Şili ve Arjantin, And Dağları’nın iki tarafındaki büyük bakır projelerini ortak altyapıyla buluşturmak için 1997 tarihli Madencilik Entegrasyonu ve Tamamlayıcılığı Anlaşması’nı yeniden devreye alıyor. Şili Madencilik Bakanı Daniel Mas’a göre çerçevenin işler hâle gelmesi 20,7 milyar dolarlık yatırımı açabilir ve bölgenin yıllık bakır üretimine 540 bin ton ek kapasite kazandırabilir.
İki ülkenin yetkilileri 27 Ağustos’ta projeleri ve uygulama koşullarını görüşmek üzere bir araya geldi. Anlaşma temmuz ayında yeniden canlandırılmış olsa da izin süreçleri, gümrük düzeni, çevresel değerlendirme ve sınır geçişlerinde uygulanacak kurallar henüz proje bazında tamamlanmadı. Hükümetler uygulama için kesin bir takvim açıklamadı.
İçindekiler
Arjantin madenleri Şili limanlarına bağlanabilir
Planın ekonomik mantığı coğrafyadan geliyor. Arjantin tarafındaki yüksek rakımlı bakır yataklarının Pasifik kıyısına erişimi, ülkenin Atlantik limanlarına uzanan rotalara kıyasla daha kısa olabilir. Şili’nin mevcut yolları, enerji altyapısı, cevher işleme kapasitesi ve limanları kullanıldığında yatırımcıların ilk tesis maliyetini ve taşıma giderini azaltması mümkün.
Sınır hattındaki projelerin tek bir operasyon alanı gibi yönetilebilmesi için malzeme, personel ve ekipmanın iki ülke arasında düzenli hareket etmesi gerekiyor. Eski anlaşmanın uzun süre sınırlı kalmasının nedenlerinden biri, bu ayrıntıların projeler ilerlemeden çözülememesi olmuştu. Yeni çalışma grupları her madenin ihtiyacını ayrı protokollerle ele alacak.
Mas’ın verdiği 540 bin tonluk yıllık üretim tahmini, tek başına orta ölçekli bir üretici ülkenin toplamına yaklaşan hacim demek. Bakır arzı; elektrik şebekeleri, yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve veri merkezlerinin talebiyle sıkışırken yeni projelerin finansman bulma şansı yükseldi. Yüksek rakım, su tedariki ve uzun inşaat süresi ise And projelerinin maliyet hesabını zorlaştırıyor.
Madencilik yatırımlarında açıklanan toplam proje değeri ile sahaya giren sermaye aynı anda oluşmuyor. Fizibilite, mühendislik, yol ve enerji bağlantıları tamamlandıkça harcama yıllara yayılıyor. Bakır fiyatında sert bir düşüş, maliyeti yüksek projelerin yatırım kararını erteleyebilir; uzun vadeli alım sözleşmeleri ve ortak altyapı ise finansman riskini azaltabilir.
Los Azules, El Pachón ve Vicuña masada
Değerlendirilen varlıklar arasında McEwen Copper’ın Los Azules projesi, Glencore’un El Pachón sahası ve Lundin Mining ile BHP’nin ortak Vicuña bölgesi bulunuyor. Projelerin tümü And kuşağında yer alıyor; yatırım kararları farklı aşamalarda ve her birinin sermaye ihtiyacı ile üretime başlama tarihi ayrı.
Arjantin, Alumbrera madeninin 2018’de kapanmasından bu yana büyük ölçekli bakır üretmiyor. Analistler mevcut proje hattının ilerlemesi hâlinde ülkenin 2030’a kadar dünyanın en büyük on bakır üreticisi arasına girebileceğini değerlendiriyor. Bu senaryo için maden ruhsatlarının yanında döviz rejimi, vergi istikrarı ve uzun vadeli enerji sözleşmeleri de yatırım kararına girecek.
Yerel yönetimlerin payı da yüksek. Arjantin’de maden ruhsatları eyaletlerin yetki alanında bulunuyor; Şili’de çevresel izinler ve su kullanımı merkezî çerçeveyle birlikte bölgesel incelemelere tabi. Sınır anlaşması lojistik engeli azaltabilir, fakat şirketlerin her iki taraftaki izin yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor.
Şili kapasitesini ortaklıkla büyütmek istiyor
Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili, yaşlanan madenler ve düşen cevher tenörleri nedeniyle yeni arzı hızla devreye almakta zorlanıyor. Arjantin’deki yatakların Şili altyapısıyla geliştirilmesi, ülkeye doğrudan maden üretimi dışında liman, enerji, mühendislik ve işleme geliri sağlayabilir. Arjantin tarafı ise denize daha kısa erişim ve yerleşik madencilik hizmetlerinden yararlanabilir.
Bir sonraki somut aşama, üç büyük proje için sınır geçişi ve altyapı protokollerinin hazırlanması olacak. 20,7 milyar dolarlık yatırım tahmininin fiilî projelere dönüşmesi, çevresel izinler ile şirketlerin nihai yatırım kararlarının aynı takvimde ilerlemesine bağlı.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.