ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran Devrim Muhafızları hedeflerine yeni saldırılar başlatıldığını duyurdu. Askeri operasyon haberiyle petrol piyasasındaki yükseliş hızlandı. Brent vadeli işlemleri 1 Eylül’de yüzde 3,8 artarak 93,93 dolara, Batı Teksas petrolü yüzde 4,3 yükselişle 89,48 dolara çıktı.
Fiyatlar Türkiye saatiyle 20.10 itibarıyla bir haftanın en yüksek bölgesine yönelmişti. Günün ilk bölümünde Hürmüz Boğazı’ndan çıkan iki tankere yönelik saldırı haberleri satın alınırken akşam saatlerinde fiilen başlayan ABD operasyonu yeni bir risk katmanı ekledi.
İçindekiler
CENTCOM saldırıların gerekçesini Hürmüz ile açıkladı
CENTCOM, ABD güçlerinin Türkiye saatiyle 19.00’da İran’daki Devrim Muhafızları hedeflerini vurmaya başladığını bildirdi. Komutanlık, operasyonu Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere ve bölgede görev yapan Amerikan askerlerine yönelik son saldırı girişimlerine bağladı.
İran kaynakları Hürmüz’ün kuzeyindeki Keşm Adası ile Bender Abbas, Çabahar, Cask ve Sirik çevresinde patlama sesleri duyulduğunu aktardı. Hedeflerin tam kapsamı ve oluşan hasar hakkında bağımsız olarak doğrulanmış ayrıntı henüz açıklanmadı.
ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların İran’ın boğaza yeniden deniz mayını yerleştirme girişimine ve Ürdün’deki bir ABD üssüne sekiz füze fırlatmasına karşılık olduğunu savundu. Trump, Tahran’ın misilleme yapması halinde daha geniş çaplı saldırılar düzenleneceğini söyledi. İran Devrim Muhafızları sözcüsü ise ABD’nin yeni operasyonlardan pişman olacağını belirtti.
Brent saldırı açıklamasından önce günlük yaklaşık yüzde 2 artıdaydı. CENTCOM’un duyurusunun ardından yükselişe yaklaşık 2 puan daha eklendi. 93,93 dolarlık seviye 20 Ağustos’tan bu yana en yüksek kapanışa doğru bir hareket anlamına gelirken WTI da 23 Temmuz’dan sonraki en yüksek bölgesine çıktı.
Petroldeki risk primi rafineri ürünlerine taşındı
PiyasaDetay’ın günün ilk bölümündeki piyasa haberinde Brent petrol 92 doların üzerine çıkmıştı. Akşam gelen operasyon açıklaması, fiyatı 94 dolar sınırına taşıdı. Aradaki hareket, hafta sonundaki karşılıklı saldırıların sınırlı kalacağı beklentisinin zayıfladığı saatlerde gerçekleşti.
Hürmüz’deki asıl fiyatlama başlığı, üretim kapasitesinden önce sevkiyatın güvenliği. İran, kendi petrol ihracatının engellenmesi halinde Körfez’den çıkışları durdurabileceğini yineliyor. Bölgede tankerlerin hedef alınması, sigorta maliyetleri ile gemilerin boğazdan geçme isteğini doğrudan etkileyebiliyor.
Ham petroldeki yükselişe rafineri ürünlerindeki sıkışıklık eşlik ediyor. LSEG verilerine göre ABD motorin vadeli işlemleri son 10 haftada yaklaşık yüzde 51 arttı ve 52 ayın zirvesi çevresine geldi. Motorin çatlak marjı olarak bilinen rafineri kârlılık göstergesi de varil başına 106 dolara yakın rekor düzeye yükseldi. Orta Doğu’daki rafineri kesintileri ile Rus tesislerine yönelik saldırılar ürün arzını ayrıca daraltıyor.
2 Eylül’de ABD petrol stokları açıklanacak
Jeopolitik haber akışının yanında piyasanın sıradaki ölçülebilir temel verisi ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin haftalık stok raporu olacak. Analistlerin ortak tahmini, 28 Ağustos’ta biten haftada ticari ham petrol stoklarının 800 bin varil azalması yönünde. Gerçekleşme tahmine paralel çıkarsa beş haftanın ilk düşüşü kaydedilecek.
Beklenenden daha büyük bir stok düşüşü, sevkiyat kaygılarıyla yükselen piyasaya ABD talebi ve arz dengesi üzerinden ek destek verebilir. Stok artışı ise fiyatın temel veri tarafındaki hızını sınırlayabilir. Askeri operasyonun genişlemesi halinde günlük stok verisinin etkisi daha kısa süreli kalabilir.
Geçen yılın aynı haftasında stoklar 2,4 milyon varil artmış, son beş yılın aynı dönem ortalamasında ise 5,1 milyon varil azalmıştı. Hürmüz’den sevkiyat, ABD’nin operasyon kapsamı ve İran’ın olası karşılığı fiyatın jeopolitik tarafını oluşturuyor. Güncel Brent ve WTI seviyeleri canlı emtia fiyatları sayfasından izlenebilir. EIA’nın 2 Eylül raporu, arz riskinin yanında ABD stok dengesine ilişkin ilk yeni veriyi sağlayacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.