FTSE Russell, Türkiye hisseleri için Eylül 2026 endeks gözden geçirmesinde sıra dışı bir karar aldı. Küresel endeks sağlayıcısı, Türkiye’de yayımlanan halka açıklık oranlarını kendi hesaplama metodolojisiyle uzlaştıramadığını belirterek 21 Eylül’de yürürlüğe girmesi beklenen bazı değişiklikleri erteledi.
Karar bütün Türkiye hisselerini veya Eylül gözden geçirmesinin tamamını kapsamıyor. Yeni endeks girişleri, halka arzların endekslere dahil edilmesi, ağırlık faktörünün sıfırdan pozitif seviyeye yükseltilmesi ve halka açıklık oranındaki artışlardan kaynaklanan bazı değişiklikler şimdilik uygulanmayacak.
İçindekiler
Buna karşılık Large, Mid ve Small Cap segmentlerinden Micro Cap’e düşmesi gereken şirketlere ilişkin değişiklikler gerçekleştirilecek. Bu ayrım, kararın bir “Türkiye endeksleri donduruldu” kararı olarak okunmaması gerektiğini gösteriyor.
FTSE Russell'ın Eylül gözden geçirmesindeki değişikliklerin uygulanacağı tarih.
Türkiye hisselerinde bazı yeni endeks girişleri ve halka arz kaynaklı dahil edilmeler bekleyecek.
Large, Mid ve Small Cap'ten Micro Cap'e geçmesi gereken şirketlerde değişiklikler devam edecek.
FTSE Russell Türkiye için hangi değişiklikleri erteledi?
FTSE Russell’ın açıklamasında birkaç farklı işlem türü birbirinden ayrılıyor.
Eylül gözden geçirmesinde Türkiye hisseleri için yapılması beklenen yeni endeks girişleri ertelenecek. Aynı durum gözden geçirme kapsamında endekse dahil edilmesi gündeme gelen halka arzlar için de geçerli olacak.
Bir hissenin endeksteki ağırlık faktörünün sıfırdan pozitif bir seviyeye yükselmesine yol açacak değişiklikler de şimdilik uygulanmayacak. Halka açıklık oranında artış olduğu için endeks ağırlığının yükselmesi gereken şirketlerde de yeni oranların kullanılması ertelenecek.
Large, Mid, Small ve Micro Cap segmentleri arasındaki değişikliklerin tamamı aynı şekilde ele alınmıyor. FTSE özellikle Large, Mid ve Small Cap’ten Micro Cap’e düşecek şirketlerin değişikliklerinin uygulanacağını belirtiyor.
Başka bir ifadeyle FTSE, Türkiye hisselerine yönelik Eylül çalışmasını tamamen iptal etmiyor. Halka açıklık verisindeki belirsizliğin etkileyebileceği bazı değişiklikleri beklemeye alırken uygulanabileceğini düşündüğü işlemleri sürdürüyor.
FTSE Russell neden böyle bir karar aldı?
Sorunun merkezinde “free float”, yani halka açıklık oranının nasıl hesaplandığı bulunuyor.
FTSE Russell, Türkiye piyasası için yayımlanan halka açıklık oranlarını kendi metodolojisi kullanılarak elde edilen sonuçlarla uzlaştıramadığını açıkladı. Endeks sağlayıcısı bu farklılık giderilmeden bazı şirketlerin yatırım yapılabilir piyasa değerini ve dolayısıyla endeks içindeki ağırlığını değiştirmek istemiyor.
Türkiye tarafında halka açıklık hesabı zaten kısa süre önce önemli bir değişiklik geçirmişti.
SPK’nın 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla, fiili dolaşım hesabı dışında tutulan yatırımcıların serbest veya özel fonlar üzerinden sahip oldukları dolaylı paylar da fiili dolaşım dışında bırakıldı. Yeni sistemde fiili dolaşımdaki pay adedi ve oranlarının 15 Haziran’dan itibaren MKK tarafından günlük hesaplanmasına geçildi.
FTSE’nin yeni açıklaması ile SPK’nın haziran kararı arasında doğrudan bir sebep-sonuç ilişkisi kurmak için ise henüz yeterli bilgi yok. FTSE Russell açıklamasında sorunu Türkiye’de yayımlanan oranlarla kendi metodolojisi arasındaki uyumsuzluk olarak tanımlıyor ve MKK verilerini incelemeyi sürdüreceğini belirtiyor.
Halka açıklık oranı FTSE endeksleri için neden önemli?
Bir şirketin toplam piyasa değeri ile uluslararası yatırımcıların fiilen erişebileceği piyasa değeri aynı olmayabilir.
Örneğin şirket hisselerinin önemli bölümü ana ortak, yönetici, stratejik yatırımcı veya satışı kısıtlanmış başka pay sahiplerinde bulunuyorsa bu payların tamamı endeks hesaplamasında yatırım yapılabilir kabul edilmeyebilir.
FTSE Russell bu nedenle şirketlerin endeks ağırlıklarını hesaplarken halka açıklık ve yabancı yatırımcıların erişebildiği pay miktarı gibi ölçütleri kullanıyor.
Halka açıklık oranı yükseldiğinde bir şirketin FTSE endekslerindeki yatırım yapılabilir piyasa değeri de yükselebilir. Bu da bazı durumlarda hissenin endeksteki ağırlığının artmasına veya daha üst bir büyüklük segmentine geçmesine yol açabilir.
Tam tersine halka açıklık veya yatırım yapılabilir piyasa değeri yeterli görülmezse şirket daha düşük bir segmente taşınabilir.
FTSE’nin Türkiye için oranları doğrulamadan bazı yukarı yönlü değişiklikleri ertelemesi bu yüzden teknik bir ayrıntıdan daha fazlası.
Karar Borsa İstanbul hisselerini nasıl etkileyebilir?
Endeks değişikliklerinin hisseler üzerindeki en görünür etkisi, bu endeksleri takip eden pasif fonların portföy ayarlamalarında ortaya çıkıyor.
Bir hisse yeni bir küresel endekse girdiğinde veya endeksteki ağırlığı yükseldiğinde, ilgili göstergeyi takip eden fonların o hisseden alım yapması gerekebilir. Endeks ağırlığının düşmesi veya şirketin bir segmentten çıkarılması durumunda ise ters yönde işlemler görülebilir.
Bu nedenle FTSE Russell’ın erteleme kararı, Eylül ayında bazı Türkiye hisselerinde beklenen endeks kaynaklı alımların da ileri bir tarihe kalması anlamına gelebilir.
Ancak henüz hangi hissede ne büyüklükte bir fon akışının ertelendiğini söylemek mümkün değil. FTSE’nin kamuya açık duyurusunda bu karardan etkilenecek Türkiye hisselerinin ayrıntılı listesi yer almıyor.
MSCI için geçerli olan temel piyasa mekanizması FTSE değişikliklerinde de benzer şekilde çalışıyor: endeksi takip eden fonlar, yeni bileşen ve ağırlıklara uyum sağlamak için uygulama tarihinde portföylerini yeniden düzenleyebiliyor.
Bu nedenle değişikliklerin yürürlüğe girdiği seanslarda işlem hacimleri ve kapanışa doğru oluşan fon emirleri özellikle yakından izleniyor.
Micro Cap’e düşecek hisseler neden ayrı tutuldu?
FTSE açıklamasındaki en dikkat çekici ayrıntılardan biri, yukarı yönlü veya yeni dahil edilmeye yol açabilecek bazı değişiklikler bekletilirken Large, Mid ve Small Cap’ten Micro Cap’e düşüşlerin uygulanacak olması.
Bu durum ilk bakışta asimetrik görünüyor.
FTSE’nin açıklamasından anlaşıldığı kadarıyla veri uzlaşmazlığının yeni girişler ve daha yüksek yatırım yapılabilir ağırlık yaratabilecek değişiklikler üzerinde doğrudan etkisi bulunuyor. Buna karşılık Micro Cap’e düşmesi gereken mevcut şirketler için planlanan işlemler ertelenmiş değil.
Micro Cap’e geçiş her şirkette aynı piyasa etkisini yaratmaz. Hissenin hangi FTSE endekslerinde bulunduğu, mevcut ağırlığı ve bu endeksleri takip eden fon büyüklüğü önemli.
Bu nedenle belirli şirket isimleri açıklanmadan “şu hissede şu kadar satış gelir” şeklinde rakam vermek doğru olmaz.
FTSE Russell’ın kararı Türkiye’nin FTSE endekslerinden çıkarıldığı veya bütün Eylül değişikliklerinin iptal edildiği anlamına gelmiyor. Erteleme belirli türdeki giriş, halka açıklık ve ağırlık değişikliklerini kapsıyor. Large, Mid ve Small Cap’ten Micro Cap’e düşüşler ise uygulanmaya devam edecek.
FTSE Russell bundan sonra ne yapacak?
FTSE Russell, Türkiye’deki halka açıklık oranlarına ilişkin değerlendirmesini sürdüreceğini açıkladı.
Bu kapsamda MKK tarafından sağlanan veriler incelenmeye devam edecek. Endeks sağlayıcısı aynı zamanda Borsa İstanbul ve Sermaye Piyasası Kurulu ile görüşmelerini sürdüreceğini bildirdi.
Bundan sonraki kritik nokta, iki hesaplama yaklaşımı arasındaki farkın nereden kaynaklandığının netleşmesi olacak.
Sorun giderildiğinde ertelenen endeks girişlerinin, halka arzların ve halka açıklık artışlarının hangi gözden geçirmede uygulanacağı ayrıca açıklanabilir. FTSE şu aşamada Türkiye hisselerinin genel endeks statüsünü değiştirdiğine yönelik bir karar açıklamadı.
Yatırımcı açısından 21 Eylül tarihi yine önemini koruyor. O tarihte bazı segment değişiklikleri yürürlüğe girecek ancak normal şartlarda aynı gözden geçirmede gerçekleşebilecek bazı yeni girişler ve ağırlık artışları görülmeyecek.
Asıl takip edilmesi gereken gelişme artık yalnızca hangi hissenin hangi FTSE segmentine gireceği değil. MKK, Borsa İstanbul, SPK ve FTSE Russell arasında halka açıklık hesabında nasıl ortak bir zemine ulaşılacağı da Türkiye hisselerinin küresel endekslerdeki ağırlıkları açısından önem kazanmış durumda.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.