Sigara satın alırken kimlik gösterilmesini zorunlu hale getirecek yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 10 Ekim 2026’da İzmir’in Urla ilçesinde yaptığı açıklamada, tütün ürünleri satışında T.C. kimlik bilgileri üzerinden yaş doğrulamasına geçmeyi planladıklarını söyledi. Düzenlemenin birkaç hafta içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması bekleniyor.
Yeni uygulamanın temel amacı, 18 yaşından küçüklere sigara satışını önlemek. Bakanlığın hazırlığında kafe ve restoranlardaki sigara içme alanlarının yeniden düzenlenmesi ve tütün ürünlerinin kamusal alanlardaki görünürlüğünün azaltılması da bulunuyor. Ancak henüz yürürlüğe giren bir düzenleme veya açıklanmış bir başlangıç tarihi yok.
Sigara alırken herkes kimlik göstermek zorunda mı kalacak?
Memişoğlu, TRT Haber’de katıldığı yayında sigara satışlarında müşterinin yaşının kimlik bilgileriyle doğrulanmasını sağlayacaklarını belirtti. Plan, kimlik kontrolünün yalnızca satıcının şüphelendiği durumlarda yapılmasının ötesine geçiyor.
Türkiye’de 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışı zaten yasak. Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesi, müşterinin yaşı konusunda tereddüt yaşandığında satıcının kimlik belgesi istemesini öngörüyor.
Yeni düzenlemede ise yaş doğrulamasının satış işleminin standart bir parçası haline getirilmesi gündemde. Bununla birlikte kimlik kartının gösterilmesinin yeterli olup olmayacağı veya T.C. kimlik numarasının elektronik ortamda sorgulanıp sorgulanmayacağı henüz açıklanmadı.
Bu ayrım özellikle önemli. Bakanın açıklaması, her sigara satışının merkezi bir veri tabanına kaydedileceği ya da müşterinin kişisel bilgilerinin saklanacağı yönünde kesinleşmiş bir uygulama bulunduğunu göstermiyor.
Market, büfe ve tekel bayilerinde ne değişecek?
Yaş doğrulamasına ilişkin yeni kurallar yürürlüğe girerse sigara satışı yapan marketler, büfeler ve tekel bayileri doğrudan etkilenecek. İşletmelerin müşterinin yaşını hangi yöntemle kontrol edeceği, hazırlanacak düzenlemenin ayrıntılarıyla belirlenecek.
Bakan Memişoğlu, tütün ürünleriyle ilgili cezai yaptırımların da daha açık hale getirilmesini amaçladıklarını söyledi. Ancak yeni kimlik kontrolüne uyulmaması halinde uygulanacak ceza tutarı açıklanmış değil.
İşletmelere özel cihaz kurulması, mevcut kasa sistemlerinin değiştirilmesi veya elektronik bir doğrulama altyapısına bağlanılması gerekip gerekmeyeceği de belirsizliğini koruyor. Bu nedenle satıcıların yeni bir teknik yükümlülükle karşı karşıya kalıp kalmayacağı konusunda kanun teklifinin metnini beklemek gerekiyor.
Kafe ve restoranlarda sigara içme alanları da değişebilir
Hazırlanan düzenleme yalnızca sigara satışını kapsamıyor. Bakanlık, kafe ve restoranlarda sigara içilen alanlarla içilmeyen bölümler arasındaki sınırları da yeniden ele alıyor.
Memişoğlu, mevcut uygulamada sigara içmeyen müşterilerin kimi zaman işletmelerin daha az tercih edilen bölümlerinde kalabildiğine dikkat çekti. Yeni kurallarla hangi alanlarda sigara içilebileceğinin daha belirgin hale getirilmesi hedefleniyor.
Okulların ve spor yapılan alanların çevresinde tütün kullanımının görünürlüğünü azaltacak ilave kısıtlamalar da gündemde. Buna karşılık tüm açık alanlara veya bütün kafe bahçelerine yönelik genel bir yasak getirildiği yönünde açıklanmış bir karar bulunmuyor.
Kimlik zorunluluğuyla birlikte sigara fiyatlarına zam gelecek mi?
10 Ekim’de açıklanan hazırlıkta sigara fiyatlarına zam yapılacağına veya tütün ürünlerinin vergilerinin artırılacağına ilişkin bir karar duyurulmadı. Bakanlığın üzerinde çalıştığı değişiklikler yaş kontrolü, satış denetimi ve sigara kullanımının sınırlandırılmasına yönelik.
Sigara fiyatları ise üretici ve dağıtıcıların yeni fiyat listeleri ile vergi düzenlemelerine bağlı olarak değişebiliyor. Parliament, Marlboro, Winston, Camel ve Kent gibi markaların paket fiyatları ve son liste kontrol tarihi, PiyasaDetay’ın sigara fiyatları sayfasından incelenebilir.
Kimlik kontrolünün ne zaman başlayacağına ilişkin ilk somut adım, hazırlanmakta olan teklifin Meclise sunulması olacak. Teklifin yasalaşması halinde uygulamanın kapsamı, yürürlük tarihi ve satış noktalarının yükümlülükleri netleşecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.