ABD ekonomisi eylülde beklenenden çok daha hızlı bir başlangıç yaptı. S&P Global’in öncü bileşik PMI endeksi 56’dan 58,4’e yükseldi. Temmuz 2021’den bu yana görülen en yüksek değer, şirketlerin yeni sipariş ve istihdamı artırdığını gösterirken maliyet cephesinde daha zor bir tablo bıraktı.
Piyasa beklentisi bileşik endeksin 55,3’e gerilemesi yönündeydi. PMI’da 50’nin üzerindeki değerler faaliyetin bir önceki aya göre büyüdüğüne işaret ediyor. Eylül verisi, büyümenin sürdüğünü değil, hızının belirgin biçimde arttığını söylüyor.
Hizmetler ve imalat birlikte hızlandı
Hizmet sektörü faaliyet endeksi 58,7’ye çıkarak 2021’den bu yana en güçlü seviyesine ulaştı. İmalat PMI ise ağustostaki 53,9’dan 57’ye sıçradı ve 53,7 olan beklentiyi aştı. Mal üreten şirketlerde yeni siparişler Nisan 2022’den, istihdam da Şubat 2021’den bu yana en hızlı artışı kaydetti.
Bu tablo yalnızca sipariş defterlerinin dolduğunu göstermiyor. Şirketler biriken işleri yetiştirmek için daha fazla çalışan alırken tedarikçilerin teslim süreleri 2022 ortasından bu yana en sert biçimde uzadı. Büyümenin önündeki sorun talep eksikliği değil, malzeme ve personelin aynı hızda bulunamaması.
Bir ay önce yayımlanan öncü veride bileşik PMI 56 ile 52 ayın zirvesindeydi. Ağustos ayındaki hızlanmanın eylülde daha da güçlenmesi, son sıçramanın tek aylık bir oynaklıktan ibaret olmadığını gösterdi.
Maliyet artışı Fed’in işini zorlaştırıyor
Güçlü faaliyetin karşılığı fiyatlarda görülüyor. Ankete katılan şirketlerin girdi maliyetleri 2022’den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Yakıt ve nakliye giderleri ilk sırada yer alırken ücret baskısı da birçok işletmenin yanıtında görüldü. Şirketlerin müşterilerine yansıttığı satış fiyatlarındaki artış da hızlandı.
Verinin yayımlanmasından kısa süre sonra Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr’dan gelen mesaj aynı gerilime işaret etti. Barr, enflasyonu yüzde 2 hedefine makul sürede döndürmek için ilave politika ayarlamalarının muhtemelen gerekeceğini söyledi. Bu ifade kesin bir takvim vermiyor, ancak güçlü büyümenin Fed’e faiz indirim alanı açtığı şeklindeki okumayı desteklemiyor.
Fed geçen hafta politika faizini üç yıldan uzun sürenin ardından ilk kez artırarak yüzde 3,75 ile yüzde 4 aralığına çıkardı. Eylül PMI verisinde faaliyet, istihdam ve fiyatların aynı anda hızlanması, bankanın bundan sonraki kararlarında yalnız enflasyon oranına değil talebin ne kadar dirençli kaldığına da bakacağını gösteriyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.