Polonya hükümeti, 2027’de genel kamu açığının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 7,1’i düzeyinde kalacağını öngördü. Maliye Bakanı Andrzej Domanski, taslak bütçedeki yüksek açığın ana nedenlerinden birinin gelecek yıl yapılacak rekor askeri ekipman teslimatları olduğunu söyledi.
Hükümet 2026 için daha önce yüzde 6,8 açık tahmin etmişti; güncel plan bu oranı yüzde 7,1’e çıkardı. 2025’te açık yüzde 7,3 düzeyindeydi. Yeni taslakta açık iki yılda yalnız 0,2 puan geriliyor ve Avrupa Birliğinin yüzde 3’lük referans sınırının belirgin üzerinde kalıyor.
İçindekiler
Savunma harcaması 198 milyar zlotiye ulaşacak
2027 bütçesinde gelirlerin 695 milyar zloti, harcamaların 977,6 milyar zloti olması planlanıyor. Merkezi bütçe açığı 286,6 milyar zloti olarak hesaplandı. Savunmaya ayrılan 198 milyar zloti, GSYH’nin yüzde 4,5’inden fazlasına karşılık geliyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra Polonya kara, hava savunma ve lojistik kapasitesini büyütmek için geniş kapsamlı siparişler verdi. Askeri araç ve sistemlerin teslim edildiği yıl bütçe gideri yükseliyor; ödeme takviminin sonraki yıllara yayılması, savunma programının kamu maliyesi üzerindeki etkisini uzun süreli hale getiriyor.
Domanski, 2027’deki teslimat hacmi 2025 seviyesinde kalsaydı açığın belirgin biçimde daha düşük olacağını belirtti. Savunma ihtiyacı hükümetin harcama gerekçesini güçlendirse de AB’nin mali kuralları askerî giderleri bütçe hesabından tamamen çıkarmıyor.
Savunma alımlarının önemli bölümü yabancı para cinsinden sözleşmelere dayanıyorsa kur hareketi de nihai maliyeti değiştirebilir. Zlotinin dolar veya euro karşısında değer kaybetmesi, aynı ekipman için bütçeden daha fazla yerel para ayrılmasını gerektirebilir. Teslimat ve ödeme takviminin eşleşmemesi halinde giderlerin yıllar arasındaki dağılımı da değişebilir.
Faiz gideri bir yılda 17 milyar zloti artacak
Polonya’nın 2027 için brüt borçlanma ihtiyacının 2026’daki 600 milyar zlotiden 565 milyar zlotinin altına gerilemesi bekleniyor. Buna rağmen borç servis gideri 107 milyar zlotiye çıkacak. Artış, bu yılki plana göre 17 milyar zloti.
Maliye Bakanlığına göre artışın temel nedeni, vadesi gelen düşük maliyetli borcun daha yüksek faizle yenilenmesi. Devlet 2020 ve 2021’de sıfıra yakın oranlardan borçlanabilirken yeni tahvil ihraçlarında daha yüksek getiri ödemek zorunda. Faiz faturası yükseldikçe eğitim, sağlık ve yatırım gibi diğer bütçe kalemlerine ayrılabilecek alan daralıyor.
Yüksek bütçe açığı tahvil arzını artırarak uzun vadeli borçlanma maliyetleri üzerinde ek baskı yaratabilir. Merkez bankasının enflasyon düşerken faiz indirmesi kısa vadede finansman yükünü hafifletebilir; yatırımcıların mali patikaya güvenmemesi halinde uzun vadeli tahvil faizleri politika faizinden farklı yönde hareket edebilir.
Polonya, Temmuz 2024’ten bu yana AB’nin aşırı açık prosedürü altında bulunuyor. ING ekonomistleri mevcut taslağın açığın düzeltilmesinde ilerleme sağlamadığını, oranı yüzde 3’e yaklaştırmak için ilerleyen yıllarda gelir artırıcı veya harcama azaltıcı tedbirlerin gerekebileceğini değerlendiriyor.
Prosedür, Varşova’nın açığı hangi hızla azaltacağını ve sapma halinde hangi düzeltici adımları uygulayacağını Brüksel’e açıklamasını gerektiriyor. Savunma harcamalarının güvenlik gerekçesiyle değerlendirilmesi Polonya’ya müzakere alanı sağlayabilir, fakat kalıcı faiz ve sosyal harcama yükleri orta vadeli planın dışında bırakılamıyor.
2027 büyüme tahmini yüzde 3
Hükümet 2027’de ekonominin yüzde 3 büyümesini, enflasyonun yüzde 2,8 olmasını bekliyor. 2026 için kullanılan varsayımlar yüzde 3,6 büyüme ve yüzde 3 enflasyon. Büyümenin yavaşlaması vergi gelirlerinin artış hızını sınırlayabilir; enflasyonun düşmesi ise bazı harcama kalemlerinde fiyat baskısını azaltabilir.
Bütçe gelirlerinin 2026’da planlanandan düşük kalacağının açıklanması, 2027 tahminleri için başlangıç tabanını da zayıflatıyor. Taslağın parlamentodaki görüşmeleri sırasında savunma teslimat takvimi, 286,6 milyar zlotilik açık ve 107 milyar zlotilik faiz gideri üzerinde yapılacak değişiklikler nihai mali çerçeveyi belirleyecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.