Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ekim anketinde mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi 1,4 puanlık düşüşle 101,1’e geriledi. İmalat sanayisinde fiili kapasite kullanımı ise aynı bazda 0,2 puan artarak yüzde 74,3 oldu.
İki göstergenin ters yöndeki hareketi, fabrikaların mevcut fiziki kapasitesini bir miktar daha fazla kullanırken sipariş ve üretim beklentilerinde temkinli davrandığını gösteriyor. Anket 1-14 Ekim 2026 arasında 1.965 iş yerinin yanıtlarıyla hazırlandı.
Arındırılmamış endeks 100 eşiğinin altına indi
Mevsimsellikten arındırılmamış reel kesim güven endeksi eylüldeki 102 seviyesinden 99,8’e düştü. Aylık kayıp 2,2 puan olurken endeks Aralık 2024’ten bu yana ilk kez 100 eşiğinin altında kaldı. TCMB metodolojisinde 100’ün altı ankete katılan reel kesim temsilcilerinin ekonomik faaliyetlere ilişkin daha kötümser görünümüne işaret ediyor.
Arındırılmış seri 101,1 ile eşik değerin üzerinde kalmayı sürdürdü. Takvim ve mevsim etkilerini ayıklayan bu ölçü, aylar arası karşılaştırmada daha elverişli. Eylüldeki 102,5 seviyesine göre gerileme, imalat yöneticilerinin iyimserliğinin korunduğunu fakat belirgin biçimde zayıfladığını anlatıyor.
Sipariş ve üretim beklentileri güveni aşağı çekti
Endeks bileşenlerinde genel gidişat, gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve mevcut toplam siparişler düşüş yönünde etkili oldu. Mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, gelecek üç aylık istihdam ve ihracat sipariş beklentileri ise endeksi destekledi.
Bu dağılım, zayıflamanın bütün alt kalemlere yayılmadığını gösteriyor. İhracat siparişi ve yatırım harcaması beklentilerinin pozitif katkısı korunurken iç ve toplam siparişlerle üretim planlarındaki temkin daha baskın çıktı.
Kapasite kullanımında aylık artış 0,3 puan
İmalat sanayi genelinde arındırılmamış kapasite kullanım oranı eylüldeki yüzde 74,2’den yüzde 74,5’e yükseldi. Mevsimsellikten arındırılmış oran da yüzde 74,1’den yüzde 74,3’e çıktı. Her iki seride artış görülmesine rağmen düzeyler, TCMB’nin ekim ayındaki sunumlarında işaret ettiği tarihsel ortalamaların altında kalan kapasite görünümüyle uyumlu.
Mal gruplarında en güçlü aylık artış dayanıklı tüketim mallarında görüldü. Bu grupta kapasite kullanımı 2,1 puan yükselerek yüzde 68,5’e çıktı. Tüketim malları yüzde 71,4’ten yüzde 72,3’e, yatırım malları yüzde 73,1’den yüzde 73,4’e yükseldi. Ara mallarında ise oran yüzde 74,5’ten yüzde 74,4’e geriledi.
Güven endeksindeki 1,4 puanlık düşüş ile arındırılmış kapasite kullanımındaki 0,2 puanlık artış birlikte okunduğunda ekim tablosu, mevcut üretim yoğunluğunda sınırlı iyileşme fakat ileriye dönük üretim ve sipariş planlarında zayıflama sinyali veriyor. Kapasite oranındaki artış tek başına güçlü talep ivmesi anlamına gelmiyor; anketin beklenti kalemleri daha ihtiyatlı bir görünüm çiziyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.