Çin borsası uzun süredir devam eden satış baskısından kurtulamıyor. Büyük şirketleri takip eden CSI 300 endeksi, geçen perşembe haziran zirvesinden yüzde 20,2 gerileyerek ayı piyasasına girdi. Cuma günü gelen tepki alımı da haftalık kaybı önleyemedi. Endeks, üst üste 11 haftayı ekside tamamlayarak 2005’te başlayan tarihinde en uzun haftalık düşüş serisini yaşadı.
26 Ekim Pazartesi günü ise endeks 4.103 puan çevresinde seyretti. Yani 22 Ekim’de aşılan yüzde 20’lik düşüş eşiği, sonraki toparlanmayla yeniden sınırın üzerine taşındı. Çin piyasasında asıl sorun tek bir kötü işlem günü değil, aylardır süren değer kaybı.
CSI 300 ne kadar düştü?
Şanghay ve Shenzhen borsalarındaki 300 büyük şirketi kapsayan endeks, 22 Ekim’de yüzde 1,84 gerileyerek 4.036,30 puandan kapandı. Böylece 22 Haziran’daki zirvesinin yüzde 20,2 altına indi. Bu seviye aynı zamanda Temmuz 2025’ten beri görülen en düşük kapanıştı.
Ertesi gün yüzde 1,71 toparlanarak 4.105,33 puana yükseldi. Ancak cuma günkü artışa rağmen haftalık kayıp yaklaşık yüzde 1,6 oldu. Bu da satışların tek bir güne sıkışmadığını gösteriyor.
| Tarih | CSI 300 | Günlük değişim |
|---|---|---|
| 22 Ekim | 4.036,30 | -%1,84 |
| 23 Ekim | 4.105,33 | +%1,71 |
| 26 Ekim | 4.103,54 | -%0,04 |
Son veri 26 Ekim seansına ait gecikmeli piyasa görüntüsüdür. Gün içi seviyeler ile kesinleşmiş kapanışlar birbirinden ayrı değerlendirilmeli.
Çin’de neden özellikle teknoloji hisseleri satılıyor?
Satışın önemli kısmı, daha önce yapay zekâ beklentisiyle sert yükselen teknoloji şirketlerinde yoğunlaştı. Çip üreticileri, veri merkezi altyapısı ve yazılım şirketleri için gelecekteki büyüme beklentileri hâlâ yüksek. Ancak yatırımcılar artık bu büyümenin ne zaman kâra dönüşeceğini daha fazla sorguluyor.
Örneğin üretim kapasitesini artırmak için yüksek tutarlı yatırım yapan bir çip şirketi düşünelim. Siparişler büyüse bile üretim maliyetleri ve fiyat rekabeti nedeniyle beklenen kârlılık oluşmayabilir. Hisse fiyatı gelecekteki yüksek kârı önceden satın almışsa, beklentilerdeki küçük bir bozulma bile sert satışa yol açabilir.
Çin’de iç talebin zayıflığı, gayrimenkul sektöründeki sorunlar ve yeni ekonomik teşviklere ilişkin beklentilerin gerilemesi de teknoloji dışındaki şirketleri baskılıyor. Kısacası yalnızca yapay zekâ hisselerindeki bir düzeltmeden söz etmiyoruz.
Fon alımları neden düşüşü durdurmaya yetmedi?
23 Ekim’de CSI 300’ü takip eden bazı borsa yatırım fonlarında işlem hacmi yükseldi. Bu fonlardaki alımlar, endeksin gün içindeki kayıplarını geri almasına yardımcı oldu. Piyasada devlet bağlantılı kurumların destek alımı yapmış olabileceği yorumları da gündeme geldi. Ancak artan ETF işlemlerinden hareketle alımların tamamını devletin yaptığı kesin olarak söylenemez.
Buradaki fark önemli. Bir gün gelen güçlü fon alımı endeksi yukarı taşıyabilir. Fakat şirketlerin kâr görünümü ve yatırımcıların risk iştahı değişmedikçe, bunun kalıcı bir yükselişe dönüşeceği garanti değil.
Çin borsası düşerken yuan neden yükseliyor?
Çin piyasalarındaki en ilginç ayrışma burada yaşanıyor. CSI 300 son aylarda ciddi değer kaybederken Çin yuanı 26 Ekim’de dolar karşısında dört yılın en güçlü seviyesine ulaştı. Dolar/yuan kuru 6,6682’ye kadar geriledi.
Borsayı şirket kârlılıkları ve hisse değerlemeleri etkilerken, yuanın hareketinde doların küresel gücü, ABD tahvil faizleri ve Çin Merkez Bankasının günlük referans kuru daha belirleyici. Aynı ülkenin iki piyasasının farklı yönlere hareket etmesi bu nedenle şaşırtıcı değil.
Yuanın yükselişindeki ayrıntıları Çin yuanı dört yılın zirvesinde haberimizde ele aldık.
Çin hisselerinde bundan sonra ne izlenecek?
Önümüzdeki dönemde üç gelişme öne çıkacak. Teknoloji şirketlerinin bilanço ve kâr tahminleri, Çin yönetiminin iç talebi canlandırmak için atacağı adımlar ve hisse senedi fonlarına yönelik alımların devam edip etmeyeceği.
CSI 300’ün 4.036 puana kadar düştükten sonra 4.100 puanın üzerine toparlanması kısa vadeli satış baskısının azaldığına işaret edebilir. Ancak 11 haftalık kayıp serisinin ardından tek günlük yükselişle piyasanın yön değiştirdiğini söylemek için erken. Şirketlerin kâr beklentileri ve teknoloji hisselerindeki değerlemeler asıl sınav olmaya devam ediyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.