarına karşı bilançoları daha hassas hale getirdiği de belirtiliyor.
Yeni tahmin seti böylece 2026 için yüzde 3, 2027 için yüzde 4 büyümeye işaret ediyor. Kısa vadede büyüme hızını sınırlayan ana başlıklar enflasyon, finansman maliyeti ve ihracat görünümü olarak sıralanırken, 2027’de beklenen hızlanma daha elverişli dış koşullara ve politika disiplininin korunmasına bağlı tutuluyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.