Sekiz Aylık Bütçe Açığı 1,31 Trilyon TL’ye Çıktı

Merkezi yönetim bütçesi ağustos ayında 12,9 milyar TL fazla verdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre yılın ilk sekiz ayındaki bütçe açığı ise 1 trilyon 308,1 milyar TL’ye ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde 907,6 milyar TL olan açık, yıllık bazda yüzde 44,1 büyüdü.

Ağustos ayındaki aylık fazla, geçen yılın aynı ayında kaydedilen 96,7 milyar TL’nin belirgin biçimde altında kaldı. Bütçe giderleri yıllık yüzde 37,8 artarak 1 trilyon 642,1 milyar TL’ye, gelirler yüzde 28,5 yükselerek 1 trilyon 654,9 milyar TL’ye çıktı. Giderlerdeki artışın gelirlerden daha hızlı olması aylık bütçe fazlasını yüzde 86,7 daralttı.

Ağustos ayında faiz dışı fazla 209,9 milyar TL

Faiz dışı harcamalar ağustosta 1 trilyon 445 milyar TL olurken faiz giderleri 197,1 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Faiz ödemeleri hariç tutulduğunda bütçe 209,9 milyar TL fazla verdi. Böylece aylık manşet dengesi ile faiz dışı denge arasında yaklaşık 197 milyar TL’lik fark oluştu.

Vergi gelirleri aynı dönemde yüzde 28,1 artışla 1 trilyon 473 milyar TL’ye yükseldi. Buna karşılık özel tüketim vergisi tahsilatında yüzde 12,6 gerileme kaydedildi. Vergi kalemlerindeki farklı yönlü seyir, toplam gelir artışının harcama artışının gerisinde kalmasına eşlik etti.

Sekiz ayda giderler 12,16 trilyon TL’yi aştı

Ocak-ağustos döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 12 trilyon 162,7 milyar TL, bütçe gelirleri 10 trilyon 854,7 milyar TL oldu. Faiz dışı harcamalar 10 trilyon 174,6 milyar TL olarak hesaplandı. Sekiz aylık faiz gideri yaklaşık 1 trilyon 988,1 milyar TL’ye ulaştı.

Aynı dönemde faiz dışı denge 680 milyar TL fazla verirken manşet bütçe dengesi 1 trilyon 308,1 milyar TL açık yazdı. Faiz ödemelerinin toplam giderler içindeki payı yaklaşık yüzde 16,3 seviyesinde gerçekleşti. Rakamlar, faiz dışı taraftaki fazlaya karşın finansman maliyetlerinin toplam bütçe dengesi üzerinde güçlü bir yük oluşturduğunu gösteriyor.

Yıllık açık hedefinin yaklaşık yarısı kullanıldı

2026 yılı merkezi yönetim bütçesinde 2 trilyon 710 milyar TL civarında açık öngörülüyor. İlk sekiz ayda oluşan 1 trilyon 308,1 milyar TL’lik açık, yıllık öngörünün yaklaşık yüzde 48,3’üne karşılık geliyor. Yılın kalan dört ayında gerçekleşecek vergi tahsilatı, personel ve transfer harcamaları ile faiz ödemeleri hedefe kalan alanı şekillendirecek.

Aylık veriler yıl içindeki ödeme ve tahsilat takviminden etkilenebildiği için tek bir ayın fazlası kalıcı bütçe eğilimini tek başına açıklamıyor. Ağustos sonucunda ödemeler gelirlerin 12,9 milyar TL altında kalmış olsa da sekiz aylık toplam, geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek bir açık ortaya koydu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı bir sonraki merkezi yönetim bütçe gerçekleşmesini eylül ayına ilişkin verilerle açıklayacak. Böylece üçüncü çeyrek sonunda gider ve gelir artış hızları ile yıllık hedefe kalan bütçe alanı daha net görülecek.