Almanya merkezli roket girişimi Isar Aerospace, Avrupa Uzay Ajansı’nın European Launcher Challenge programı kapsamında yaklaşık 200 milyon avroluk taahhüt aldı. Şirket, kaynağı yeni nesil fırlatma araçlarının geliştirilmesi, test ve fırlatma altyapısının genişletilmesi ile gelecek görevlerin desteklenmesi için kullanacak.
Isar Aerospace’in 27 Ağustos tarihli açıklamasına göre sözleşme, program kapsamında şimdiye kadar verilen üç ödülün en büyüğü. Üye ülkeler European Launcher Challenge için toplam 900 milyon avronun üzerinde kaynak ayırdı. Avrupa, kurumsal ve ticari uydu görevlerinde ABD merkezli SpaceX’e bağımlılığı azaltırken kendi fırlatma kapasitesini düzenli bir hizmete dönüştürmek istiyor.
İçindekiler
Kaynak roketten uzay limanına kadar kullanılacak
Finansman yalnızca Spectrum roketinin teknik geliştirmesine ayrılmayacak. Test merkezlerinin kapasitesi, fırlatma sahasındaki altyapı ve daha sık görev yapılmasını sağlayacak üretim düzeni de sözleşmenin kapsamında. Şirket, roket geliştirme ve imalatından motor testine ve uzay limanı altyapısına kadar değer zincirinin büyük bölümünü kendi bünyesinde yürütüyor.
Isar Aerospace ilk büyük program hedeflerini tamamladığını, görev takviminin ESA ve diğer müşterilerden alınan siparişlerle 2028’e uzandığını bildirdi. Sözleşmenin ödemeleri teknik kilometre taşları ve görev hazırlıklarıyla bağlantılı olacak. Yaklaşık 200 milyon avroluk taahhüt, şirketin aynı tutarı koşulsuz ve tek seferde nakit olarak alacağı anlamına gelmiyor.
ESA Uzay Ulaşımı Direktörü Géraldine Naja, anlaşmanın European Launcher Challenge’ın uygulama aşamasını başlattığını söyledi. Programın tasarımı bir kamu kurumunun tek bir roket seçmesinden ziyade birden fazla Avrupalı sağlayıcıyı teknik performans, güvenilirlik ve ticari hizmet kapasitesi üzerinden yarıştırmaya dayanıyor.
2018’de kurulan Isar Aerospace’in Münih yakınındaki merkezinde ve beş ülkedeki operasyonlarında 400’ün üzerinde çalışanı bulunuyor. Şirket, küçük ve orta büyüklükteki uydulara ayrılmış fırlatma hizmeti satıyor. Dikey entegrasyon modeli parça tedarikindeki bağımlılığı azaltabilir; üretim ölçeği büyürken kalite kontrolü ve sermaye ihtiyacı şirketin üzerinde kalıyor.
Avrupa neden bağımsız fırlatma kapasitesi arıyor?
Avrupa’nın uzaya erişimi son yıllarda araç gecikmeleri, görev takvimindeki boşluklar ve Rus Soyuz hizmetlerinin sona ermesiyle daraldı. Ariane 6 ile Vega C yeniden bir omurga kurarken küçük uydu pazarında özel şirketlerin daha sık ve esnek görev sunması hedefleniyor. Savunma ve güvenlik uydularının artması, fırlatma hizmetini ticari bir lojistik kalemi olmanın ötesine taşıdı.
SpaceX’in yüksek görev sıklığı ve yeniden kullanılabilir roketleri maliyet çıtasını aşağı çekiyor. Isar Aerospace’in mevcut aracı aynı ölçekte değil; Spectrum küçük ve orta büyüklükteki uydular ile takımyıldızlarını yörüngeye taşımak üzere geliştirildi. Avrupa için değer önerisi, belirli görevlerin kıta içindeki üretim ve fırlatma zinciriyle yapılabilmesi.
Kamu müşterileri için fırlatma tarihinin denetimi de fiyat kadar değerli. Yer gözlem, güvenli haberleşme veya savunma uydularında başka bir sağlayıcının yoğun takvimine bağlı kalmak görevleri geciktirebilir. Avrupa içinde ikinci bir ticari kapasitenin oluşması, Ariane 6 ve Vega C’nin taşıdığı daha büyük görevleri tamamlayan ayrı bir seçenek yaratabilir.
Kamunun rolü sipariş sürekliliğine uzanabilir
Almanya Federal Meclisi üyesi Andreas Schwarz, Avrupa roket şirketlerini desteklemek için uzun vadeli fırlatma taahhütleri ve devlet hissedarlığı gibi araçların tartışılabileceğini belirtti. Roket girişimlerinde fabrika, test tesisi ve fırlatma sahası harcamaları görev gelirinden yıllar önce başlıyor; tek seferlik hibeler düzenli sipariş akışının yerini tutmuyor.
Isar Aerospace bundan sonra sözleşmedeki teknik hedefleri tamamlamak ve 2028’e uzanan görev listesini gerçek uçuşlara çevirmek zorunda. ESA’nın diğer sağlayıcılara vereceği ödüller ile Spectrum’un bir sonraki fırlatma takvimi, Avrupa’daki rekabetin kaç şirkete yayılacağını netleştirecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.