Suudi Arabistan, 13 Eylül’deki drone saldırısının ardından duran Doğu-Batı petrol boru hattında operasyonları yeniden başlattı. Yanbu Limanı’ndan ihracatın tekrar devreye gireceği beklentisi Brent petrolde 2 doların üzerinde düşüş getirdi.
Hattın açılması, günlerdir fiyatlanan en büyük fiziksel arz risklerinden birini azaltıyor. Doğu-Batı sistemi, ülkenin doğusundaki üretim sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu terminaline bağlıyor ve Hürmüz Boğazı’na alternatif bir ihracat güzergâhı sağlıyor.
Akış başladı fakat kapasite henüz sınırlı
Piyasa kaynaklarının aktardığı bilgilere göre boru hattı düşük kapasiteyle çalışıyor. Saudi Aramco’nun pompalama hacmini yeniden günlük yaklaşık 4 milyon varile çıkarmaya çalıştığı, tam kapasiteye ulaşmanın ise haftalar sürebileceği belirtiliyor.
Günlük 4 milyon varil, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor. Hat kapalıyken Yanbu’daki stoklar sevkiyata geçici tampon sağlıyordu. Pompalamanın yeniden başlaması bu stokların tükenmesi ve Kızıldeniz çıkışlı yüklemelerin durması ihtimalini geriletti.
Yanbu’dan Çin’e gönderilmek üzere bir tankerin yükleme yapmasının planlandığı bilgisi de fiziksel ihracatın canlanabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte ilk yüklemenin yapılması, hattın saldırı öncesindeki kapasiteye döndüğünü kanıtlamayacak.
Petrol fiyatındaki risk primi çözüldü
Brent’in 2 dolardan fazla gerilemesi, piyasanın yeni haberi doğrudan arz rahatlaması olarak fiyatladığını gösterdi. Hattın kapalı kalması halinde Suudi ihracatının önemli bir bölümünde kesinti riski oluşuyordu. Yeniden başlatma haberi bu senaryonun olasılığını düşürdü.
Fiyat hareketinde iki ayrı unsur bulunuyor. İlki boru hattına yeniden ham petrol verilmesi. İkincisi Yanbu’dan tanker yüklemelerinin başlaması. Üretim sahasından terminale akış ile terminalden dünya pazarına fiilî sevkiyat aynı şey değil. Petrol dengesindeki kalıcı rahatlama için ikisinin birlikte ve istikrarlı sürmesi gerekiyor.
Brent’in anlık seviyesi ve gün içi hareketi PiyasaDetay’ın canlı Brent petrol sayfasından takip edilebilir.
Önümüzdeki günlerde pompalama hacmi, Yanbu’daki yükleme takvimi ve tam kapasiteye dönüş süresi fiyatlamanın ana başlıkları olacak. Hürmüz geçişlerindeki aksama sürdüğü için Doğu-Batı hattının güvenilir biçimde çalışması, Suudi petrolünün küresel pazara ulaşması açısından olağan dönemlerden daha yüksek önem taşıyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.