Küresel piyasalarda 20 Kasım Cuma günü satış baskısı yalnızca teknoloji hisseleriyle sınırlı kalmadı. ABD hisse senedi piyasasında beklenen oynaklığı ölçen VIX endeksi seans öncesi işlemler sırasında 30,04 puana ulaşarak 30 Mart’tan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Endeks daha sonra 29,50 civarına çekildi. Bu nedenle 30 puanın üzerinde kalıcı bir kapanıştan değil, gün içinde test edilen kritik bir seviyeden söz etmek gerekiyor.
VIX, S&P 500 opsiyon fiyatlarından hesaplanan ve piyasadaki önümüzdeki yaklaşık 30 güne yönelik oynaklık beklentisini yansıtan bir göstergedir. Bir önceki ABD işlem gününü yaklaşık 28,44 puandan tamamlayan endeksin 30 sınırını test etmesi, yatırımcıların aşağı yönlü hareketlere karşı korunmaya daha fazla önem verdiğini gösteriyor. Ancak tek başına VIX yükselişi, borsaların izleyen günlerde mutlaka düşeceği anlamına gelmiyor.
Yapay zekâ hisselerindeki satış Asya’ya yayıldı
Risk iştahındaki bozulmanın merkezinde, yapay zekâ yatırımlarının büyüme hızı ve teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemelerine ilişkin endişeler bulunuyor. 19 Kasım’da S&P 500 yaklaşık %2, Dow Jones %2,19 ve Nasdaq 100 %2,21 geriledi. Dow Jones’un bir önceki seanstaki yaklaşık 1.100 puanlık kaybının ayrıntılarını Wall Street’teki satışları ele aldığımız haberimizde inceleyebilirsiniz.
Satışlar 20 Kasım’da Asya piyasalarına da taşındı. Japonya’da Nikkei 225 kapanışta yaklaşık %5,1 düşüşle 56.436,65 puana geriledi. Güney Kore’de çip üreticilerinin sert değer kaybetmesi, yapay zekâ kaynaklı satışın tedarik zincirine yayıldığını gösterdi. Asya borsalarına ilişkin önceki analizimizde Samsung Electronics ve SK hynix hisselerinin endeksin üzerinde kayıplar yaşadığını aktarmıştık.
Fed’in faiz patikası baskıyı artırıyor
Teknoloji hisselerindeki değerleme tartışmasına ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler de eklendi. Ekim toplantısının tutanakları ve son açıklamalar, yatırımcıların ilave faiz artırımı olasılığını daha ciddi fiyatlamasına neden oldu. Yüksek faiz beklentisi, uzun vadeli büyüme varsayımlarına dayalı şirket değerlemelerini baskılayabildiği gibi doları ve dolar cinsi finansman koşullarını da etkiliyor.
Burada önemli ayrım, VIX’in doğrudan bir ekonomik durgunluk tahmini sunmaması. Bugünkü yükseliş, opsiyon piyasasında hisselerin daha geniş bir fiyat aralığında hareket edebileceğine ilişkin beklentinin arttığını gösteriyor. Bu nedenle izlenmesi gereken yalnızca 30 puan seviyesi değil, oynaklığın yüksek kalıp kalmadığı ve satışların teknoloji dışındaki sektörlere ne kadar yayıldığı.
Altın ve Bitcoin de satıştan kaçamadı
Riskten kaçış her zaman altının yükselmesi anlamına gelmiyor. 20 Kasım gün içi piyasa verilerinde ons altın yaklaşık 3.569 dolar seviyesinde ve günlük %2,5 civarında eksideydi. Aynı veri kesitinde gram altın 5.804 TL, ons gümüş 42,25 dolar ve Bitcoin yaklaşık 61.316 dolar düzeyindeydi. Bunlar gün sonu kapanışları değil, gün içinde değişebilen fiyatlardır. Bitcoin’in günlük kaybı yaklaşık %3,9’a, ons gümüşün düşüşü %3,8’e yaklaşıyordu.
Altının aynı anda gerilemesi, yatırımcıların yalnızca riskli varlıklardan güvenli limanlara geçmediğine; bazı portföylerde nakit ihtiyacı, pozisyon azaltma ve dolar likiditesi arayışının da etkili olabileceğine işaret ediyor. Altın piyasasında önceki saatlerde görülen sert düşüşün boyutunu ons altındaki haftalık kayıp analizimizde ele aldık.
VIX 30’un üzerinde kalırsa ne değişir?
Yüksek VIX, özellikle kaldıraçlı işlemlerde, kısa vadeli risk limitlerinde ve opsiyon maliyetlerinde etkisini gösterebilir. Korunma maliyetinin artması, bazı yatırımcıların hisse pozisyonlarını azaltmasına yol açarak günlük fiyat aralıklarını daha da genişletebilir. Bununla birlikte 30 seviyesi otomatik bir alım-satım sinyali değildir; asıl belirleyici olan endeksin bu eşiğe ne kadar süre yakın kaldığı ve tahvil, döviz ile hisse piyasalarındaki hareketlerin birbirini doğrulayıp doğrulamadığıdır.
20 Kasım’daki tablo, hisse senetleri, altın ve kripto paralarda aynı anda satış görülebileceğini yeniden hatırlatıyor. Ancak farklı varlıkların günlük değişimlerini tek bir nedene bağlamak doğru değil: hisse değerlemeleri, faiz beklentisi, dolar likiditesi ve pozisyon kapatmaları birbirini beslese de her piyasada etkileri farklı ölçüde hissediliyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.