Brezilya’nın ekim ayında yapılacak devlet başkanlığı seçimi soldaki Luiz Inácio Lula da Silva ile sağdaki Flávio Bolsonaro arasında keskin bir siyasi tercih sunuyor. Yatırım kuruluşlarının borç projeksiyonları ise seçim sonucundan bağımsız olarak kamu borcunun birkaç yıl daha yükselmeyi sürdüreceği yönünde. Anketlerde Lula dar farkla önde bulunuyor.
TS Lombard’ın hesaplamasında Lula’nın yeniden seçilmesi ve öngörülen reformların uygulanması halinde borcun milli gelire oranı 2034’te yüzde 94,7 ile zirve yapıyor. Flávio Bolsonaro senaryosunda tepe nokta 2032’de yüzde 90. Aradaki fark sınırlı kalırken yüksek faiz ve bütçenin katı yapısı iki adayın da hareket alanını daraltıyor.
İçindekiler
Borcu dengelemek için 68 milyar dolarlık çaba gerekiyor
Barclays Brezilya Başekonomisti Roberto Secemski’ye göre kamu borcunu 2031’e kadar istikrara kavuşturmak için GSYH’nin en az 2,5 puanı büyüklüğünde mali düzeltme gerekiyor. Tutar yaklaşık 350 milyar real, güncel kurla 68 milyar dolar. Vergi artışı, harcama kesintisi veya iki aracın birleşimi olmadan bu ölçeğe ulaşmak güç.
Bütçedeki zorunlu harcamalar birincil giderlerin yaklaşık yüzde 92’sini oluşturuyor. Emekli maaşları, ücretler ve mevzuatla güvence altına alınmış ödemeler kısa sürede azaltılamadığı için yönetimlerin serbestçe yönlendirebildiği bölüm oldukça küçük. Kongre yapısı da reformların kapsamını belirleyecek: seçmenler başkanla birlikte Temsilciler Meclisinin 513 üyesinin tamamını ve 81 senatörün 54’ünü seçecek.
Yüksek faiz reali desteklerken ekonomiyi zorluyor
Sıkı para politikası Brezilya realine destek veriyor ve yabancı yatırımcıya yüksek taşıma getirisi sunuyor. Aynı faiz seviyesi hanehalkının kredi maliyetini, şirketlerin finansman giderini ve kamunun borç servisini yükseltiyor. Büyümenin yavaşlaması vergi gelirlerini sınırlarken faiz ödemelerinin artması borç oranının düşürülmesini daha pahalı hale getiriyor.
Piyasadaki olumlu senaryo, seçimi kazanan adayın göreve başladıktan sonra gelir ve gider tarafında inandırıcı bir takvim açıklaması. Sadece harcama tavanı ya da tek seferlik gelir önlemleri, borcun uzun vadeli yönünü değiştirmek için yeterli görülmüyor. Kurumlar kalıcı düzenlemelerin Kongre’den geçme ihtimalini ve uygulama takvimini fiyatlayacak.
Seçim sonucu kadar Kongre dağılımı da önemli
Flávio Bolsonaro kampanyasında ekonominin mevcut sorunlarını öne çıkarırken Lula yönetimi sosyal harcamaları ve büyüme programını savunuyor. Farklı öncelikler bütçenin hangi kalemlerinde ayarlama yapılacağını değiştirebilir. Borç projeksiyonlarının birbirine yakın olması, mevcut yasal yükümlülüklerin ve faiz giderinin politika tercihlerinden daha hızlı hareket etmesinden kaynaklanıyor.
Takvimdeki ilk somut eşik ekim seçimi ve aynı gün şekillenecek Kongre çoğunluğu. Ardından yeni yönetimin 2027 bütçesinde açıklayacağı birincil denge hedefi, 350 milyar reallik uyarlamanın hangi döneme yayıldığını ve borcun zirve tarihinin öne çekilip çekilemeyeceğini gösterecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.