MSCI’nın ardından S&P’den de Türk hisselerine endeks freni!

Uluslararası endeks sağlayıcılarının Türkiye hisse senedi piyasasına yönelik kısıtlamalarına bir yenisi eklendi. S&P Dow Jones Indices, aralık ayındaki periyodik incelemede küresel endekslerine yeni Türk hissesi eklemeyeceğini ve bazı hisse sayısı ile yatırım yapılabilir ağırlık güncellemelerini askıya alacağını bildirdi. Karar, MSCI’nın ekim ayında başlattığı benzer uygulamanın ardından yabancı fonların Türk hisselerine yaklaşımını yeniden gündeme taşıdı.

Endeks sağlayıcısının gerekçesi, Türkiye piyasasındaki yapısal sorunlar ve halka açık payların nihai sahipliğine ilişkin şeffaflık endişeleri. Ancak söz konusu karar Borsa İstanbul’da işlemlerin durdurulması veya Türkiye’nin mevcut piyasa statüsünün hemen değiştirilmesi anlamına gelmiyor.

Aralık ayında Türk hisseleri için ne değişecek?

Normal koşullarda küresel endeks sağlayıcıları dönemsel incelemelerde şirketlerin piyasa değeri, dolaşımdaki pay oranı ve diğer uygunluk kriterlerine göre hisse eklemeleri veya endeks ağırlığı güncellemeleri yapabiliyor. S&P’nin yeni yaklaşımında aralık incelemesinde Türkiye’den yeni varlık kabul edilmeyecek; hisselerin dolaşıma uygun pay sayısı ve yatırım yapılabilir ağırlık faktörlerinde zorunlu olmayan üç aylık değişiklikler de ertelenecek.

IWF, bir şirketin toplam piyasa değerinin ne kadarının endekse yatırım yapanlar açısından erişilebilir sayıldığını gösteren önemli bir hesaplama unsuru. Bu faktördeki artış, diğer koşullar aynı kaldığında endeks ağırlığını yükseltebilir. Güncellemenin durdurulması da bazı hisselerde beklenebilecek endeks kaynaklı alım talebinin ortaya çıkmasını geciktirebilir.

Ancak kararın tüm Türk hisselerinin mevcut küresel endekslerden çıkarılması anlamına geldiği düşünülmemeli. Zorunlu şirket işlemleri ve endeks metodolojisindeki diğer uygulamalar farklı koşullara tabi olabilir.

MSCI da ekim ayında benzer adım atmıştı

MSCI, 15 Ekim’de Türkiye endekslerinde belirli değişiklikleri süresiz olarak dondurduğunu açıklamıştı. Karar kapsamında endekse yeni hisse girişleri, yabancı yatırımcıya açık pay oranı ile hisse sayısındaki artışlar ve şirketlerin daha büyük ölçekli endeks gruplarına geçişleri sınırlandırıldı.

MSCI, bazı küçük şirketlerle yakın bağlantılı fonlar üzerinden koordineli işlemler yapılabileceğine ilişkin yatırımcı endişelerini, serbest dolaşım hesaplarının güvenilirliği açısından önemli buldu. Kuruluş, nihai pay sahipliği bilgilerinin doğrulanabilir olmasını ve piyasa gözetiminin etkin şekilde uygulanmasını istiyor.

Türkiye’de yatırım fonlarının portföy yapısı ve tasfiye işlemleri de bu dönemde gündemin üst sıralarında. Tasfiye kapsamındaki fonların BIST 30 hisselerinin 20 paket halinde borsa dışında satılması, belirli satış baskılarına ilişkin belirsizliği azaltmış olsa da uluslararası endeks sağlayıcılarının dile getirdiği şeffaflık ve piyasa yapısı sorunları ayrı bir başlık.

Tasfiyedeki fonların BIST 30 hisselerinde 20 paketin tamamı satıldı · Borsa Tasfiyedeki fonların BIST 30 hisseleri satıldı! Alıcılar kim? Tasfiye kapsamındaki fonların BIST 30 hisseleri için düzenlenen borsa dışı satışta 20 paketin tamamı alıcı buldu. Yaklaşık 1,22... →

Yabancı fon girişleri nasıl etkilenebilir?

S&P ve MSCI endekslerini izleyen pasif fonlar, portföylerini endekslerin şirket dağılımına ve ağırlıklarına göre ayarlıyor. Bir hissenin yeni endekse alınmaması veya ağırlığının artırılamaması, normal koşullarda oluşabilecek otomatik alım ihtiyacını sınırlandırabilir. Ancak bunun bütün yabancı yatırımcıların Türk hisselerini satacağı anlamına geldiği söylenemez; aktif fonlar kendi değerlendirmelerine göre yatırım yapmayı sürdürebilir.

İki endeks sağlayıcısının aynı dönemde benzer sınırlamalar getirmesi, Türkiye piyasası açısından kısa vadeli fiyat hareketlerinden daha geniş bir güven ve erişilebilirlik tartışması doğuruyor. Ekim sonunda SPK’nın nitelikli yatırımcı koşullarını sıkılaştırması da bu dönemde atılan düzenleyici adımlar arasında yer alıyor; fakat farklı sorun alanlarına hitap ediyor.

Türkiye’nin gelişen piyasa statüsü düştü mü?

Hayır. Türkiye’nin izleme listesinde bulunması, mevcut statüsünün bugün itibarıyla değiştirildiği anlamına gelmiyor. MSCI, Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme sağlanmaması halinde gelişen piyasa sınıflandırmasının yeniden değerlendirilmesine yönelik ek adımlar atabileceğini duyurmuştu. S&P de piyasa sahipliği şeffaflığı ve erişilebilirliği izlemeye devam ediyor.

Bu nedenle bundan sonraki dönemde kritik konu yalnızca endeks kararlarının ne zaman geri alınacağı değil; gerçek halka açıklık oranlarının güvenilir biçimde hesaplanması ve uluslararası yatırımcıların piyasa bütünlüğüne ilişkin beklentilerinin ne ölçüde karşılanacağı olacak.

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.