Küresel emtia piyasalarında doların zayıflaması ile Orta Doğu kaynaklı arz riskleri aynı anda fiyatlamalara yansıyor. ABD dolar endeksindeki gerileme, dolar cinsinden fiyatlanan emtiaları diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından görece daha ucuz hale getirirken, Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiği enerji piyasasında risk primini yüksek tutuyor.
Kpler verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen emtia gemilerinin sayısı son günlerde savaş öncesindeki seviyelerin oldukça altında kaldı. Küresel ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarının önemli bir bölümünün bu rotadan geçmesi, boğazdaki her aksaklığın petrol ve LNG piyasalarında hızla fiyatlanmasına neden oluyor.
İçindekiler
Dolar endeksindeki gerileme, dolar cinsinden fiyatlanan emtialar için küresel talebi destekleyen unsurlardan biri oldu.
Boğazdaki düşük gemi trafiği petrol ve LNG sevkiyatlarında arz güvenliğine ilişkin riskleri canlı tutuyor.
Güçlü El Niño ihtimali kakao, kahve ve şeker gibi ürünlerde hava koşullarına bağlı üretim riskini artırıyor.
Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği düşük kalıyor
Enerji piyasasının ana risk başlığı Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. Son veriler, ticari gemi geçişlerinin savaş öncesindeki seviyelere henüz dönmediğini ve büyük enerji tankerlerinin bölgedeki güvenlik koşullarına karşı temkinli davrandığını ortaya koyuyor.
Boğaz, küresel petrol ve LNG ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri. Sevkiyatların aksaması yalnızca fiziki arzı değil, tanker kiralama ve sigorta maliyetlerini de etkiliyor. Taşımacılık maliyetlerindeki yükseliş, enerji piyasasında varil fiyatının yanı sıra teslimat maliyetleri üzerinden de baskı yaratabiliyor.
Petrol fiyatları son haftalarda Hürmüz kaynaklı arz riskine duyarlı bir seyir izledi. Brent ve WTI kontratlarında yükseliş görülürken, fiyatların yönü bölgedeki gemi geçişleri ve enerji sevkiyatlarının sürekliliğine bağlı olarak dalgalanıyor.
Zayıflayan dolar emtia talebini destekliyor
Enerji tarafındaki arz baskısına ABD dolarındaki zayıflama da eşlik ediyor. Dolar endeksinin son dönemde gerilemesi, petrol, altın ve diğer dolar cinsinden fiyatlanan emtiaların ABD dışındaki alıcılar açısından maliyetini azaltıyor.
Doların zayıflaması tek başına emtia fiyatlarında yükseliş anlamına gelmiyor. Ancak arzın sıkılaştığı veya jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde kur hareketleri fiyatları destekleyen ek bir unsur haline gelebiliyor. Mevcut tabloda enerji piyasası açısından Hürmüz Boğazı’ndaki fiziki sevkiyat koşulları dolar hareketinden daha güçlü bir fiyatlama unsuru olarak öne çıkıyor.
El Niño tarım emtialarında yeni risk başlığı
Tarım emtialarında ise piyasanın odağı Pasifik’teki El Niño koşullarına çevrilmiş durumda. Güçlü bir El Niño ihtimali, başta tropikal tarım ürünleri olmak üzere üretim bölgelerinde yağış ve sıcaklık dağılımının normalden sapması riskini artırıyor.
Batı Afrika’daki kakao üretim bölgelerinde aşırı yağış veya uzun süreli kuraklık, ürün kalitesi ve verim üzerinde baskı yaratabilir. Vietnam ve Endonezya’daki kahve üretimi açısından ise yüksek sıcaklık ve düşük yağış riski yakından takip ediliyor.
Şeker piyasasında tablo üretici ülkelere göre farklılaşıyor. Brezilya’da fazla yağış hasat çalışmalarını yavaşlatabilirken, Hindistan ve Tayland gibi büyük üreticilerde yağışların zayıf kalması üretim tahminlerinde aşağı yönlü risk oluşturabiliyor.
Enerji ve tarım piyasalarında iki ayrı arz riski
Emtia piyasasında enerji ve tarım ürünleri aynı yönde hareket etse de fiyatlamaların arkasındaki nedenler farklılaşıyor. Petrol ve LNG tarafında Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat güvenliği doğrudan fiziki arzı etkilerken, tarım ürünlerinde hava koşulları ve üretim tahminleri öne çıkıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin normale dönmesi enerji piyasasındaki risk primini azaltabilir. Tarım tarafında ise El Niño’nun etkisi üretim bölgelerindeki yağış, sıcaklık ve rekolte verileri geldikçe daha net ölçülebilecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.