Bitcoin getirisi dolar ve TL bazında aynı olmak zorunda değildir. Bitcoin’in dolar fiyatı sabit kalsa bile dolar/TL kuru yükselirse TL karşılığı artabilir. Bitcoin dolar karşısında yükselirken dolar/TL gerilerse, TL bazındaki kazanç daha düşük kalabilir. Sonucu görmek için BTC/USD değişimiyle kur değişimini aynı dönem üzerinden birlikte hesaplamak gerekir.
Temel ilişki şöyledir: Bitcoin’in TL fiyatı yaklaşık olarak BTC/USD fiyatı ile dolar/TL kurunun çarpımından oluşur. Örneğin Bitcoin 80.000 dolar ve dolar/TL 50 ise teorik TL karşılığı 4 milyon TL’dir. Bu hesap piyasa fiyatını anlamak için iyi bir başlangıçtır. Borsadaki gerçek BTC/TRY fiyatı, işlem defteri ve maliyetler nedeniyle bu seviyeden bir miktar ayrılabilir.
İçindekiler
Bitcoin’in TL fiyatında iki değişken var
BTC/USD, bir Bitcoin’in kaç dolar ettiğini gösterir. USD/TRY ise bir doların kaç TL olduğunu ifade eder. TL bazında değer hesaplanırken bu iki fiyat aynı anda etkili olur:
BTC/TRY ≈ BTC/USD × USD/TRY
Başlangıç ve bitiş fiyatlarını bu ilişkiyle hesaplamak, getiri farkının kaynağını açıkça gösterir. canlı Bitcoin fiyatı sayfasında BTC/USD seviyesi ile TL karşılığı birlikte izlenebilir. Karşılaştırma yaparken iki değerin aynı ana ait olması gerekir. Farklı saatlerden alınan fiyatlar, kur hareketini Bitcoin hareketi gibi gösterebilir.
Yüzde değişimleri hesaplarken doğru formül basit toplama değil, bileşik çarpımdır:
TL getirisi = (1 + BTC/USD getirisi) × (1 + USD/TRY getirisi) − 1
Oranlar formüle ondalık biçimde girilir. Yüzde 10 artış 0,10, yüzde 5 düşüş ise -0,05 olarak kullanılır. BTC/USD ve dolar/TL aynı yönde hareket ederse etkiler birbirini büyütür. Ters yönde hareket ettiklerinde biri diğerini azaltır.
Üç örnekle dolar ve TL getirisi hesabı
Aşağıdaki oranlar yöntemi göstermek için hazırlanmış varsayımsal örneklerdir.
| Senaryo | BTC/USD değişimi | Dolar/TL değişimi | Bitcoin’in TL getirisi |
|---|---|---|---|
| İkisi de yükseliyor | +%10 | +%5 | +%15,5 |
| Bitcoin yükseliyor, kur düşüyor | +%10 | -%5 | +%4,5 |
| Bitcoin düşüyor, kur yükseliyor | -%8 | +%10 | +%1,2 |
İlk senaryoda hesap 1,10 × 1,05 − 1 şeklindedir ve sonuç yüzde 15,5 olur. İki oranı doğrudan toplamak yüzde 15 sonucunu verir, ancak çarpım etkisinden gelen 0,5 puanı kaçırır.
İkinci senaryoda Bitcoin dolar bazında yüzde 10 yükselmesine rağmen dolar/TL yüzde 5 geriliyor. 1,10 × 0,95 − 1 hesabı, TL getirisini yüzde 4,5’e indirir. Üçüncü senaryoda ise BTC/USD yüzde 8 düşerken kur yüzde 10 yükselir. 0,92 × 1,10 − 1 işlemi TL bazında yüzde 1,2 artış verir. Bitcoin’in dolar fiyatındaki düşüş kurdaki yükselişle telafi edilmiştir.
Kur ayağını ayrı izlemek için canlı dolar/TL kuru başlangıç ve bitiş tarihleriyle karşılaştırılabilir. Gün içi hesapta saat ve dakika da eşleşmelidir. Haftalık veya aylık karşılaştırmada aynı kapanış saatini seçmek daha tutarlı sonuç sağlar.
Yüzde değişim yerine fiyatlarla hesaplama
Aynı sonuca başlangıç ve bitiş fiyatları üzerinden de ulaşılır. Bitcoin’in dönem başında 70.000 dolar, dönem sonunda 77.000 dolar olduğunu varsayalım. Bu, dolar bazında yüzde 10 artıştır. Aynı dönemde dolar/TL 40’tan 42’ye çıkarsa kur artışı yüzde 5 olur.
Dönem başındaki teorik değer 70.000 × 40 = 2.800.000 TL’dir. Dönem sonundaki değer 77.000 × 42 = 3.234.000 TL olur. Aradaki 434.000 TL fark, başlangıç değerine bölündüğünde yüzde 15,5 getiri bulunur. Bu yöntem, özellikle hangi fiyatın hangi tarihte kullanıldığını kayda geçirmek isteyenler için daha pratiktir.
Karşılaştırma dönemini değiştirmek sonucu da değiştirir. Son 24 saatlik Bitcoin değişimi ile haftalık dolar/TL değişimini aynı hesapta kullanmak ortak bir getiri dönemi oluşturmaz. Başlangıç fiyatları tek bir zaman noktasından, bitiş fiyatları da başka bir ortak zaman noktasından alınmalıdır.
Borsadaki BTC/TRY fiyatı neden teorik değerden ayrılabilir?
BTC/USD ile dolar/TL çarpımı teorik çapraz fiyatı verir. Bir kripto borsasındaki BTC/TRY paritesinde fiyat, o borsanın alış ve satış emirleriyle oluşur. TL piyasasındaki alıcı ve satıcı yoğunluğu, emir defterinin derinliği ve alış-satış farkı kısa süreli sapmalara yol açabilir.
Bazı platformlarda referans fiyat BTC/USDT üzerinden takip edilir. USDT, değerini dolara yakın tutmayı hedefleyen ayrı bir kripto varlıktır. BTC/USDT ile BTC/USD bu yüzden tamamen aynı veri serisi değildir. Hassas bir karşılaştırmada kullanılan pariteyi değiştirmemek ve başlangıç ile bitişte aynı kaynağı korumak gerekir.
Piyasa hızlı hareket ettiğinde saniyeler de fark yaratabilir. Bitcoin fiyatı bir kaynaktan, dolar/TL başka bir kaynaktan alınacaksa iki verinin zaman damgası kontrol edilmelidir. yatırım araçları getiri karşılaştırması farklı varlıkların aynı dönem performansını ortak bir zaman aralığında görmek için kullanılabilir.
Fiyat getirisi ile yatırımcının net getirisi aynı değildir
Yukarıdaki hesap fiyat değişimini ölçer. Yatırımcının hesabına yansıyan net sonuçta alış ve satış fiyatı arasındaki fark, işlem komisyonu ve para yatırma ya da çekme maliyetleri bulunabilir. Bitcoin başka bir cüzdana aktarılıyorsa ağ ücreti de toplam maliyete eklenebilir.
Net getiri hesabında dönem başındaki toplam ödeme ile satış sonrasında elde kalan tutar karşılaştırılır. Örneğin 100.000 TL’lik alım için 300 TL işlem maliyeti ödenmişse başlangıç maliyeti 100.300 TL’dir. Satışta da kesinti varsa brüt fiyat artışından bu tutar düşülür. Ücretler platforma ve işlem türüne göre değiştiği için oranı varsaymak yerine işlem ekranındaki gerçekleşen tutarı kullanmak daha sağlıklıdır.
Bitcoin getirisi incelenirken üç kalem ayrı yazıldığında sonuç kolayca denetlenebilir: BTC/USD değişimi, dolar/TL değişimi ve işlem maliyetleri. İlk iki kalem TL bazındaki brüt fiyat hareketini, son kalem yatırımcının net sonucunu belirler. Böylece dolar bazında güçlü görünen bir yükselişin TL hesabına neden daha düşük veya daha yüksek yansıdığı açıkça görülebilir.
Bilgilendirme notu: Hesaplamalar yöntemi göstermek amacıyla hazırlanmıştır. İşlem fiyatları ve masraflar kullanılan platforma göre değişir. Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.