Çin’in başlıca mısır, soya fasulyesi ve pamuk üretim bölgelerinde temmuz ortasından bu yana görülen sıcak hava ile aşırı yağış, yeni hasat öncesinde verim ve kalite kaybı riskini büyüttü. Üretimdeki bozulmanın belirginleşmesi halinde dünyanın en büyük tarım ürünü alıcılarından Çin’in ithalatı artırması, ABD ile varılan ticaret ateşkesi kapsamındaki alımlara da alan açabilir.
Reuters’ın tarım uzmanları, çiftçiler ve hava verilerine dayandırdığı habere göre kuzeydoğu eyaletleri ile Kuzey Çin Ovası mısır ve soya için, Sincan ise pamuk için baskı altında. Ülke genelindeki 50 meteoroloji istasyonu son haftalarda tarihsel sıcaklık rekorunu yakaladı ya da aştı. Bazı bölgelerde kuraklığın ardından gelen yoğun yağış, tarlalarda su birikmesine ve hastalık riskinin yükselmesine yol açtı.
İçindekiler
Mısır ithalatındaki artış hızlandı
Çin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 2026-27 sezonu görünümünde mısır ekim alanı yüzde 0,4 artışla 45,13 milyon hektar olarak öngörülüyor. Alan büyüse de hasada kadar geçecek dönemde hava koşulları belirleyici. Koçan gelişimi ve dane dolumu sırasında uzun süreli yüksek sıcaklık, verimi düşürebiliyor; aşırı yağış ise hasat kalitesini ve depolama dayanıklılığını zayıflatabiliyor.
İthalat verileri iç piyasadaki ihtiyacın şimdiden güçlendiğini anlatıyor. Çin’in ocak-temmuz dönemindeki mısır ithalatı yıllık yüzde 61,3 artarak 1,36 milyon tona çıktı. Sorgum alımları yüzde 86,2, arpa ithalatı yüzde 53,4 yükseldi. Yem üreticileri mısırın yerine veya yanında bu ürünleri kullanabildiği için üç kalemdeki eş zamanlı artış hayvancılık sektörünün dış tedarike yöneldiğini düşündürüyor.
Çin, yılın ilk yedi ayında ABD’den mısır almadı; buna karşılık 2,98 milyon ton ABD sorgumu ithal etti. Bu miktar, 2025’in tamamındaki hacmin yaklaşık dört katına ulaştı. Sorgum akışının hızlanması, siyasi anlaşmaların yanı sıra fiyat, kalite ve teslimat koşullarının da alım kararında etkili olduğunu hatırlatıyor.
Yemlik tahıl fiyatlarında Çin’in alım temposu küresel dengeyi kısa sürede değiştirebiliyor. Devlet rezervlerinden yapılacak satışlar iç piyasadaki açığı bir süre sınırlayabilir; özel yem üreticilerinin liman teslim fiyatlarına yönelmesi ise ithalat bağlantılarını hızlandırır. Hasar tahminleri yükseldikçe Chicago mısır ve soya kontratları ile Karadeniz bölgesindeki arpa teklifleri de Çin talebine daha duyarlı hâle gelebilir.
Soya alanı daralırken pamukta kalite riski var
Soya fasulyesinde ekim alanının 2026-27 sezonunda yüzde 0,6 azalarak 10,19 milyon hektara inmesi bekleniyor. Çin, yağlı tohum ve yem hammaddesi ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor. Yerli hasatta yaşanabilecek kayıp, küresel soya ticaretinde Brezilya ve ABD’den sevkiyatlara yönelik talebi artırabilir.
Pamuk cephesinde Sincan’daki sıcaklıklar koza gelişimini, yoğun yağışlar ise lif kalitesini tehdit ediyor. Çin’in ocak-temmuz dönemindeki pamuk ithalatı 1,02 milyon tona ulaştı; böylece yedi aylık alım, 2025’in tamamına yaklaştı. Tekstil üreticilerinin dış alımı büyütüp büyütmeyeceği, yerli ürünün hasat miktarı kadar kalite sınıflarına da bağlı olacak.
ABD’den alım taahhüdü fiyatlamaya girebilir
Pekin yönetimi ticaret ateşkesi kapsamında soya fasulyesi hariç ABD tarım ürünlerinden 2028’e kadar yılda 17 milyar dolarlık alım yapmayı taahhüt etmişti. Hava kaynaklı üretim açığı, mısır ve sorgum gibi ürünlerde bu taahhüdün piyasa koşullarıyla örtüşmesini kolaylaştırabilir. Yine de ithalatın kaynağı navlun, ürün fiyatı, gümrük şartları ve Çin’in devlet rezervi politikasıyla birlikte belirlenecek.
Resmî üretim tahminlerinin revizyonu için tarlalardan gelecek ölçümler gerekiyor. İl bazındaki verim kaybı ile ulusal toplam arasında büyük fark oluşabilir; bir bölgede sel hasarı yaşanırken başka bir bölgede yüksek verim bu kaybın bir bölümünü telafi edebilir. Bu yüzden tekil görüntülerden ülke geneline uzanan kesin bir üretim sonucu çıkarmak için henüz erken.
Hasadın ilk sonuçları eylül ve ekim aylarında netleşecek. Mısır ile soyanın dane verimi, Sincan pamuğunun kalite dağılımı ve Çin’in haftalık ithalat bağlantıları, hava hasarının dış alıma ne ölçüde dönüştüğünü ortaya çıkaracak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.