Geçen haftayı sert satışlarla kapatan Tayvan borsası, 9 Kasım Pazartesi günü bu kez güçlü alımlara sahne oldu. TAIEX endeksi seans içinde 42.349,36 puana çıkarak cuma kapanışına göre yüzde 6,67’ye kadar yükseldi. Bir önceki işlem gününde 40 bin puanın altına inen endeks yeniden 42 bin puanı aşarken yükselişin ön saflarında yarı iletken ve elektronik şirketleri yer aldı.
Hareketin zamanlaması dikkat çekici. Tayvan yönetiminin geçen hafta açıkladığı 500 milyar Tayvan dolarlık istikrar fonuna müdahale yetkisiyle yeni açığa satış sınırlamaları, 9 Kasım seansında piyasanın gündemindeydi. Buna ABD teknoloji hisselerinin cuma günü toparlanması da eklendi. Ancak kamu fonunun pazartesi ne kadar hisse aldığına ilişkin açıklanmış bir tutar bulunmadığından, endeksteki yükselişin tamamını doğrudan devlet alımlarına bağlamak mümkün değil.
TAIEX bir seansta geçen haftaki kaybın neredeyse yarısını sildi
Endeks 30 Ekim’de 45.211,83 puandan kapanmış, 6 Kasım’da 39.701,64 puana kadar gerilemişti. Beş işlem günündeki kayıp 5.510,19 puana ulaşmıştı. Pazartesi görülen 42.349,36 puanlık gün içi zirve, bu kaybın yaklaşık yüzde 48’inin geri alındığı anlamına geliyor.
| TAIEX göstergesi | Seviye |
|---|---|
| 30 Ekim kapanışı | 45.211,83 puan |
| 6 Kasım kapanışı | 39.701,64 puan |
| 9 Kasım açılışı | 40.347,28 puan |
| 9 Kasım gün içi zirvesi | 42.349,36 puan |
| Gün içi zirvede cuma kapanışına göre değişim | +%6,67 |
| Zirvede önceki haftanın kaybından geri alınan bölüm | Yaklaşık %48 |
Rakamlar 9 Kasım seansının gün içi hareketini gösteriyor; 42.349,36 puan kapanış değeri değil. Endeks zirveye ulaşsa bile 30 Ekim kapanışının yaklaşık 2.862 puan altında kalıyordu. Dolayısıyla pazartesinin güçlü tepki alımı, önceki haftanın kayıplarının tamamen silindiği anlamına gelmiyor.
Geçen cuma Tayvan borsasında yaşanan tarihi düşüşü ele almıştık. O seansta TAIEX 37.837,05 puanı görerek gün içinde yüzde 8,99’a varan kayıp yaşamış, ardından 39.701,64 puandan kapanmıştı. Yeni haftanın ilk seansındaki yükseliş, bu sert fiyat hareketinin hemen ardından geldi.
TSMC ve yarı iletken hisseleri toparlanmaya öncülük etti
Tayvan piyasasında endeksin yönünü belirleyen şirketlerin başında TSMC geliyor. Dünyanın en büyük sözleşmeli çip üreticisinin hisseleri 6 Kasım’da 2.135 Tayvan dolarından kapanmıştı. Pazartesi gün içinde 2.290 Tayvan dolarına kadar yükselerek yüzde 7,26’lık değer artışına ulaştı. Bu zirve üzerinden hesaplandığında TSMC’nin tek başına TAIEX’e yaklaşık 1.200 puanın üzerinde katkı yaptığı bildirildi.
MediaTek, Delta Electronics ve diğer büyük elektronik şirketleri de yükselişe katıldı. Yarı iletken üretim ekipmanları, baskılı devre kartları ve bellek çipi üreticilerinde alımlar öne çıktı. Geçen hafta satış baskısının en yoğun olduğu teknoloji şirketlerinin bu kez toparlanmanın merkezine yerleşmesi, endeksteki sert yön değişimini açıklıyor.
ABD piyasaları da bu dönüşe zemin hazırladı. Philadelphia Yarı İletken Endeksi 6 Kasım Cuma günü yüzde 4,21 yükselmiş, TSMC’nin ABD’de işlem gören depo sertifikası aynı gün yüzde 6,33 değer kazanmıştı. Tayvan’daki pazartesi işlemleri, ABD kapanışının ardından açıldığı için bu fiyat hareketlerinin etkisini taşıdı.
15 milyar dolarlık fon ve açığa satış tedbirleri
Tayvan yönetimi, cuma günkü çöküşün ardından yaklaşık 15 milyar dolar karşılığı 500 milyar Tayvan dolarlık Ulusal Finansal İstikrar Fonu için gerektiğinde piyasada alım yapma yetkisi vermişti. Fon büyüklüğü kullanılabilecek kapasiteyi ifade ediyor; tamamının borsaya aktarıldığı açıklanmış değil.
Aynı kararlar çerçevesinde 9 Kasım’dan itibaren ödünç hisseye dayalı gün içi açığa satış emirleri için hacim sınırı, bir hissenin önceki 30 işlem günündeki ortalama günlük hacminin yüzde 30’undan yüzde 3’üne indirildi. İlgili ödünç hisse işlemlerindeki teminat oranı da yüzde 90’dan yüzde 130’a çıkarıldı. Düzenlemeler yatırımcıların ellerindeki hisseleri normal şekilde satmasını yasaklamıyor; ödünç hisse kullanılarak yapılan satışların koşullarını sıkılaştırıyor.
Hafta sonu yayımladığımız 15 milyar dolarlık istikrar fonu kararına ilişkin analizimizde bu tedbirlerin kapsamını incelemiştik. Bugünkü seansla birlikte ilk piyasa tepkisi görülmüş oldu. Fonun fiilî işlem büyüklüğü ve yabancı yatırımcıların gün sonu net alım satım verileri, toparlanmanın niteliğini değerlendirmek açısından ayrıca önem taşıyor.
Yükselişin ardından hangi seviyeler önemli?
TAIEX’in 42 bin puanı yeniden aşması, cuma günü yoğunlaşan satışların ardından fiyatlarda önemli bir rahatlama sağladı. Bununla birlikte endeksin 30 Ekim’deki 45.211,83 puanlık seviyesine ulaşabilmesi için daha fazla yükselişe ihtiyacı var. Yeni fiyatlamada TSMC’nin seyri, küresel yarı iletken hisseleri ve yabancı yatırımcı akışı öne çıkıyor.
Bugünün tablosu güçlü bir alıcı tepkisini gösteriyor. Ancak geçen haftaki satışların önemli bir bölümünü yabancı portföy çıkışları oluşturduğu için toparlanmanın devamı, yalnızca açığa satış kısıtlarına veya kamu fonunun hazır tutulmasına bağlı olmayacak. Önümüzdeki seanslarda büyük teknoloji hisselerinde alımların sürmesi ve yabancı net satışlarının yavaşlaması daha somut işaretler verecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.