Hindistan’ın 210 Milyar Dolarlık Nükleer Planında İthal Teknoloji Engeli

Hindistan’ın özel ve yabancı sermayeye açılan nükleer enerji sektörü, yeni taslak kurallardaki ithal teknoloji şartlarıyla karşı karşıya. Taslak, yabancı reaktörlerin menşe ülkede işletme ve lisans sertifikasına sahip olmasını, ayrıca inşaat başlamadan Hindistan Atom Enerjisi Düzenleme Kurulundan ayrı tasarım onayı alınmasını öngörüyor.

Kurallar mevcut haliyle yürürlüğe girerse, henüz ticari işletme geçmişi oluşmamış küçük modüler reaktör tasarımları pazara girmekte zorlanabilir. Hindistan önümüzdeki yirmi yılda nükleer kapasitesini yaklaşık on kat artırarak 100 gigavata çıkarmayı hedefliyor; sektör bu programın yaklaşık 210 milyar dolar yatırım gerektireceğini hesaplıyor.

Geçen yıl açılan kapı yeniden daralabilir

Yeni nükleer yasa geçen yıl kabul edildi ve uzun süre devlet kontrolünde kalan sektöre özel şirketlerin girişine imkân tanıdı. Tata Power, Adani Power ve Reliance Industries’in yanı sıra Rusya’dan Rosatom, Fransa’dan EDF ve ABD merkezli GE Hitachi hükümetle görüşmeler yaptı. Şirketler nihai yatırım taahhüdü vermeden önce uygulama kurallarını bekliyor.

Nuclear Power Corporation of India, 2032’ye kadar 14 gigavatlık mevcut genişleme programını yürütüyor. Bu kapasite, 100 gigavatlık uzun vadeli hedefin sınırlı bir bölümünü karşılıyor. Aradaki farkın kapanması özel finansman, yeni saha izinleri ve farklı reaktör teknolojilerinin aynı dönemde devreye alınmasını gerektiriyor.

Küçük modüler reaktörler neden zorlanabilir?

Küçük modüler reaktörler daha düşük ilk yatırım tutarı, fabrikada üretilebilen bileşenler ve kademeli kapasite artışı vaadiyle Hindistan’ın planında yer alıyor. Taslaktaki menşe ülkede işletme sertifikası koşulu ise henüz dünyada ilk ticari örnekleri kurulmakta olan tasarımları fiilen dışarıda bırakabilir.

Hukuk firması PLR Chambers’ın yönetici ortağı Suhaan Mukerji, yabancı teknolojiye farklı şart uygulanmasının geçen yılki reformun yatırım vaadini zayıflatacağını savundu. Hindistan hükümetindeki bir yetkili ise çerçevenin güvenliği öncelediğini ve uluslararası nükleer düzenleme uygulamalarıyla uyumlu olduğunu söyledi.

Onayların sıralaması da süre riskini artırıyor. Önceki devlet modelinde saha, kazı ve inşaat izinleri nihai tasarım değerlendirmesi sürerken paralel ilerleyebiliyordu. Taslakta başvuru yapılabilse bile tasarım onayı tamamlanmadan diğer süreçlerin işleme alınmaması öngörülüyor. Tasarım incelemesi için bağlayıcı bir son tarih bulunmuyor.

Yatırımcıların beklediği ticari ayrıntılar

Sektörün itirazı teknik onaylarla sınırlı değil. Elektrik tarifelerinin nasıl belirleneceği, yatırımcının hangi getiri oranına erişebileceği, işletmeciler için asgari mali ve teknik yeterlilikler, nükleer yakıt anlaşmaları ve yeniden işleme koşulları taslakta netleşmedi.

Reuters’a konuşan şirket yöneticileri, son sekiz ayda federal Atom Enerjisi Departmanıyla en az 12 görüşmede bu sorulara açıklık istedi. Daha önce kurumlar arasında dolaşan metinlerde tarife ve yeterlilik hükümlerinin daha ayrıntılı olduğu, kamuoyu görüşüne açılan sürümde bazı maddelerin sonraki bildirimlere bırakıldığı belirtiliyor.

Şirketlerin taslağa ilişkin görüş bildirme süresi 4 Eylül’de dolacak. Hükümet, kamuoyu danışmasının ardından kuralları yaklaşık üç ay içinde kesinleştirmeyi planlıyor; yatırım takvimini belirleyecek ilk ölçüt, nihai metinde ithal tasarım onayının ve tarife formülünün nasıl düzenleneceği olacak.