Çin yuanı 4 yılın zirvesinde! Borsa düşerken yuan neden güçleniyor?

Çin yuanı, 26 Ekim Pazartesi günü dolar karşısında Haziran 2022’den bu yana en güçlü seviyesini gördü. Dolar/yuan kuru 6,6682’ye kadar geriledi. Yuan yükselirken Çin’in büyük şirketlerini izleyen CSI 300 endeksinin geçen hafta ayı piyasasına girmesi ise dikkat çekiyor. Aynı ülkenin para birimi güçlenirken hisseleri neden sert biçimde düşüyor?

Kur hareketinde küresel doların zayıflaması ve Çin Merkez Bankasının günlük referans kuru öne çıkıyor. Borsadaki satışların arkasında ise teknoloji hisselerinin değerlemeleri ve Çin ekonomisinin büyüme görünümüne ilişkin kaygılar var. İki piyasa aynı haberle hareket etmek zorunda değil.

Çin yuanı neden yükseliyor?

ABD tahvil getirilerindeki geri çekilme doların diğer para birimleri karşısındaki getiri avantajını azaltırken yuan da bundan destek buldu. Çin Halk Bankası (PBOC) 26 Ekim’de dolar/yuan günlük referans kurunu 6,7162 olarak belirledi. Bu seviye Şubat 2023’ten bu yana en güçlü günlük referans düzeyi olarak kayda geçti.

Ancak spot piyasada yuan daha güçlüydü. Dolar/yuan kuru gün içinde 6,6682’ye kadar indi. Buradaki yönü karıştırmamak gerekiyor. Bir dolar satın almak için daha az yuan gerekiyorsa Çin para birimi değer kazanmış demektir.

Merkez Bankasının referans kuru ne anlatıyor?

Çin’de kur tamamen serbest dalgalanmıyor. PBOC her işlem günü bir referans kuru açıklıyor ve anakaradaki dolar/yuan işlemleri bu referansın yüzde 2 çevresindeki bantta yapılabiliyor.

Pazartesi günkü 6,7162 referansı, piyasanın yaklaşık 6,6691 düzeyindeki tahmininden 0,0471 yuan, yani 471 pip yukarıdaydı. Başka deyişle Merkez Bankasının referansı piyasanın beklediğinden daha zayıf bir yuan işaret ediyordu. Bu fark, kurdaki değerlenmenin hızına ilişkin yakından izlenen bir sinyal.

Çin’in güçlü bir yuan istemesi için nedenler var. Petrol ve ham madde ithalatı yerel para cinsinden ucuzlayabiliyor. Fakat yuan çok hızlı güçlenirse ihracatçıların döviz gelirlerinin yuan karşılığı azalabiliyor. Bu yüzden kurun seviyesi kadar hareketin hızı da önem taşıyor.

Çin borsası düşerken yuan nasıl yükseliyor?

CSI 300 endeksi, 22 Ekim’de 4.036,30 puana gerileyerek haziran zirvesinin yaklaşık yüzde 20,2 altında kapanmıştı. Piyasalarda yüzde 20’yi aşan zirve kaybı genellikle ayı piyasası olarak adlandırılıyor. Yapay zekâ ve teknoloji hisselerindeki satışlar bu gerilemede etkili oldu.

Yuan cephesinde ise küresel dolar hareketi, tahvil getirileri ve PBOC’nin kur yönlendirmesi daha belirleyici. Üstelik Çin’deki sermaye hareketleri düzenlemeleri nedeniyle hisse satışlarının tamamının doğrudan döviz talebine dönüşmesi gerekmiyor. Dolayısıyla borsa düşüşünü yuanın yükselişine neden olan gelişme gibi anlatmak doğru olmaz.

Güçlü yuan ithalatçıya ne kazandırır?

Bir Çinli şirketin 1 milyon dolarlık makine veya ham madde ithal edeceğini düşünelim. Dolar/yuan kuru 7,00 iken şirketin 7 milyon yuan ayırması gerekiyor. Kur 6,6682’ye gerilediğinde aynı ithalatın karşılığı 6.668.200 yuana düşüyor.

Bu örnekte ithalat maliyeti yaklaşık yüzde 4,74 azalıyor. Hesap, iki kur seviyesini karşılaştıran varsayımsal bir örnek; şirketlerin fiili kur riskinden korunma işlemlerini içermiyor. Aynı hareket dolar geliri elde eden ihracatçının yuan cinsinden hasılatını ise azaltabilir.

Yuan için sıradaki seviyeler ne?

Goldman Sachs’ın 12 aylık dolar/yuan tahmini 6,40 düzeyinde. Bu seviyeye inilmesi, 6,6682’ye göre kurun yaklaşık yüzde 4 daha gerilemesi anlamına gelir. Ancak bu yalnızca bir tahmin. ABD faizleri, Çin’in iç talebi, ihracatı ve PBOC’nin referans kur politikası görünümü değiştirebilir.

Yuanın dört yılın en güçlü noktasına çıkması Çin ekonomisinin bütün sorunlarını geride bıraktığı anlamına gelmiyor. Kurun güçlenmesiyle borsadaki sert kaybın aynı dönemde yaşanması da bunun en somut örneği. Çin piyasalarını izleyenler için asıl mesele, dövizdeki değerlenmenin hangi koşullarda sürdürülebileceği ve borsadaki baskının şirket bilançolarına nasıl yansıyacağı.