Trump, Zelenskiy’den Rus Rafinerilerine Saldırıları Durdurmasını İstedi

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’den Rusya’daki dizel üretim altyapısına yönelik saldırıları durdurmasını istedi. Trump, operasyonların küresel yakıt sıkıntısını ağırlaştırdığını savundu. Açıklama, ABD’de ulusal ortalama dizel fiyatının ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıkmasının ardından geldi.

Trump, İrlanda’nın batısında gazetecilere yaptığı açıklamada Zelenskiy ile konuyu görüştüklerini belirtti. Rus rafinerileri yerine başka hedeflerin seçilmesini isteyen ABD Başkanı, dünyadaki dizel sıkıntısının Orta Doğu’dan değil Rusya ile Ukrayna arasındaki gelişmelerden kaynaklandığını ileri sürdü.

Bu sözler henüz iki ülke arasında ilan edilmiş bir anlaşma ya da Ukrayna’nın operasyonlarında değişiklik anlamına gelmiyor. Kiev yönetimi, Rusya’nın Ukrayna enerji altyapısını düzenli olarak hedef aldığını hatırlatıyor ve Rus rafinerilerini savaş kapasitesini besleyen meşru askerî hedefler olarak görüyor.

Dizel fiyatı ABD’de 6 doları geçti

Akaryakıt fiyatlarını takip eden GasBuddy’nin verisine göre ABD’de dizelin ulusal ortalama fiyatı perşembe günü ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıktı. Kamyon taşımacılığı, demir yolları, deniz ulaşımı ve tarım makinelerinde yaygın kullanılan dizeldeki artış, petrol fiyatındaki yükselişten daha hızlı biçimde mal ve gıda taşıma maliyetlerine yansıyabiliyor.

Trump’ın çıkışı bu maliyet baskısının siyasi gündeme taşındığını gösteriyor. Ancak fiyat artışının tamamını tek bir ülkenin saldırılarına bağlamak mümkün değil. Rafineri kapasitesindeki kayıplar, ham petrol arzı, nakliye rotaları ve bölgesel çatışmalar aynı anda küresel ürün piyasasını sıkıştırıyor.

Rusya, büyük bir ham petrol üreticisi olmasının yanında Avrupa, Afrika ve Latin Amerika’daki bazı pazarlara dizel sağlayan başlıca ihracatçılardan biri. Rafinerilerde üretimin düşmesi, yalnız Rus iç piyasasında benzin ve motorin bulunabilirliğini azaltmıyor. İhraç edilebilecek ürün miktarını da daraltarak başka bölgelerdeki rafinerilere ve stoklara olan talebi artırıyor.

Rus rafinerilerine saldırılar üretimi azalttı

Ukrayna’nın son aylarda uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rus petrol rafinerilerini hedef alan saldırıları, ülkenin yakıt üretiminde kayba yol açtı. Rusya içinde benzin sıkıntıları görülürken Moskova, üretim ve ihracat tahminlerini de aşağı çekti.

Rus hükümetine ait bir taslak tahmine göre ülkenin 2026 petrol üretimi için öngörülen seviye 17 yılın en düşüğüne indirildi. Akaryakıt ihracatına ilişkin 2026 ve 2027 tahminleri de savaşın etkileri nedeniyle yeniden düzenlendi. Taslak henüz nihai karar niteliğinde değil, ancak üretim altyapısındaki baskının resmî hesaplara girdiğini ortaya koyuyor.

Washington’ın talebi kabul görürse rafinerilere yönelik saldırıların azalması, onarılan kapasitenin devreye girmesiyle ürün arzına zaman içinde destek verebilir. Fiyatlarda kısa sürede rahatlama içinse yalnız saldırıların durması yeterli olmayabilir. Hasarlı tesislerin ne kadar sürede üretime döneceği, Rusya’nın ihracat kısıtlamaları ve nakliye maliyetleri de arzın piyasaya ulaşma hızını belirleyecek.

Kiev’den henüz yön değişikliği yok

Ukrayna’nın Trump’ın çağrısına nasıl yanıt vereceği açıklanmadı. Kiev bugüne kadar rafineri operasyonlarını Rusya’nın savaş gelirini ve ordunun yakıt tedarikini sınırlamanın bir aracı olarak savundu. Bu yaklaşım ile ABD’nin dizel fiyatlarını düşürme hedefi arasındaki ayrılık, iki ülke arasındaki görüşmelerin yeni başlıklarından biri haline gelebilir.

Bir sonraki somut gelişme, Zelenskiy yönetiminin saldırılar konusunda vereceği yanıt ve Rus rafinerilerindeki üretim kaybının güncellenmiş verilerle ortaya çıkması olacak. Yeni haftada dizel fiyatlarının seyri, çağrının piyasada karşılık bulup bulmadığını gösterecek ilk veri olacak.