Brezilya’nın cari işlemler açığı temmuzda 8,11 milyar dolara çıkarak Reuters anketindeki 6,6 milyar dolarlık tahmini belirgin biçimde aştı. Brezilya Merkez Bankası verilerine göre sonuç, temmuz ayları karşılaştırmasında 2019’dan beri görülen en yüksek açık oldu. Yabancı doğrudan yatırım girişi de 7,46 milyar dolarla beklentinin altında kaldı.
Dış dengedeki bozulma tek bir kalemden kaynaklanmadı. Hizmetler açığı geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 500 milyon dolar büyürken faiz, kâr ve temettü gibi ödemelerin yer aldığı birincil gelir hesabındaki açık yaklaşık 400 milyon dolar arttı. İthalatın ihracattan daha hızlı yükselmesi, ticaret fazlasını da yıllık bazda 200 milyon dolar azalttı.
İçindekiler
Aylık finansman açığın altında kaldı
Temmuzdaki 7,46 milyar dolarlık doğrudan yatırım, ekonomistlerin 7,92 milyar dolarlık tahmininin ve geçen yıl aynı ayda kaydedilen 8,4 milyar doların altında gerçekleşti. Aylık karşılaştırmada yatırım girişi cari açığın yaklaşık 650 milyon dolar gerisinde kaldı. Portföy akımları ve diğer finansman kalemleri bu farkın nasıl kapandığını belirleyecek.
Tek aylık sonuç Brezilya’nın dış finansman kapasitesinin tükendiği anlamına gelmiyor. Son 12 ayda doğrudan yatırımlar GSYH’nin yüzde 3,50’sine karşılık gelirken cari açık yüzde 2,49 düzeyinde. Bu oranlar, daha istikrarlı kabul edilen doğrudan yatırımların yıllık açığı hâlâ karşıladığını anlatıyor.
Aradaki tamponun daralması halinde ülke kısa vadeli portföy girişlerine ve yüksek faizlerin yabancı yatırımcı üzerindeki çekimine daha fazla ihtiyaç duyabilir. Bu kanal küresel risk iştahı değiştiğinde hızla tersine dönebildiği için realin oynaklığını artırabilir.
Doğrudan yatırımın cari açığı aşması piyasa tarafından genellikle daha sağlam bir finansman yapısı olarak görülüyor; çünkü fabrika, şirket payı veya uzun vadeli proje yatırımları tahvil ve hisse akımlarına göre daha yavaş hareket ediyor. Aylık veriler oynak olabildiğinden değerlendirmede 12 aylık toplam ile yatırımın sektör dağılımı daha sağlıklı bir çerçeve sunuyor.
Hizmetler ve gelir ödemeleri açığı büyüttü
Hizmetler hesabı taşımacılık, seyahat, sigorta ve teknik hizmetler gibi kalemleri kapsıyor. Yerli şirketlerin dışarıdan aldığı hizmetler ile yabancı şirketlere yapılan ödemeler arttığında cari denge üzerinde baskı oluşuyor. Birincil gelir hesabında ise yabancı yatırımcıların kâr transferleri ve dış borç faizleri yer alıyor.
Brezilya’nın yüksek faiz seviyesi bir yandan real cinsi varlıklara talebi desteklerken diğer yandan kamu ve özel kesimin finansman maliyetini yükseltiyor. Şirket kârlarının yabancı ortaklara aktarılması veya dış borç faizlerinin artması, güçlü mal ihracatının sağladığı fazlanın daha büyük bölümünü tüketebilir.
Emtia fiyatları dış hesapların diğer ana değişkeni. Soya fasulyesi, demir cevheri ve petrol ihracatından elde edilen gelir yükseldiğinde ticaret fazlası genişleyebiliyor. Çin talebindeki yavaşlama veya küresel fiyat düşüşü ise ithalat aynı hızda gerilemezse cari dengeyi zayıflatır. Temmuz raporundaki daralan ticaret fazlası bu kanalı yeniden gündeme taşıdı.
Real için yıllık oranlar daha kritik
Cari açığın büyümesi ekonomide net döviz talebini artırdığı için real üzerinde baskı kurabilir. Kur etkisi otomatik değil; emtia ihracatı, merkez bankasının rezerv politikası, faiz farkı ve küresel dolar hareketi aynı anda fiyatlanıyor. Aylık açığın tahmini aşması kısa vadeli bir risk oluştururken yıllık doğrudan yatırım kapsamı döviz piyasası için dengeleyici unsur olmaya devam ediyor.
Ekim ayında yapılacak seçim öncesinde maliye politikası ve kamu borcu tartışmaları da dış yatırım kararlarına girecek. Brezilya Merkez Bankasının ağustosa ilişkin dış sektör raporu, temmuzdaki 8,11 milyar dolarlık açığın geçici ödeme takviminden mi yoksa daha kalıcı bir ithalat ve gelir transferi artışından mı kaynaklandığını gösterecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.