Elon Musk’ın yönettiği SpaceX ile Tesla’nın birleşme ihtimali, uzay şirketinin beklentileri aşan üçüncü çeyrek sonuçlarının ardından piyasaların gündemine yerleşti. İki şirketin yönetim kurulları, olası bir anlaşmayı incelemek üzere bağımsız üyelerden oluşan özel komiteler kurdu. Açıklama ve güçlü bilanço sonrasında Nasdaq’ta SPCX koduyla işlem gören SpaceX hisseleri seans dışı işlemlerde belirgin yükseliş kaydetti. Ancak taraflar arasında henüz bağlayıcı bir anlaşma bulunmuyor.
20 Ekim’deki bilanço toplantısında Musk, birleşmenin potansiyel yararlarını değerlendirirken kendi pay sahipliği nedeniyle özel komitelerin görüşmelerine katılmadığını söyledi. Bu ayrıntı önemli: Aynı kişinin iki şirkette de büyük paya sahip olması, şirket değerlemeleri ve hisse değişim oranı gibi konularda bağımsız değerlendirme ihtiyacını artırıyor.
3,5 trilyon dolarlık birleşme ihtimali nasıl hesaplanıyor?
Uluslararası basında konuşulan yaklaşık 3,5 trilyon dolar, imzalanmış bir anlaşmanın satın alma bedeli değil; Tesla’nın yaklaşık 1,5 trilyon dolar ve SpaceX’in yaklaşık 2 trilyon dolar düzeyindeki piyasa değerlerinin toplamına dayanan gösterge niteliğinde bir büyüklük. Birleşme gerçekleşirse nihai şirket değeri, hisse takas oranları, piyasa fiyatları ve işlem yapısı değişebilir. Bu nedenle rakamı kesinleşmiş bir teklif olarak değerlendirmek doğru olmaz.
Birleşmeye ilişkin başlıca engeller de henüz aşılmış değil. Şirket yönetimlerinin değerlendirmesinden sonra ortaklık yapısı, azınlık hissedarların hakları, gerekli hissedar onayları ve düzenleyici incelemeler gündeme gelebilir. Komitelerin kurulması sürecin resmî olarak incelendiğini gösterse de işlemin tamamlanacağını garanti etmiyor.
SpaceX gelirini yüzde 161 artırdı: Bilanço beklentileri ne kadar aştı?
SpaceX’in ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu üçüncü çeyrek sonuçlarına göre gelir yıllık yüzde 161 artarak 14,6 milyar dolara yükseldi. Piyasadaki yaklaşık 12,7 milyar dolarlık gelir beklentisiyle karşılaştırıldığında şirket tahminleri 1,9 milyar dolar, yaklaşık yüzde 15 oranında aştı. Geçen yıl aynı dönemde 1,1 milyar dolar zarar açıklayan şirket bu kez 4,4 milyar dolar net kâr bildirdi.
| Gösterge | Üçüncü çeyrek 2026 |
|---|---|
| Toplam gelir | 14,6 milyar dolar |
| Yıllık gelir artışı | Yüzde 161 |
| Net kâr | 4,4 milyar dolar |
| Düzeltilmiş FAVÖK | 8,8 milyar dolar |
| Yapay zekâ faaliyetleri geliri | 7,6 milyar dolar |
| Starlink dahil bağlantı faaliyetleri geliri | 5,2 milyar dolar |
Bu tablo şirketin iş modelindeki değişimi de ortaya koyuyor. Yaklaşık 7,6 milyar dolarlık yapay zekâ ve hesaplama altyapısı geliri, toplam çeyreklik cironun yüzde 52’sine denk geliyor. Starlink’i içeren bağlantı biriminin geliri ise 5,2 milyar dolar. Başka bir ifadeyle SpaceX’in büyüme hikâyesi artık yalnızca roket fırlatma ve uydu interneti üzerinden okunamıyor.
Büyümeye karşılık sermaye ihtiyacı da yüksek. Üçüncü çeyrekte sermaye harcamaları yaklaşık 19,6 milyar dolara ulaştı; bu tutar aynı dönemde açıklanan gelirden yaklaşık 5 milyar dolar fazla. Sermaye harcaması doğrudan zarar anlamına gelmese de genişlemenin nakit akışı ve finansman üzerindeki baskısını gösteriyor. Bu yüzden yatırımcıların yalnızca gelir artışına değil, yeni altyapı yatırımlarının getirisine ve finansman koşullarına da bakması gerekiyor.
Tesla ile SpaceX’in birleşmesi neyi değiştirebilir?
Musk’ın iki şirketi arasında çip tasarımı, yapay zekâ yazılımı, robotik ve üretim teknolojileri gibi alanlarda potansiyel ortaklıklar bulunuyor. PiyasaDetay’da daha önce ele aldığımız 16,8 milyar dolarlık Terafab çip tesisi yatırımı, bu iş birliği alanlarının somut örneklerinden biri. Ortak yapı kurulduğu takdirde teknoloji ve sermaye tahsisi daha merkezi yönetilebilir; buna karşılık elektrikli otomobil üretimiyle uzay ve veri merkezi yatırımlarının risklerinin aynı çatı altında toplanması bazı hissedarlar için yeni sorular yaratabilir.
Hisselerdeki yükselişi de tek başına birleşme beklentisine bağlamak mümkün değil. Şirketin 14,6 milyar dolarlık geliri ve kâra geçişi aynı anda açıklandı. 20 Ekim kapanışında 147,79 dolar olan SPCX hissesi, bilanço sonrasındaki seans dışı işlemlerde farklı saatlerde yaklaşık yüzde 8 civarında yükselişle fiyatlandı. Bu rakam kapanış değil, haber akışına bağlı değişebilen seans dışı hareketi ifade ediyor.
Şimdi yatırımcılar için iki ayrı süreç var: Bir tarafta yapay zekâ altyapısındaki büyümenin sürdürülebilirliği ve yüksek yatırım harcamaları, diğer tarafta özel komitelerin birleşmenin ekonomik ve hukuki koşullarında uzlaşıp uzlaşamayacağı. Komitelerden anlaşma çıkmadığı takdirde iki şirket mevcut yapılarıyla faaliyetlerine devam edebilir.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.