Sermaye Piyasası Kurulu, aylardır beklenen yatırım fonları düzenlemesini yayımladı. 28 Ağustos 2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul Kararı ile Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in 12 maddesi değiştirilirken dört yeni madde eklendi. Yeni çerçeve özellikle serbest fonlar, para piyasası fonları ve portföy yönetim şirketleri açısından önemli sınırlamalar getiriyor.
Düzenlemenin en dikkat çekici bölümlerinden biri serbest fonların Borsa İstanbul’daki pay yatırımlarına ilişkin. Fonların fiili dolaşımı düşük şirketlerde dolaşımdaki payların büyük bölümünü toplamasına karşı yeni oranlar belirlenirken, para piyasası fonlarının portföy yapısına da asgari devlet iç borçlanma senedi veya Hazine kira sertifikası şartı eklendi.
İçindekiler
Fiili dolaşım oranına göre bir hissenin dolaşımdaki paylarının yüzde 2 ila yüzde 8'inden fazlasının tek bir serbest fonda bulunmasına sınır getirildi.
Portföyün en az yüzde 10'unun DİBS ve/veya Hazine Varlık Kiralama tarafından ihraç edilen kira sertifikalarında tutulması gerekecek.
Bir portföy yöneticisinin nihai olarak en fazla 7 fonun yönetiminde görev alabilmesi öngörüldü.
Serbest fonların hisse toplamasına yeni sınır
Yeni rehberde BIST 30 dışındaki şirketlere yatırım yapan serbest fonlar açısından kademeli bir sınır oluşturuldu. Bir şirketin fiili dolaşım oranı yüzde 25’in altındaysa serbest fon o şirketin fiili dolaşımdaki paylarının yüzde 8’inden fazlasına sahip olamayacak.
Fiili dolaşım oranı yüzde 25 ile yüzde 50 arasındaki şirketlerde sınır yüzde 6, yüzde 50 ile yüzde 75 arasındakilerde yüzde 4, yüzde 75’in üzerindeki şirketlerde ise yüzde 2 olacak.
Yeni yapı özellikle fiili dolaşımı düşük, küçük ve orta ölçekli şirketlerde tek bir fonun önemli büyüklükte pozisyon oluşturabilmesini sınırlıyor. BIST 30 kapsamındaki paylar ise söz konusu kademeli sınırın dışında tutuluyor.
Fiili dolaşım konusu PiyasaDetay’da daha önce de ayrıntılı şekilde ele alınmıştı. SPK’nın haziran ayında aldığı kararla, fiili dolaşım dışında tutulan yatırımcıların serbest ve özel fonlar üzerinden dolaylı biçimde sahip olduğu payların hesaplanma yöntemi değiştirilmişti.
Para piyasası fonlarına yüzde 10 şartı
Düzenleme yalnız hisse ağırlıklı serbest fonlarla sınırlı değil. Para piyasası fonlarının portföylerinin en az yüzde 10’unun devlet iç borçlanma senetleri ve/veya Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama A.Ş. tarafından ihraç edilen kira sertifikalarında tutulması gerekecek.
Unvanında “para piyasası” veya “kısa vadeli” ifadeleri bulunan bazı serbest fonlar da ilgili portföy sınırlamalarının kapsamına alınacak. Mevcut fonlara yeni yapıya uyum sağlamaları için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanınıyor.
Para piyasası fonlarının son dönemde yüksek yatırımcı ilgisi görmesi nedeniyle bu değişiklik doğrudan portföy bileşimini etkileyebilecek nitelikte. Fonların kısa vadeli mevduat, ters repo ve benzeri araçlarla oluşturduğu dağılım içinde devlet iç borçlanma araçlarının asgari ağırlığı artık ayrıca korunacak.
Bir portföy yöneticisi en fazla kaç fon yönetebilecek?
SPK, fon sayısındaki hızlı artışla birlikte portföy yöneticilerinin sorumluluk alanına da sınır getiriyor. Yeni kurulacak her fon için biri sorumlu olmak üzere en az iki portföy yöneticisinin görevlendirilmesi gerekiyor.
Nihai düzenlemede bir portföy yöneticisinin en fazla 7 fonun yönetiminde görev alması öngörülüyor. Mevcut şirketler için geçiş kademeli olacak; 1 Ocak 2029’dan itibaren üst sınır 10 fona, 1 Ocak 2031’den itibaren 7 fona inecek. Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları bu hesaplamanın dışında tutuluyor.
Ayrıca bir portföy yönetim şirketinin ihraç edebileceği serbest fon sayısı, bünyesinde istihdam ettiği portföy yöneticisi sayısıyla ilişkilendiriliyor. Mevcut durumda sınırın üzerinde fonu bulunan şirketler için ayrı bir uyum takvimi uygulanacak.
Fonlarda büyük yatırımcılar KAP’ta daha görünür olacak
Yeni düzenlemenin şeffaflık tarafında da dikkat çekici bir eşik bulunuyor. Bir gerçek veya tüzel kişinin bir yatırım fonundaki katılma payı oranının yüzde 30, 40, 50, 60, 70, 80 veya 90 seviyelerine ulaşması ya da bu seviyelerin altına düşmesi halinde sahiplik bilgisi MKK tarafından KAP üzerinden açıklanacak.
Böylece özellikle yatırımcı sayısının sınırlı olduğu serbest fonlarda fonun önemli bölümünü tek bir yatırımcının taşıyıp taşımadığı kamuya açık verilerden daha kolay takip edilebilecek.
Portföy yönetim şirketlerinde sermaye eşiği yükseliyor
SPK aynı karar setinde portföy yönetim şirketlerinin 2027 yılında geçerli olacak başlangıç ve asgari ödenmiş sermaye tutarlarını da yeniden belirledi. Geniş yetkili portföy yönetim şirketleri için eşik 500 milyon TL, faaliyetleri sınırlı şirketler için 250 milyon TL olacak.
Fon sektöründe son aylarda yeni şirketlerin ve şemsiye fonların kuruluşları hızlanmış durumda. PiyasaDetay’ın 26 Ağustos’ta aktardığı üzere, Selçuk ve Haluk Bayraktar’ın ortak olduğu Tuna Portföy de Serbest Şemsiye Fon’un ardından Para Piyasası Şemsiye Fonu’nun tescilini tamamlamıştı. Yeni SPK çerçevesi, piyasaya yeni girecek fonların da faaliyet göstereceği kuralları yeniden şekillendiriyor.
Beklenen fon rehberi resmen yürürlüğe girdi
PiyasaDetay, 18 Ağustos’ta sektör kaynaklarına dayanarak SPK’nın fon rehberi üzerindeki çalışmalarını tamamladığını ve nihai açıklamanın beklendiğini aktarmıştı. Kurul 28 Ağustos tarihli kararıyla o çalışmayı resmen yürürlüğe koydu.
Yeni hükümlerin önemli bölümü 29 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlarken, portföylerin mevcut pozisyonlarını yeni sınırlara taşıması gereken alanlarda farklı geçiş tarihleri bulunuyor. Repo ve bazı serbest fon yatırım sınırlamalarında 2026 sonuna kadar kademeli uyum, para piyasası nitelikli serbest fonlarda ise 31 Mart 2027’ye kadar geçiş dönemi öngörülüyor.
Fon yatırımcıları açısından ilk somut değişiklikler önümüzdeki aylarda portföy dağılım raporlarında görülecek. Serbest fonların BIST 30 dışındaki yoğun pozisyonlarını nasıl ayarlayacağı, para piyasası fonlarında DİBS ağırlığının hangi seviyelere çıkacağı ve portföy yönetim şirketlerinin fon kadrolarını yeni yönetici sınırlarına nasıl uyarlayacağı uygulamanın ilk sonuçlarını verecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.