Trump “Anlaşıyoruz” Dedi: Petrol Düştü, Altın ve Borsalar Yükseldi

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la anlaşmaya yaklaşıldığını açıklaması, küresel piyasalarda dengeleri kısa sürede değiştirdi. Trump, İran’la yürütülen görüşmelerde anlaşmaya son halinin verilmekte olduğunu ve imza töreninin zamanının yakında ilan edileceğini belirtti.

Açıklamanın ardından piyasalarda ilk tepki oldukça net oldu. Petrol fiyatları sert gerilerken, altın ve gümüş tarafında yükseliş hızlandı. ABD ve Avrupa vadeli borsalarında da risk iştahının güçlendiği görüldü.

Haberi Borsa İstanbul açısından daha önemli hale getiren nokta ise açıklamanın seans kapanışından sonra gelmesi oldu. Bu nedenle BIST tarafında asıl tepkinin yarın sabahki açılışta görülmesi bekleniyor.

Trump ne dedi?

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yürütülen süreçte anlaşmanın son aşamaya geldiğini belirterek bugün yapılması planlanan saldırıları iptal ettiğini duyurdu. Trump’ın açıklamasında Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bölge ülkelerine atıf yapması dikkat çekti.

Trump, anlaşmaya son halinin verilmekte olduğunu, imza töreninin zamanının ise yakında ilan edileceğini söyledi. Bu ifade, piyasalarda kısa sürede “gerilim azalıyor” şeklinde fiyatlandı.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Anlaşmanın imzalandığı değil, son aşamaya geldiği konuşuluyor. Bu yüzden piyasa ilk etapta rahatlama fiyatlaması yapmış olsa da süreç tamamen bitmiş değil.

Petrol fiyatları neden sert düştü?

Trump’ın açıklaması sonrası en sert hareket petrol tarafında görüldü. Brent petrol yüzde 5’e yaklaşan düşüşle 92 doların altına inerken, ham petrolde de 89 dolar seviyesinin altı test edildi.

Petroldeki düşüşün nedeni oldukça açık. İran gerilimi son dönemde enerji arzı, deniz taşımacılığı ve bölgedeki askeri riskler nedeniyle petrol fiyatlarının üzerinde ciddi bir risk primi oluşturuyordu. Trump’ın saldırıları iptal ettiğini söylemesi ve anlaşma mesajı vermesi, bu risk priminin bir bölümünün hızlı şekilde geri alınmasına yol açtı.

Özellikle Hürmüz Boğazı ve bölgedeki petrol akışı, piyasaların yakından izlediği başlıkların başında geliyor. Bu nedenle İran kaynaklı tansiyonun düşebileceği her açıklama, petrol fiyatlarında sert hareket yaratabiliyor.

Altın ve gümüş neden yükseldi?

İlk bakışta jeopolitik tansiyonun düşmesi altın için negatif gibi görünebilir. Fakat bugünkü fiyatlama biraz daha farklı ilerledi. Petrol fiyatlarındaki sert düşüş, küresel enflasyon baskısının azalabileceği beklentisini güçlendirdi.

Bu beklenti, merkez bankalarının faiz patikasına ilişkin fiyatlamaları da etkileyebilir. Petrol gerilerken faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesi, değerli metaller tarafında alımları destekleyebilir.

Ons altın 4.150 dolar seviyesine yaklaşırken, gram altın 6.160 TL civarında fiyatlandı. Gümüş tarafında ise hareket daha sert oldu. Ons gümüşte yüzde 4’e yakın yükseliş görülürken, gram gümüş de güçlü yükselişle dikkat çekti.

Gümüşün altından daha sert hareket etmesi şaşırtıcı değil. Çünkü gümüş yalnızca güvenli liman değil, aynı zamanda sanayi metali olarak da fiyatlanıyor. Küresel borsalarda risk iştahı güçlenirken gümüş tarafındaki alımların daha belirgin hale gelmesi bu nedenle dikkat çekici.

Küresel borsalarda risk iştahı arttı

Trump’ın açıklaması sonrası ABD ve Avrupa vadeli endekslerinde yükseliş öne çıktı. ABD tarafında Dow Jones, S&P 500, Nasdaq 100 ve Russell 2000 vadeli endeksleri artıya geçti. Avrupa tarafında da DAX, CAC 40, FTSE 100, Euro Stoxx 50 ve IBEX 35 endekslerinde pozitif görünüm dikkat çekti.

VIX endeksindeki gerileme de bu tabloyu destekledi. Korku endeksindeki düşüş, yatırımcıların kısa vadede daha sakin bir piyasa beklediğini gösteriyor.

Bu fiyatlama bize şunu söylüyor: Piyasa şu an anlaşmanın imzalanmasından çok, savaş ihtimalinin masadan uzaklaşmasını satın alıyor. Bu da hisse senetleri tarafında risk iştahını artırıyor.

Borsa İstanbul için gözler yarınki açılışta

Trump’ın açıklaması Borsa İstanbul kapandıktan sonra geldi. Bu nedenle BIST 100 endeksinde haberin doğrudan etkisi henüz fiyatlanmadı.

Küresel borsalardaki pozitif hava, petrol fiyatlarındaki sert düşüş ve jeopolitik risk algısındaki yumuşama birlikte düşünüldüğünde, yeni bir olumsuz haber akışı gelmezse Borsa İstanbul’un güne yükselişle başlaması şaşırtıcı olmaz.

Burada özellikle bankacılık, ulaştırma, sanayi, petrokimya ve enerji maliyetlerinden etkilenen şirketler yakından izlenecek. Petrol fiyatlarındaki düşüş, maliyet baskısı yüksek sektörler açısından olumlu algılanabilir.

Bankacılık endeksi tarafında ise küresel risk iştahı ve yabancı kurum akışı belirleyici olacak. Son dönemde Borsa İstanbul’da dış haber akışına verilen tepkiler kısa vadede güçlü olabiliyor. Ancak bu tepkinin kalıcı olması için işlem hacmi ve para girişinin de hareketi desteklemesi gerekiyor.

Pozitif açılış yeterli mi?

BIST tarafında yarın için asıl mesele yalnızca açılış yönü olmayacak. Endeksin pozitif açılış sonrası bu hareketi koruyup koruyamayacağı daha önemli olacak.

Çünkü Borsa İstanbul son dönemde dışarıdan gelen olumlu haberlerde hızlı tepki verebiliyor; fakat içeride faiz beklentileri, kur hareketi, bilanço fiyatlamaları ve yabancı ilgisi hareketin devamı açısından belirleyici oluyor.

Bu nedenle yarın olası bir pozitif açılışta ilk saatlerde hacim, bankacılık endeksinin yönü ve büyük hisselerdeki kurum akışı yakından izlenmeli. Eğer küresel hava bozulmaz ve petrol tarafındaki düşüş korunursa, BIST tarafında tepki alımlarının güçlenmesi mümkün olabilir.

Piyasa anlaşmayı fiyatlıyor ama süreç bitmiş değil

Trump’ın “anlaşıyoruz” mesajı piyasalarda kısa vadeli rahatlama yarattı. Petrolün sert düşmesi, altın ve gümüşün yükselmesi, küresel borsalarda alımların güçlenmesi bu fiyatlamanın en net yansımaları oldu.

Fakat bu aşamada anlaşmanın resmen imzalandığını söylemek doğru olmaz. Trump imza töreninin zamanının yakında açıklanacağını belirtti. Bu süreç tamamlanana kadar ABD, İran, İsrail ve bölge ülkelerinden gelecek her yeni açıklama piyasalarda yönü değiştirebilir.

Bu yüzden yatırımcıların bugünkü hareketi okurken iki ayrımı iyi yapması gerekiyor. İlk tepki pozitif; fakat nihai anlaşma henüz tamamlanmış değil. Petrol, altın, küresel borsalar ve Borsa İstanbul’da bundan sonraki fiyatlamalar, haber akışının gerçekten yumuşamaya dönüp dönmediğine göre şekillenecek.

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir. Petrol, altın, döviz, küresel borsalar ve Borsa İstanbul’daki fiyatlamalar; jeopolitik haber akışı, merkez bankası beklentileri, şirket haberleri, likidite ve yatırımcının kişisel risk profiliyle birlikte değerlendirilmelidir.