Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, ABD’de enflasyon risklerinin yeniden güçlendiğini ve fiyat artışlarını yüzde 2 hedefine zamanında indirmek için ek faiz ayarlamalarının muhtemelen gerekli olacağını söyledi. Barr’ın 29 Eylül 2026 tarihli konuşması, Fed’in bu ay yaptığı 25 baz puanlık artışın tek adımla sınırlı kalmayabileceğine ilişkin açık bir mesaj taşıdı.
Barr’ın değerlendirmesinde enerji maliyetleri ile yapay zekâ altyapı yatırımları aynı enflasyon denkleminde buluştu. Orta Doğu’daki çatışmanın enerji fiyatlarını yüksek tuttuğunu belirten Fed üyesi, veri merkezi ve yapay zekâ yatırımlarının çipler ile bağlantılı ekipmana talebi artırdığını, oluşan fiyat baskısının çip kullanan başka ürünlere de yayıldığını ifade etti.
İçindekiler
Son 20 ayda yalnızca iki veri yüzde 2 hedefiyle uyumlu
Barr, aylık enflasyon verilerindeki oynaklığa karşı daha uzun dönemli eğilime baktığını söyledi. Kendi hesabına göre son 20 ayda yalnızca iki aylık çekirdek kişisel tüketim harcamaları verisi, yıllık yüzde 2’lik enflasyon hedefiyle uyumlu bir hız gösterdi. Hedefe zamanında dönüşü işaret eden net bir eğilim henüz oluşmuş değil.
Fed’in eylül toplantısında politika faizi oy birliğiyle yüzde 3,75-4,00 aralığına çıkarılmıştı. Barr, ekonomik büyümenin güçlü ve iş gücü piyasasının sağlam kalmasının Fed’e enflasyonla mücadele için alan verdiğini düşünüyor. İşsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesinde bulunurken yılbaşından bu yana aylık ortalama istihdam artışı yaklaşık 80 bin oldu. Fed üyesine göre iş gücü arzı ile talebi artık kabaca dengede.
Yapay zekâ yatırımı büyümeyi ve fiyatları birlikte yükseltiyor
ABD ekonomisi 2026’nın ilk yarısında yaklaşık yüzde 2 büyüdü. Barr ikinci yarıda büyümenin bir miktar hızlanmasını bekliyor. Bu dayanıklılığın kaynaklarından biri yapay zekâ altyapısı için yapılan sabit sermaye yatırımları. Aynı yatırım dalgası kısa vadede üretim kapasitesinden daha hızlı ilerlediği için yarı iletkenler ve ilgili ekipmanda arz kısıtları ortaya çıkıyor.
Fed açısından sorun yatırımın büyüklüğünden çok zamanlaması. Veri merkezleri, sunucular ve çip üretim kapasitesi kurulurken harcama hemen ekonomiye giriyor. Verimlilik kazancı ise şirketlerin iş süreçlerini değiştirmesiyle daha sonra oluşuyor. Barr bu gecikmeyi teknoloji yatırımlarında görülen “J eğrisi” etkisiyle anlattı.
Yapay zekânın verimliliği kalıcı biçimde artırması uzun vadede ekonominin daha hızlı ve daha düşük enflasyonla büyümesine yardım edebilir. Ancak yatırımların beklenen getiriyi üretmemesi, teknoloji şirketlerinin değerlemelerinde ve yatırım harcamalarında yeniden fiyatlamaya yol açabilir. Barr, önümüzdeki iki ila beş yıllık dönemi bu açıdan en belirsiz pencere olarak tanımladı.
Daha yüksek verimlilik her zaman daha düşük faiz demek değil
Barr’ın konuşmasındaki para politikası ayrıntısı, yapay zekâ kaynaklı verimlilik artışının faizleri otomatik olarak aşağı çekmeyeceği yönünde. Yatırım getirileri yükseldiğinde şirketlerin sermaye talebi artabilir. Haneler de gelecekte daha yüksek reel gelir bekleyerek daha az tasarruf edebilir. Tasarruf ile yatırım arasındaki yeni denge, ekonominin nötr faizini yukarı taşıyabilir.
Fed üyesi bu etkinin şimdiden başladığını söylemek için erken olduğunu vurguladı. Bugünkü politika mesajı ise daha doğrudan: Enflasyon hâlâ fazla yüksek, enflasyon hedefinin kaçırılma riski büyürken iş gücü piyasasına ilişkin aşağı yönlü riskler azaldı. Eylül artışından sonra yeni adımın zamanlaması, açıklanacak çekirdek PCE verisi ile enerji ve çip fiyatlarındaki baskının ne kadar genişlediğine bağlı olacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.